Rok po objęciu urzędu prezydent USA Donald Trump wywrócił do góry nogami handel światowy. Jej radykalne cła weszły w życie 1 sierpnia i od tego czasu zakłóciły niezliczone stosunki handlowe, które oba kraje zbudowały przez lata dyplomacji. Jednak pomimo amerykańskich ceł handel światowy okazał się bardziej odporny, niż oczekiwano, jak twierdzą analitycy Macquarie w swoich globalnych prognozach gospodarczych i rynkowych do 2026 r. (opublikowanych w grudniu). Przyniosły one korzyści nawet nieprawdopodobnej grupie: gospodarkom Azji Południowo-Wschodniej.
Dzieje się tak dlatego, że wielu chińskich eksporterów zwróciło się w stronę przeładunku, aby obniżyć opłaty celne, co doprowadziło ich do wysyłania towarów przez kraje ASEAN przed wysyłką do Stanów Zjednoczonych.
W rezultacie w 2025 r. w Stanach Zjednoczonych nastąpiła redukcja chińskich towarów, na które nałożono wysokie cła w wysokości 40%, oraz wzrost importu z ASEAN, który miał niższe cła, średnio o 10%.
Tymczasem prezydent Trump starał się zdywersyfikować amerykańskie łańcuchy dostaw, podpisując umowy handlowe z czterema krajami ASEAN (Tajlandią, Malezją, Kambodżą i Wietnamem) i zobowiązując się do zaangażowania USA w regionie.
„Nasze przesłanie do narodów Azji Południowo-Wschodniej jest takie, że Stany Zjednoczone są z wami w 100% i zamierzamy być silnym partnerem i przyjacielem dla wielu przyszłych pokoleń” – powiedział Trump przywódcom na szczycie ASEAN w Kuala Lumpur 26 października, odnotowując, że dwustronna wymiana handlowa między Stanami Zjednoczonymi a Azją Południowo-Wschodnią osiągnęła w 2024 r. rekordową kwotę 453 miliardów dolarów.
Chiny dążą także do pogłębienia więzi ze swoimi południowymi sąsiadami, podpisując na tym samym szczycie wzmocnioną umowę o wolnym handlu (ACFTA 3.0) z ASEAN i umacniając swoją pozycję największego partnera handlowego Azji Południowo-Wschodniej.
Zaowocowało to stałym wzrostem w regionie ASEAN.
„Wzrost w ASEAN w 2025 r. (+4,8%) okazał się stabilny i praktycznie niezmieniony w porównaniu z 2024 r.” – twierdzą analitycy Maybank w swoim raporcie ASEAN Macro 2026 Year Ahead, dodając, że „mgła niepewności wynikająca z ceł opadła”.
Maybank zauważył także, że negocjacje krajów ASEAN z Białym Domem zaowocowały znacznie niższymi stawkami celnymi, niż początkowo zapowiadał Trump, które wyniosły aż 46% dla Wietnamu i 36% dla Tajlandii. Tymczasem zwolnienia dla kategorii taryfowych, takich jak elektronika, farmaceutyki, energia i minerały, jeszcze bardziej ograniczyły wpływ ceł.
Ciągłe przejście w stronę negocjacji
Analitycy Macquarie twierdzą jednak, że w obliczu zbliżających się wyborów śródokresowych w USA w listopadzie 2026 r. Trump prawdopodobnie skupi się na negocjacjach i zmniejszaniu niepewności gospodarczej.
Dodają, że zmiana ta rozpoczęła się już w ostatnich miesiącach, kiedy Stany Zjednoczone podpisały w lipcu dwustronną umowę ramową z UE, a pod koniec października umowę o obniżeniu stawek celnych dla Chin. Kilku partnerów, w tym Wielka Brytania i Japonia, również podpisało podobne umowy o obniżeniu ceł.
„Patrząc w przyszłość, podejrzewamy, że główny nacisk negocjacyjny utrzyma się do 2026 r.” – twierdzą analitycy Macquarie, dodając, że godne uwagi potencjalne umowy obejmują umowy z Meksykiem i Kanadą, które stanowią 27% i 32% amerykańskiego eksportu.
Mimo to eksperci twierdzą, że stosunki między Stanami Zjednoczonymi a Chinami prawdopodobnie pozostaną napięte. „Stosunkowo wysokie cła nałożone na Chiny mogą doprowadzić do większej dywersyfikacji łańcuchów dostaw w całej Azji, w ramach której chińscy producenci przeniosą dodatkową produkcję do gospodarek regionu” – czytamy w raporcie Macquarie.
