Niezwykły sukces osiągnięty przez niektórych z największych przywódców na świecie często ma swoje korzenie w kształtującym się, a czasem trudnym środowisku z dzieciństwa. Dla Jurgena Kloppa, jednego z najbardziej znanych menedżerów piłkarskich współczesnej ery, motywacja, która napędzała jego nieustanną karierę, była zakorzeniona w cichej dumie ojca i niezachwianych oczekiwaniach.
Były menedżer Borussii Dortmund i Liverpoolu ogłosił, że w styczniu 2024 r. odchodzi z trenerstwa, przyjmując nową rolę, pracując dla Red Bull GmbH jako globalnego dyrektora piłkarskiego dla imperium piłkarskiego, które przekształciło się w imperium napojów sportowych. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych żyjących menedżerów, jego osiągnięcia obejmują tytuły mistrzowskie w Niemczech i Anglii z wyżej wymienionymi klubami, a także tytuł Ligi Mistrzów (coś w rodzaju Super Bowl europejskiej piłki nożnej) z Liverpoolem. Było to tym bardziej znaczące, że Klopp pomógł przywrócić Liverpoolowi szczyt angielskiej piłki nożnej, status, który wcześniej dominujący klub utracił od końca lat 80., kiedy legendarny menedżer Manchesteru United Alex Ferguson poprzysiągł, że zrzuci ich z „okolicy”. Jego 10-letnia rywalizacja z innym wielkim, nowoczesnym menadżerem, Pepem Guardiolą z Manchesteru City, zapoczątkowała rozkwit nowego złotego wieku w angielskiej Premier League.
Klopp pojawił się w podcaście Diary of a CEO, aby opowiedzieć o swoim stylu trenerskim, dlaczego trafił do Liverpoolu, a nie do Manchesteru United i czy naprawdę skończył trenować. Jednak większość dyskusji skupiała się na wpływach, które sprawiły, że jest tak, jak jest. Zastanawiając się nad swoim wychowaniem, Klopp powiedział, że jego ojciec „bardzo mnie kochał i kochał mnie. Był bardzo dumny, ale nigdy, przenigdy tego nie powiedział”. Ta dynamika wytworzyła intensywną presję, która ukształtowała słynnego ducha rywalizacji menedżera.
„Boję się, że nie będę wystarczająco ambitny”
Klopp jest kimś w rodzaju bohatera ludowego zarówno w Anglii, jak i w Niemczech ze względu na swoje menadżerskie wyczyny, ponieważ ma historię zabijania smoków: poprowadził Borussię Dortmund do nieprawdopodobnego tytułu mistrzowskiego w sezonie 2010-11, wypierając dominujący Bayern Monachium, a następnie powtórzył ten trik później z Liverpoolem. W 2020 roku trener Kloppa z dzieciństwa Ulrich Rath powiedział BBC, że ojciec Kloppa, Norbert, „miał na niego duży wpływ, ukształtował go”. Zauważając żywiołowego ducha rywalizacji Kloppa, Rath dodał: „Kiedy Jurgen skacze, widzę w nim Norberta. Ale kiedy zamyka za sobą drzwi w domu, odnajduje spokój i ciszę oraz zbiera siły. To jego matka”.
Klopp opowiedział podobną historię Bartlettowi, mówiąc, że jego dom z dzieciństwa został określony przez krytyczną mieszankę wpływów. Powiedział, że ma „bardzo pewnego siebie tatę” i „bardzo kochającą mamę, która „była po prostu szczęśliwa, że tam byłem”. Klopp opisał także swoją matkę jako „bardzo kochającą” i „kochającą osobę”. Jego ojciec, podróżujący sprzedawca i były bramkarz-amator, miał jasne oczekiwania, dodał Klopp. „Trochę się bał, że nie będzie wystarczająco ambitny” i chciał, aby jego syn został sportowcem. Celował we wszystkim, od piłki nożnej i tenisa po narciarstwo.
Klopp opisał, że jego ojciec nieustannie rzuca mu wyzwania, ponieważ był twardy, ponieważ „chciał wydobyć ze mnie to, co najlepsze” – powiedział. Klopp powiedział Bartlettowi, że jego ojciec będzie z nim rywalizował na stokach narciarskich i w wyścigach dragsterów, „nigdy nie pozwalając ci wygrać”. Trener przyznał, że „w pewnym sensie nie było miło” doświadczać tej zaciętej rywalizacji.
Siła czystej woli
To nieustanne dążenie do doskonałości, zaszczepione wysokimi standardami ojca, ugruntowało fundamentalne przekonanie, że zwykła wola może przewyższyć naturalny talent. Trener przyznał, że na początku był „całkowicie bezużyteczny w większości rzeczy”, a nawet jego „koledzy z drużyny byli lepsi ode mnie” w piłce nożnej. Zdał sobie sprawę, że może konkurować tylko będąc „wojownikiem na boisku” od pierwszej do ostatniej minuty, nawiązując do swojego ulubionego wyrażenia o tym, jak lubi grać jego drużyny, „jak zespół heavy metalowy”. Ten wysiłek kompensacyjny, napędzany koniecznością spełnienia oczekiwań, uczynił go osobą konkurencyjną, którą jest dzisiaj. Wyjaśnił, że jego agresywna natura podczas dni spędzonych na boisku wynikała ze świadomości, że „nie jestem wystarczająco dobry” i próbowania „wycisnąć z tego wszystko z agresywnego punktu widzenia”.
Powstała postać stała się mieszanką obu wpływów ojcowskich: pewności siebie i ambicji ojca oraz empatii i miłości matki do ludzi. To połączenie stało się centralnym elementem jego filozofii przywództwa. Zaznaczył, że jego zdolność do publicznego i pewnego wypowiadania się, niezbędna liderowi, jest „prawdopodobnie jego”, zaś jego „mimo zamierzenia kocha ludzi, to moja mama”.
Jako trener to połączenie przełożyło się na spersonalizowany styl przywództwa, w którym traktował zawodników „w 50% przypadków zupełnie tak samo, a w 50% w razie potrzeby”. Podkreślił, że w skutecznym przywództwie nie chodzi o to, co coach chce krzyczeć, ale raczej o zrozumienie „tego, co musisz usłyszeć, aby poradzić sobie ze swoją sytuacją”. Łącząc wysokie oczekiwania (mówiąc na przykład swoim graczom: „gdybyście wierzyli w siebie tak bardzo jak ja, to byłby początek”) z cierpliwością i wsparciem, stworzył środowisko, w którym gracze czuli się postrzegani jako jednostki.
Czasami jednak oba aspekty osobowości trenerskiej Kloppa pozostawiały po sobie zranione uczucia, a nawet złamane serce. Wielu ukochanych członków wspaniałej drużyny Liverpoolu Kloppa, w tym Roberto Firmino, Jordan Henderson i Alex Oxlade-Chamberlain, opisało nagłe zerwania komunikacji z Kloppem, gdy ten bezlitośnie usunął ich z klubu po tym, jak wcześniej obdarzył ich wsparciem, wiarą i uczuciem. W 2023 roku Firmino opisał, jak wszystko zmieniło się w tym roku, ponieważ nie wyjaśniono mu, dlaczego nowy kontrakt nie nadejdzie, a jego czas gry został skrócony. „Szef mnie unikał” – napisał Firmino w swojej autobiografii z 2023 roku. Mimo to Firmino upierał się, że Klopp to najlepszy menadżer, pod jakim kiedykolwiek grał.
Klopp opisał także, jak jego organizm poddał się, gdy tylko przestał trenować w pełnym wymiarze godzin, prawie tak, jakby psychiczne skutki jego heavy metalowej piłki nożnej objawiły się fizycznie. „Nie byłem chory przez jakieś 24 lata” – powiedział, ale po zaledwie dwóch tygodniach przerwy w pracy w Liverpoolu opisał, że dopadło mnie przeziębienie, „jakbym nigdy wcześniej w życiu nie chorował. Przez dwa tygodnie nie mogłem podnieść głowy… moje ciało potrzebowało dwóch tygodni, czy coś takiego”. Mimo to, pod naciskiem Dziennika dyrektora generalnego gospodarza, Stevena Bartletta, Klopp przyznał, że „teoretycznie możliwe” jest, że pewnego dnia wróci do pracy trenerskiej, co z pewnością rozgrzało serca Liverpoolu.
