Podczas gdy konflikt w Iranie trwa czwarty dzień i grozi rozprzestrzenieniem się na cały region, zdumiewające koszty finansowe i strategiczne, jakie ponoszą Stany Zjednoczone w celu wzmożenia swoich wysiłków militarnych, kolidują z otrzeźwiającym wyznaniem Gabinetu Owalnego.
Odkąd w sobotę rozpoczęły się ataki wojskowe na przywódców Iranu, administracja Trumpa przedstawia różne wyjaśnienia uzasadniające swoją kampanię, choć powstrzymuje się od wyraźnego wskazania zmiany przywództwa jako wyraźnego celu, mimo że jej dotychczasowy wynik w praktyce sprowadza się do ścięcia głowy. W weekend prezydent Donald Trump stwierdził, że w pierwszych atakach zginęło aż 48 członków przywódców Iranu, w tym najwyższy przywódca Ali Chamenei.
„To nie jest tak zwana wojna polegająca na zmianie reżimu, ale reżim z pewnością się zmienił” – powiedział sekretarz obrony Pete Hegseth podczas poniedziałkowych wystąpień publicznych.
Jednak zdaniem Trumpa samej skali ataku towarzyszy także brak jasności co do tego, co będzie dalej, a konkretnie co do załatania luki w przywództwie bez ryzyka powrotu do dyktatorskich rządów Chameneiego. To wyzwanie, którego nawet Trump jest boleśnie świadomy.
„Najgorszy scenariusz zakładałby, że tak zrobiliśmy, a władzę przejął ktoś równie zły jak poprzednia osoba” – powiedział Trump podczas wtorkowych wystąpień publicznych, nakreślając najgorszy scenariusz, który mógłby odzwierciedlać samą niestabilność, którą rzekomo miała rozwiązać operacja wojskowa.
„To byłoby prawdopodobnie najgorsze. Przechodzisz przez to i za pięć lat zdajesz sobie sprawę, że zatrudniłeś kogoś, kto nie jest lepszy” – powiedział Trump.
Szczera ocena prezydenta pojawiła się po tym, jak w Stanach Zjednoczonych i za granicą pojawiły się głosy krytykujące administrację za wyraźny brak planu rozwiązania irańskiego programu przywództwa. Pytania te stały się szczególnie palące po opublikowaniu szacunków kosztów wojny. Kent Smetters, dyrektor Penn Wharton Budget Model, powiedział niedawno „Fortune”, że całkowite koszty gospodarcze w Stanach Zjednoczonych mogą sięgnąć 210 miliardów dolarów. Liczba ta odzwierciedla bezpośrednie wydatki wojskowe (szacowane na 95 miliardów dolarów) wraz z ogromnymi zakłóceniami w handlu, rynkach energii i warunkach finansowych na całym świecie.
Zaangażowanie USA w Iranie może zmienić skalę. Z jednej strony w ich kampanii może wkrótce zabraknąć amunicji do kluczowej broni, ale cena wojny może wzrosnąć, im dłużej będzie ona trwać i jeśli ostatecznie zaangażuje się w nią więcej frakcji i stron wojujących z innych części regionu. Przedłużające się zakłócenia wpływające na produkcję ropy i gazu na Bliskim Wschodzie mogą doprowadzić do wyższej inflacji i spowolnienia wzrostu gospodarczego na całym świecie, ostrzegł w tym tygodniu Mohamed El-Erian, główny doradca ekonomiczny Allianz.
Nieprzychylna publiczność
Brak jasnego planu sukcesji w Iranie jest częścią tego, co niepokoi wielu Amerykanów w związku z zaangażowaniem USA w kolejną możliwą „na zawsze” wojnę na Bliskim Wschodzie. Sondaż Reuters/Ipsos pokazuje, że 43% Amerykanów nie aprobuje wojny. Sondaż CBS przeprowadzony w poniedziałek i wtorek również wykazał, że 62% Amerykanów nie wierzy, że administracja Trumpa w pełni wyjaśniła, jakie cele wojskowe USA mają w Iranie.
Brak końca zaniepokoił także prawodawców.
Konsekwencje gospodarcze są już odczuwalne na całym świecie. Ceny benzyny w całych Stanach Zjednoczonych wzrosły we wtorek o 0,11 dolara. Choć Trump upierał się we wtorek, że ceny ropy ostatecznie spadną „bardziej niż wcześniej”, najbliższą rzeczywistością jest rosnąca niepewność i tarcia geopolityczne. Sojusznicy, w tym Hiszpania i Wielka Brytania, odmówili udziału w początkowych atakach, a premier Hiszpanii Pedro Sánchez uznał wojnę za naruszenie prawa międzynarodowego, co skłoniło Trumpa do reakcji, grożąc przerwaniem handlu z krajem.
