Przywódczyni wenezuelskiej opozycji María Corina Machado złożyła w czwartek wizytę w Białym Domu, aby omówić przyszłość swojego kraju z prezydentem Donaldem Trumpem, mimo że ten odrzucił jej wiarygodność jako kandydata do przejęcia władzy po odważnym napadzie wojskowym Stanów Zjednoczonych na pojmanie ówczesnego prezydenta Nicolása Maduro.
Wizyta u Trumpa stanowiła fizyczne ryzyko dla Machado, której miejsce pobytu pozostaje w dużej mierze nieznane, odkąd w zeszłym roku opuściła swój kraj po krótkim przetrzymywaniu w Caracas. Jednak po dyskusji za zamkniętymi drzwiami z Trumpem przywitała się z dziesiątkami zwolenników czekających pod drzwiami i zatrzymała się, aby wielu z nich uściskać.
„Możemy liczyć na prezydenta Trumpa” – powiedział im, co skłoniło niektórych do krótkiego skandowania „Dziękuję, Trump”, ale nie podał żadnych dalszych szczegółów.
Radosną scenę kontrastował fakt, że Trump wielokrotnie wyrażał wątpliwości co do Machado i jego deklarowanego zaangażowania we wspieranie demokratycznego rządu w Wenezueli. Wyraził chęć współpracy z tymczasowym prezydentem Delcy Rodríguezem, który był numerem dwa Maduro.
Wraz z innymi członkami wewnętrznego kręgu obalonego przywódcy Rodríguez pozostaje odpowiedzialny za codzienne działania rządu i wygłaszał swoje pierwsze orędzie o stanie Unii podczas podróży Machado do Waszyngtonu.
Popierając dotychczas Rodrígueza, Trump odsunął na bok Machado, który od dawna jest twarzą ruchu oporu w Wenezueli. Dzieje się tak pomimo tego, że Machado stara się kultywować relacje z prezydentem i kluczowymi przedstawicielami administracji, takimi jak sekretarz stanu Marco Rubio, chcąc sprzymierzyć się z rządem USA i niektórymi czołowymi konserwatystami.
Sekretarz prasowa Białego Domu Karoline Leavitt nazwała Machado „niezwykłym i odważnym głosem” narodu Wenezueli, ale stwierdziła też, że spotkanie nie oznacza zmiany opinii Trumpa na jej temat, nazywając ją „realistyczną oceną”.
Trump powiedział, że Machado będzie miała trudności z przewodzeniem, ponieważ „nie ma wsparcia i szacunku w kraju”. Powszechnie uważa się, że jego partia wygrała wybory w 2024 roku odrzucone przez Maduro.
Leavitt powiedział dalej, że Trump poprze nowe wybory w Wenezueli „kiedy nadejdzie właściwy czas”, ale nie powiedział, kiedy według niego to nastąpi.
Administracja Trumpa bagatelizuje spełnienie oczekiwań
Leavitt powiedział, że Machado szukał spotkania twarzą w twarz, nie ustalając oczekiwań co do tego, co się stanie. Machado wcześniej zaproponowała, że podzieli się z Trumpem Pokojową Nagrodą Nobla, którą zdobyła w zeszłym roku, a był to zaszczyt, którego tak pragnął.
„Nie sądzę, że muszę słyszeć cokolwiek od pani Machado” – powiedział sekretarz prasowy, poza „szczerą i pozytywną dyskusją na temat tego, co dzieje się w Wenezueli”.
W sumie Machado spędził w Białym Domu około dwóch i pół godziny, ale wyszedł, nie odpowiadając na pytania, czy zaproponował Trumpowi wręczenie Nagrody Nobla, mówiąc jedynie „dziękuję”. Nie było jasne, czy usłyszał pytanie, gdy ściskał swoich oczekujących zwolenników.
Następnie Machado pojawi się na Kapitolu na posiedzeniu Senatu, zanim zaplanuje rozmowę z reporterami.
Ich postój w Waszyngtonie rozpoczął się po tym, jak siły amerykańskie na Morzu Karaibskim zajęły inny tankowiec objęty sankcjami, który według administracji Trumpa miał powiązania z Wenezuelą.
Jest to część szerzej zakrojonych wysiłków Stanów Zjednoczonych mających na celu przejęcie kontroli nad ropą naftową tego kraju Ameryki Południowej po tym, jak siły amerykańskie zatrzymały Maduro i jego żonę w silnie strzeżonym ośrodku w stolicy Wenezueli, Caracas, i zabrały ich do Nowego Jorku, aby stanęli przed sądem pod zarzutem handlu narkotykami.
Leavitt powiedział, że tymczasowe władze Wenezueli w pełni współpracują z administracją Trumpa, a rząd Rodrígueza oświadczył, że planuje uwolnić więcej więźniów przetrzymywanych za rządów Maduro. Wśród uwolnionych w tym tygodniu było pięciu Amerykanów.
Rodríguez zajął mniej ostre stanowisko wobec Trumpa niż bezpośrednio po obaleniu Maduro, sugerując, że może sprawić, że polityka administracji republikańskiej „America First” wobec półkuli zachodniej będzie skuteczna, przynajmniej na razie, dla Wenezueli.
Trump powiedział w środę, że odbył „wspaniałą rozmowę” z Rodríguezem, pierwszą od obalenia Maduro.
„Mieliśmy telefon, długą rozmowę. Omówiliśmy wiele rzeczy” – powiedział Trump podczas podpisywania ustawy w Gabinecie Owalnym. „I myślę, że bardzo dobrze dogadujemy się z Wenezuelą”.
Machado nie zyskuje akceptacji Trumpa
Jeszcze zanim Trump wyraził chęć współpracy z tymczasowym rządem Wenezueli, szybko odrzucił Machado. Zaledwie kilka godzin po schwytaniu Maduro Trump powiedział o Machado, że „byłoby jej bardzo trudno być przywódcą”.
Machado obrał ostrożny kurs, aby nie urazić Trumpa, zwłaszcza po zdobyciu nagrody pokojowej. Od tego czasu podziękowała Trumpowi, choć jej oferta podzielenia się z nim zaszczytem została odrzucona przez Instytut Nobla.
Machado ukrywał się nawet po zdobyciu Pokojowej Nagrody Nobla. Nie pojawił się na ceremonii, ale pojawił się ponownie na krótko w Oslo w Norwegii w grudniu, gdy nagrodę w jego imieniu odebrała jego córka.
Machado, inżynier przemysłowy i córka magnata stalowego, zaczęła rzucać wyzwanie partii rządzącej w 2004 roku, kiedy współzałożycielka organizacji pozarządowej Súmate nawoływała do zorganizowania referendum w sprawie usunięcia ówczesnego prezydenta Hugo Cháveza. Inicjatywa nie powiodła się, a Machado i inni dyrektorzy Súmate zostali oskarżeni o spisek.
Rok później ponownie wywołał gniew Cháveza i jego sojuszników, udając się do Waszyngtonu na spotkanie z prezydentem Georgem W. Bushem. Fotografia przedstawiająca jej uścisk dłoni z Bushem w Gabinecie Owalnym żyje w zbiorowej pamięci. Chávez uważał Busha za przeciwnika.
Prawie dwie dekady później namówił miliony Wenezuelczyków do odrzucenia następcy Cháveza, Maduro, na kolejną kadencję w wyborach w 2024 r. Jednak władze wyborcze lojalne wobec partii rządzącej ogłosiły go zwycięzcą, mimo że liczne wiarygodne dowody temu zaprzeczały. Kolejne protesty antyrządowe zakończyły się brutalnymi represjami ze strony sił bezpieczeństwa państwa.
___
García Cano relacjonował z Caracas w Wenezueli i Janetsky z Meksyku. Pisarz dyplomatyczny AP Matthew Lee z Waszyngtonu przyczynił się do powstania tego raportu.
