Prototyp napędzanego energią słoneczną samolotu stratosferycznego Evenstar firmy Radical przelatuje nad poligonem testowym w Oregonie. (radykalne zdjęcie)
Radical z siedzibą w Seattle twierdzi, że podczas pierwszego lotu wypuścił pełnowymiarowy prototyp drona zasilanego energią słoneczną, co stanowi krok na małej wysokości w kampanii start-upu mającej na celu wysyłanie robotycznych samolotów w stratosferę w celu długotrwałych misji wojskowych i komercyjnych.
„To samolot o rozpiętości skrzydeł 30 metrów i ważący zaledwie 240 funtów” – powiedział GeekWire dyrektor generalny Radical, James Thomas. „Mówimy o czymś, co ma rozpiętość skrzydeł nieco większą niż Boeing 737, ale waży tylko trochę więcej niż człowiek. Jest to więc dość ekstremalny kawałek inżynierii i jesteśmy naprawdę dumni z tego, co nasz zespół osiągnął do tej pory”.
Próby w locie w zeszłym miesiącu odbyły się na poligonie Tillamook UAS Test Range w Oregonie, który jest jednym z miejsc wyznaczonych przez Federalną Administrację Lotniczą do testowania bezzałogowych systemów latających. Thomas nie chciał wdawać się w szczegóły dotyczące czasu trwania lotu ani maksymalnej wysokości, poza stwierdzeniem, że był to lot na małej wysokości.
„Startujemy z dachu samochodu, a prędkość startowa jest bardzo niska, więc na ziemi lub na małych wysokościach można latać z prędkością nieco ponad 25 mil na godzinę” – powiedział. (Thomas dodał później, że był to samochód Subaru, co nazwał „przeprowadzką na północny zachód Pacyfiku, jak sądzę”).
Prototyp był zasilany wyłącznie baterią, ale w przyszłych lotach panele słoneczne zamontowane na skrzydłach samolotu będą utrzymywać go w powietrzu na wysokościach do 20 000 stóp przez wiele miesięcy. W zeszłym miesiącu podczas testów inżynierowie dodali do prototypu balast odpowiadający masie paneli słonecznych i akumulatorów potrzebnych do lotu stratosferycznego. Thomas wyraził nadzieję, że testy na dużych wysokościach rozpoczną się w przyszłym roku.
Dyrektor generalny firmy Radical James Thomas i jego koledzy z zespołu monitorują pierwszy test w locie pełnowymiarowego prototypu Evenstar. (radykalne zdjęcie)
Prototyp montowany jest na dachu samochodu przed startem. (radykalne zdjęcie)
Prototyp Radical wznosi się ze szczytu rakiety nośnej. (radykalne zdjęcie)
Prototyp Evenstar startuje. (radykalne zdjęcie)
Prototyp ma rozpiętość skrzydeł wynoszącą 120 stóp. (radykalne zdjęcie)
Thomas i jego współzałożyciel, CTO Cyriel Notteboom, są weteranami Prime Air, inicjatywy Amazon mającej na celu wdrożenie floty dronów dostawczych. Opuścili Amazon w połowie 2022 r., aby uruchomić Radical i od tego czasu zebrali ponad 4,5 miliona dolarów finansowania. Działalność produkcyjna firmy zlokalizowana jest w dzielnicy Ballard w Seattle.
Obecnie w zespole pracuje sześć osób i jeden nowy pracownik, powiedział Thomas. „Nadal jesteśmy chudzi” – powiedział. „Żeby ten samolot działał, musi być naprawdę wydajny, prawda? Naprawdę wydajna elektronika i aerodynamika. Potrzebny jest też naprawdę wydajny sprzęt”.
Thomas powiedział, że Radical wzbudził zainteresowanie potencjalnych klientów, ale unikał omawiania szczegółów. „Współpracujemy z grupami rządowymi, a także komercyjnie” – powiedział. „Oczywiście na końcu istnieją aplikacje, które obejmują wszystko, od obrazowania, przez telekomunikację, po prognozowanie pogody. Jest wiele osób naprawdę zainteresowanych tą technologią, a tym, co powstrzymuje nas od obsługi tych klientów, jest brak produktu w powietrzu. Dlatego właśnie nad tym pracujemy”.
Zasilany energią słoneczną samolot Radical, znany jako Evenstar, to tylko jeden przykład klasy samolotów znanych jako stacje platformowe dużych wysokości (HAPS). Thomas i jego koledzy z drużyny używają innego terminu w odniesieniu do Gwiazdy Wieczornej. Nazywają go StratoSat, ponieważ został zaprojektowany do wykonywania wielu zadań zwykle przypisywanych satelitom, ale bez kosztów i kłopotów związanych z wystrzeleniem statku kosmicznego.
Potencjalne zastosowania obejmują prowadzenie obserwacji z trudnego do wykrycia punktu obserwacyjnego, zapewnianie łączy telekomunikacyjnych w obszarach, w których łączność jest ograniczona, monitorowanie wzorców pogodowych i prowadzenie badań atmosferycznych.
„Mamy klientów, którzy są naprawdę podekscytowani tym, jak może to poprawić sposób, w jaki rozumiemy ziemskie systemy pogodowe i klimat” – powiedział Thomas. „To aplikacja, z którą bardzo się cieszymy”.
Evenstar będzie przewozić ładunki o masie do około 33 funtów (15 kilogramów). „Było to oparte na analizie głównych przypadków użycia” – wyjaśnił Thomas. „Ten ładunek jest wystarczający do przesyłania szerokopasmowej komunikacji radiowej bezpośrednio do urządzenia lub do przenoszenia sprzętu do przetwarzania obrazu o ultrawysokiej rozdzielczości”.
Radical nie jest jedyną firmą pracującą nad samolotami zasilanymi energią słoneczną budowanymi z myślą o długotrwałych lotach w stratosferze. Inni uczestnicy rynku to AeroVironment, SoftBank, BAE Systems, Swift Engineering, Kea Aerospace, Korea Aerospace Industries oraz NewSpace Research & Technologies. Zasilany energią słoneczną Zephyr Airbusa ustanowił rekord długotrwałego lotu stratosferycznego w 2022 r. podczas 64-dniowej misji testowej, która zakończyła się katastrofą.
Wśród tych, które bezskutecznie próbowały rozmieścić stratosferyczne drony słoneczne, są Alphabet, który zamknął Titan Aerospace w 2016 roku; i Facebook, które porzuciły Projekt Aquila w 2018 r.
Thomas powiedział, że w ciągu ostatniej dekady perspektywy dla wysoko latających samolotów zasilanych energią słoneczną poprawiły się.
„Kluczowe technologie prorozwojowe ogromnie się rozwinęły” – stwierdził. „W ciągu tych 10 lat gęstość energii w akumulatorach dostępnych na rynku podwoiła się. Ogniwa słoneczne są 10 razy tańsze niż zaledwie 10 lat temu. Następuje postęp w informatyce i sztucznej inteligencji, a wszystko to ma wpływ na obecną sytuację, w której faktycznie możliwe jest zamknięcie modeli, podczas gdy gdy spojrzymy na liczby sprzed 10 lat, nie możemy ich zamknąć”.
Z punktu widzenia Thomasa koncepcja Radical nie jest już tak radykalna.
„Nie tylko nasze modele mówią, że to zadziała, ale mamy dane dotyczące lotów, które zgadzają się z naszymi modelami i mówią, że jest to technologia, która może spełnić swój cel i odblokować potencjał trwałej infrastruktury powietrznej” – powiedział. „Rozumiem, dlaczego inni ludzie to śledzą. To nie jest nowy pomysł. To pomysł, który ludzie chcieli rozgryźć od dawna, a my jesteśmy w krytycznym punkcie zwrotnym, w którym w końcu jest to możliwe”.
