Wyborcy w Nowym Jorku decydują o wyniku podziału pokoleniowego i ideologicznego, który odbije się echem w całym kraju we wtorek, kiedy wybiorą kolejnego burmistrza na stanowisko szefa największego miasta w kraju.
Zohran Mamdani, który na początku tego roku wygrał prawybory Demokratów, mierzy się z byłym gubernatorem Andrew Cuomo, który startuje jako niezależny i wieloletni kandydat Republikanów Curtis Śliwa, który próbuje wywołać wielkie zamieszanie.
Zwycięstwo Mamdaniego dałoby miastu pierwszego muzułmańskiego burmistrza i najmłodszego przywódcę od pokoleń, jednocześnie wynosząc demokratycznego socjalistę do sławy politycznej i nadając jego odmianie populizmu gospodarczego jedno z najbardziej widocznych stanowisk politycznych w Stanach Zjednoczonych.
Jeśli Cuomo zwycięży, będzie to dla niego niezwykły polityczny powrót cztery lata po rezygnacji ze stanowiska gubernatora w związku z lawiną zarzutów o molestowanie seksualne.
Dla Śliwy, twórcy grupy patroli kryminalnych Aniołów Stróżów i bywalcy nowojorskich tabloidów, zwycięstwo oznaczałoby, że Republikanin będzie rządził największym miastem w kraju w czasie, gdy wielu nowojorczyków szuka przywódcy, który będzie w stanie utrzymać prezydenta Donalda Trumpa na dystans.
Wyścig uczynił Mamdaniego postacią narodową, ponieważ wzbudził gniew Trumpa i innych Republikanów, którzy próbowali go przedstawić jako twarz nowej, bardziej radykalnej Partii Demokratycznej. Trump zagroził także przejęciem miasta w przypadku zwycięstwa Mamdani, a także aresztowaniem i deportacją członka Zgromadzenia Stanowego, który urodził się w Ugandzie, ale jest obywatelem USA.
Trump niechętnie poparł Cuomo w przeddzień wyborów, mówiąc, że Mamdani sprowadzi „katastrofę” na miasto i zachęcał zwolenników Śliwy do głosowania na byłego gubernatora.
Rewanż z kluczowymi różnicami
Mamdani, 34-letni poseł stanowy, już raz pokonał Cuomo w prawyborach Demokratów, dodając energii postępowcom do niespodziewanego zwycięstwa nad niegdyś potężnym byłym gubernatorem kampanią skupiającą się na obniżeniu kosztów utrzymania w jednym z najdroższych miast w kraju.
Tym razem Cuomo ma poparcie umiarkowanych i Republikanów, aby wygrać. Ma też nadzieję, że późne wycofanie się urzędującego burmistrza Erica Adamsa z wyścigu i ewentualne poparcie dodadzą mu sił w jego pokrywającej się bazie centrystów, czarnych wyborców i ultraortodoksyjnych Żydów. Otrzymał także poparcie byłego burmistrza Nowego Jorku Michaela Bloomberga, miliardera, który przekazał 1,5 miliona dolarów super PAC wspierającemu Cuomo w ostatnich dniach wyścigu.
Mamdani wywołała ogólnonarodowy szum i zyskała poparcie znanych postępowców, w tym amerykańskiego senatora Berniego Sandersa i przedstawicielki USA Alexandrii Ocasio-Cortez. Obiecał podniesienie podatków dla najbogatszych nowojorczyków i przeznaczenie pieniędzy na bezpłatne autobusy miejskie oraz bezpłatną, powszechną opiekę nad dziećmi. Obiecał także zamrożenie czynszów dla osób mieszkających w około 1 milionie mieszkań z regulowanym czynszem.
Jednocześnie wcześniejsza krytyka Mamdaniego pod adresem miejskiego wydziału policji i działań wojskowych rządu izraelskiego w Gazie (które nazwał ludobójczymi) wytrąciła z równowagi niektórych centrystów, którzy postrzegają to jako potencjalną porażkę w ich wysiłkach na rzecz poszerzenia atrakcyjności partii w kraju. Niektórzy przywódcy żydowscy również podchwycili jego odmowę wspierania Izraela jako państwa żydowskiego, nazywając to zagrożeniem dla Żydów.
Choć Mamdani zdystansował się od części swojej dotychczasowej retoryki, niektórzy czołowi Demokraci w Nowym Jorku są nadal zaniepokojeni i opieszale udzielają mu poparcia lub stanowczo odmawiają.
Wtorkowe wybory parlamentarne odbędą się zgodnie z tradycją, czyli zwycięży kandydat, który uzyska największą liczbę głosów. Prawybory partii w mieście zostały ustalone w drodze głosowania rankingowego, które umożliwiało wyborcom uszeregowanie kandydatów w kolejności preferencji.
Droga Śliwy do zwycięstwa jest wąska w tym przeważnie demokratycznym mieście i zależy od jego zdolności do zapewnienia sobie głosów Partii Republikańskiej dzięki swojemu twardemu przesłaniu wobec przestępczości i postawie Noo Yawk, przy jednoczesnym wyborze umiarkowanych, którzy nie chcą wywyższyć Mamdaniego ani przywrócić Cuomo do władzy.
Śliwa (71 l.) zignorował presję ze strony własnej partii, aby zawiesić kampanię i stworzyć wyścig jeden na jednego pomiędzy Cuomo i Mamdani. Sam Trump określił Śliwę jako „niezupełnie w godzinach największej oglądalności”. W ostatnich tygodniach wyścigu Cuomo zaapelował do zwolenników Śliwy, argumentując, że głos na Republikana jest głosem na Mamdaniego.
Cuomo podąża za swoim rekordem, ale prześladuje go przeszłość
Trump i inni Republikanie z entuzjazmem namalowali ponury obraz Nowego Jorku pod potencjalnym przywództwem Mamdaniego.
Podobną wiadomość przekazał Cuomo (67 l.). Zaczynając od niezależnej partii politycznej, zyskał pozycję doświadczonego dyrektora zdolnego zarządzać ogromną biurokracją miasta, co kontrastuje ze względnym brakiem doświadczenia Mamdaniego.
Doświadczenie Cuomo jako gubernatora jest także być może jego największą słabością.
Zrezygnował w 2021 roku po raporcie prokuratora generalnego, z którego wynikało, że Cuomo molestował seksualnie co najmniej 11 kobiet. Część kobiet skarżyła się na niechciane dotykanie, flirtowanie, całowanie i sugestywne komentarze. Uczestniczka złożyła raport policyjny, w którym oskarżyła go o dotknięcie jej klatki piersiowej, chociaż prokurator okręgowy odmówił wniesienia oskarżenia przeciwko niemu.
Cuomo początkowo przeprosił za niektóre swoje zachowanie, twierdząc, że jest ono niezgodne z tym, co uważa się za właściwe zachowanie w miejscu pracy. Jednak w ostatnich miesiącach był buntowniczy, nazywając swoich oskarżycieli kłamcami i obwiniając przeciwników politycznych za swój upadek.
