Prezydent Donald Trump powiedział, że Stany Zjednoczone zbombardowały cele wojskowe w krytycznej irańskiej placówce w Zatoce Perskiej i zagroziły dodatkowymi atakami na infrastrukturę naftową, jeśli Teheran będzie nadal blokował przepływy energii, co stanowi ostatnią eskalację dwutygodniowego konfliktu, który wywrócił region do góry nogami.
Trump powiedział, że siły amerykańskie „przeprowadziły jeden z najpotężniejszych nalotów bombowych w historii Bliskiego Wschodu”, który obejmował zniszczenie celów wojskowych na wyspie Kharg. Trump w poście w mediach społecznościowych dodał, że „ze względów przyzwoitości zdecydowałem się NIE usuwać infrastruktury naftowej wyspy”, chociaż ostrzegł przywódców Iranu, że natychmiast ponownie rozważy tę decyzję, jeśli będą przeszkadzać statkom przepływającym przez Cieśninę Ormuz.
Prezydent powiedział reporterom w piątkowe popołudnie, że Stany Zjednoczone będą kontynuować kampanię tak długo, jak będzie to konieczne, podkreślając jednocześnie, że „znacznie wyprzedzamy harmonogram”. Zasugerował także, że Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych „już wkrótce” zacznie eskortować statki przez Cieśninę Ormuz.
Według sekretarza obrony USA Pete’a Hegsetha 14. dzień wojny był największym w dotychczasowej historii atakami na Republikę Islamską. Stany Zjednoczone i Izrael zaatakowały około 15 000 celów od początku wojny.
W Iranie urzędnicy byli buntowniczy. Zdjęcia opublikowane w mediach społecznościowych przedstawiają Ali Larijaniego, sekretarza Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego, i kilku ministrów rządu uczestniczących w piątkowych demonstracjach.
Atak na obiekty wojskowe na wyspie Kharg, ale nie na tamtejsze obiekty energetyczne, jest strzałem ostrzegawczym w kierunku Iranu i zagrożeniem, że Stany Zjednoczone mogą chcieć zaatakować cele będące częścią infrastruktury energetycznej kraju, czego Trump do tej pory starał się unikać.
Wyspa Kharg położona jest u wybrzeży kontynentu irańskiego, głęboko w Zatoce Perskiej. Rurociągi tam kończące obsługują zdecydowaną większość irańskiego eksportu energii, co czyni je kluczowymi dla gospodarki kraju.
Steven Wills, marynarz w Centrum Strategii Morskiej, powiedział, że wyspa jest przygotowana na przetworzenie około 90% irańskich dostaw ropy. Jeśli wyspa zostałaby zajęta lub zniszczona, „mogłoby to teoretycznie wyeliminować znaczącą zdolność Iranu do eksportu ropy i z tego się utrzymuje”.
Strajk to hazard. Analitycy ds. energetyki ostrzegają, że atakowanie lub przejmowanie infrastruktury cywilnej na wyspie może jeszcze bardziej podnieść ceny ropy.
Wysiłki administracji Trumpa i innych rządów mające na celu ograniczenie rosnących kosztów energii dla konsumentów przyniosły jak dotąd niewielki efekt. Kraje azjatyckie borykają się z niedoborami gazu kuchennego i paliwa drogowego. W Stanach Zjednoczonych ceny benzyny są już na najwyższych poziomach od około dwóch lat.
Ropa Brent druga sesja z rzędu wzrosła powyżej 100 dolarów za baryłkę, kończąc dzień na najwyższym poziomie od ponad trzech lat, podczas gdy amerykańskie kontrakty terminowe na ropę naftową oscylowały w pobliżu najwyższego poziomu od lipca 2022 r. Miliony baryłek ropy pozostają uwięzione w Zatoce Perskiej, a ruch przez kluczową Cieśninę Ormuz jest skutecznie sparaliżowany.
Najwyższy przywódca Iranu Mojtaba Chamenei powiedział w czwartek, że Republika Islamska będzie dążyć do zapewnienia skutecznego zamknięcia Cieśniny Ormuz. W swoich pierwszych publicznych komentarzach od czasu objęcia stanowiska po ojcu ostrzegł także, że Teheran będzie starał się otworzyć inne fronty wojny, jeśli ataki USA i Izraela będą kontynuowane.
Przeczytaj więcej: Irańczycy radzą sobie z groźbą wojny i reżimu pod poczerniałym niebem
Hegseth powiedział, że najwyższy przywódca Iranu został „prawdopodobnie oszpecony” w którymś momencie operacji amerykańsko-izraelskiej, a fakt, że wydał jedynie pisemne oświadczenie, sugerował, że odniesione przez niego obrażenia uniemożliwiły mu publiczne wystąpienia.
Stany Zjednoczone wysyłają także 31. Morską Jednostkę Ekspedycyjną z Japonii na Bliski Wschód, a podróż ta prawdopodobnie potrwa co najmniej tydzień. Jednostka liczy do 2400 żołnierzy, a jej okręt dowodzenia, USS Tripoli, przewozi eskadrę myśliwców F-35, V-22 Osprey i helikopterów.
Z najnowszych danych dostarczonych przez urzędników i agencje pozarządowe wynika, że w wojnie zginęło prawie 2600 osób, większość w Iranie. Prawie 700 osób zginęło w Libanie, gdzie Izrael walczy z Hezbollahem sprzymierzonym z Iranem. Według Ministerstwa Zdrowia zginęło kilkunastu izraelskich cywilów i dwóch żołnierzy. Kilka innych osób zmarło także w innych krajach arabskich.
Stany Zjednoczone ogłosiły również, że wzrosła liczba ofiar śmiertelnych operacji wojskowej. Centralne Dowództwo USA podało w oświadczeniu, że wszystkich sześciu członków załogi na pokładzie amerykańskiego samolotu do tankowania, który rozbił się w zachodnim Iraku w czwartek, zginęło, co zwiększa liczbę zabitych członków amerykańskiej służby do 13. Według wojskowych utrata samolotu nie była spowodowana ogniem wroga lub sojuszników.
Zablokowanie Cieśniny Ormuz zakłóciło przepływ milionów baryłek ropy dziennie, powodując coś, co Międzynarodowa Agencja Energetyczna określiła jako największe uderzenie w globalne dostawy w historii. Arabia Saudyjska, Irak, Kuwejt i Zjednoczone Emiraty Arabskie musiały ograniczyć wydobycie ropy naftowej.
Wzrost cen był także odczuwalny na amerykańskich stacjach benzynowych, gdzie według danych American Automobile Association średni koszt galona benzyny na dystrybutorze w USA wzrósł do 3,63 dolara, najwięcej od maja 2024 roku.
Według osób zaznajomionych z tą sprawą w ostatnich dniach między Teheranem a sojusznikami USA otwarto kilka kanałów komunikacji w sprawie ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, ale pesymistycznie oceniają, że próby te się powiodą. Urzędnik włoskiego rządu osobno zaprzeczył doniesieniom o rozmowach z Iranem.
CNN poinformowało, że Iran rozważa zezwolenie na przeprawę przez cieśninę ograniczonej liczbie tankowców, pod warunkiem że ładunek ropy będzie sprzedawany w chińskich juanach.
Przywódcy Niemiec, Kanady i Norwegii skrytykowali decyzję Stanów Zjednoczonych o tymczasowym złagodzeniu sankcji wobec Rosji, stanowiącą odrębną próbę ograniczenia rosnących cen ropy. Stany Zjednoczone wydały już drugie zezwolenie dla nabywców na przewóz ładunków rosyjskiej ropy już na morzu, przedłużając tymczasowe zwolnienie przyznane w zeszłym tygodniu Indiom.
Arabia Saudyjska, Oman i Türkiye przewodzą wysiłkom mediacyjnym, przy wsparciu krajów europejskich i Francji, która odgrywa wiodącą rolę. Katar wycofał się z rozmów po wielokrotnych atakach.
Ataki na trzy statki handlowe w Zatoce Perskiej, które miały miejsce w ciągu ostatnich dwóch dni, uwypukliły ryzyko pogłębienia się zakłóceń w żegludze.
Francuski personel wojskowy zginął w ataku w regionie Irbil w Iraku, powiedział prezydent Francji Emmanuel Macron w publikacji X. Reuters podał, że co najmniej sześciu francuskich żołnierzy zostało rannych w ataku dronów.
Ministerstwo Obrony Turcji poinformowało, że Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego zneutralizowała irański pocisk balistyczny, który w piątek wleciał w przestrzeń powietrzną kraju, co było trzecim takim przechwyceniem od 4 marca.
W piątek media państwowe podały, że w Omanie dwie osoby zginęły w wyniku katastrofy dronów w regionie Sohar. Port Sohar w Omanie zawiesił działalność. Dubaj, centrum finansowe Zjednoczonych Emiratów Arabskich, zgłosiło zagrożenie rakietowe, a Arabia Saudyjska przechwyciła w swojej przestrzeni powietrznej kilkanaście dronów.
Centralne Dowództwo USA przydzieliło śledczych do zbadania ataku na szkołę podstawową dla dziewcząt, który miał miejsce pierwszego dnia ataków na Iran, w wyniku którego zginęło około 180 osób.
