Citgo Petroleum z siedzibą w Houston to najnowszy klejnot w koronie międzynarodowych aktywów naftowych Wenezueli, po trwającej dekadę batalii prawnej, która jest w trakcie sprzedaży nowej spółce rafineryjnej wspieranej przez Elliott Investment Management, inwestora-aktywistę Paula Singera. Pod koniec listopada wspierana przez Elliotta spółka Amber Energy wygrała często opóźnioną i gorąco kwestionowaną aukcję sądową zamówioną przez Citgo po obniżonej cenie 5,9 miliarda dolarów. Firma musi także zapłacić ponad 2 miliardy dolarów posiadaczom wenezuelskich obligacji, którzy nie wywiązują się ze zobowiązań. Nie rozpatrzono jeszcze odwołań prawnych ze strony Wenezueli i innych oferentów, ale według analityków ds. energetyki transakcja ma zostać sfinalizowana do końca tego roku. Zwycięstwo Elliotta i Amber na aukcji nastąpiło tuż przed tym, jak administracja Trumpa obaliła wenezuelskiego przywódcę Nicolása Maduro 4 stycznia. Posunięcie to potencjalnie umożliwia Citgo i innym amerykańskim rafineriom otrzymanie większej liczby baryłek wysokiej jakości wenezuelskiej ropy, pożądanej przez rafinerie z Gulf Coast.
Citgo posiada trzy rafinerie w Stanach Zjednoczonych, a także rurociągi i terminale. Jej sieć rafinuje 800 000 baryłek dziennie w zakładach w Luizjanie, Teksasie i Illinois. Posiada umowy dotyczące brandingu i marketingu paliw z 4000 niezależnych punktów sprzedaży detalicznej na wschodnim, środkowym i południowym wybrzeżu.
Pomimo 115-letniej historii Citgo, od 1990 roku firma jest po cichu i w całości własnością Wenezueli i jej państwowego koncernu naftowego PDVSA. Firma stała się celem w walce prawnej o spłatę wierzycieli, którzy stracili aktywa naftowe, prawa do wydobycia i nie tylko, gdy zostali wywłaszczeni za rządów byłego socjalistycznego władcy Wenezueli Hugo Cháveza prawie 20 lat temu.
Dyrektor generalny Amber, Gregory Goff, odmówił komentarza w tej sprawie.
Drugim głównym beneficjentem sprzedaży Citgo jest gigant naftowy ConocoPhillips, który jest właścicielem ponad połowy z około 20 miliardów dolarów roszczeń wierzycieli. Reżim Cháveza przejął aktywa naftowe Conoco w 2007 roku.
Prezydent Trump naciska na Conoco, Exxon Mobil i inne firmy, aby wróciły do Wenezueli w celu odbudowy infrastruktury i pompowania większej ilości ropy, chociaż branża ma wątpliwości ze względu na wysokie koszty, niepewność polityczną i słabe ceny ropy. Trump ma dzisiaj spotkać się z czołowymi przedstawicielami władz naftowych.
„ConocoPhillips monitoruje rozwój sytuacji w Wenezueli i jego potencjalny wpływ na globalne dostawy energii i stabilność. Przedwczesne byłoby spekulacje na temat przyszłych działań biznesowych lub inwestycji” – oznajmił w oświadczeniu rzecznik ConocoPhillips Dennis Nuss.
„Będziemy kontynuować nasze działania windykacyjne, które prowadzimy zgodnie ze wszystkimi obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami” – dodał.
Długa walka prawna i polityczne pole minowe
Walka prawna między Wenezuelą a jej wierzycielami trwała od lat, aż do 2018 r., kiedy mała, nieistniejąca już kanadyjska firma wydobywcza Crystallex, wygrała orzeczenie sądu federalnego, na mocy którego może dochodzić majątku Citgo w celu odzyskania ponad 1 miliarda dolarów rzekomo utraconego w wyniku wywłaszczenia przez Wenezuelę zagranicznych aktywów w 2011 r. Citgo formalnie zerwała powiązania operacyjne z Wenezuelą w 2019 r. Zarówno Crystallex, jak i Conoco popierają to orzeczenie w na korzyść Amber Elliotta.
Analitycy energetyczni twierdzą, że większość głównych koncernów naftowych i rafinerii nie wzięła udziału w przetargach Citgo ze względu na komplikacje prawne i geopolityczne.
Na szczeblu krajowym republikanin Thomas Massie, R-Ky., częsty republikański krytyk Trumpa, szybko skrytykował działania wojskowe w Wenezueli i skorzystał z okazji, aby skrytykować Elliotta. „Paul Singer, globalistyczny megadonor z Partii Republikańskiej, który wydał już (1 milion dolarów), aby mnie pokonać w następnych wyborach, zarobi miliardy dolarów na swojej oblężonej inwestycji w Citgo teraz, gdy ta administracja przejęła Wenezuelę” – napisał Massie w mediach społecznościowych.
Wenezuela i jej państwowy koncern naftowy PDVSA nadal roszczą sobie prawa do Citgo. Postrzegają aukcję jako pozorowany proces prawny przed sądem wroga w Delaware.
Nie jest jasne, czy obalenie Maduro będzie miało wpływ na długoterminowe odwołania Wenezueli i PDVSA do Federalnego Sądu Apelacyjnego Trzeciego Okręgu.
Sprzedaż musi także zostać zatwierdzona przez Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych Departamentu Skarbu USA. Biały Dom nie odpowiedział na prośby o komentarz do tego artykułu.
Atrakcyjny jest także główny przeciwnik Amber, Gold Reserve. Spółka ta złożyła większą, ale potencjalnie bardziej ryzykowną ofertę na Citgo, którą sąd uznał za niebezpieczną finansowo. Gold Reserve, mniejszy wierzyciel dotknięty wywłaszczeniem, wyraził ubolewanie z powodu aresztowania w Wenezueli swojego prawnika José Ignacio Moreno Suáreza, który jest przetrzymywany od ponad dwóch lat i „poddawany intensywnym torturom i deprywacji”. Pozostaje w niewoli.
„Pochwalamy działania administracji Trumpa mające na celu postawienie Maduro przed wymiarem sprawiedliwości i nie możemy się doczekać, aż zrobimy, co w naszej mocy, aby pomóc w przywróceniu pokoju i dobrobytu w Wenezueli oraz szybkim uwolnieniu… Suareza” – powiedział w oświadczeniu wiceprezes Gold Reserve Paul Rivett.
Chevron jest gotowy do użycia
Grupa uwięzionych dyrektorów Citgo w Stanach Zjednoczonych została zwolniona w 2022 roku po pięciu latach więzienia. Kierownictwo z siedzibą w Houston (pięciu obywateli USA i jeden stały mieszkaniec nazywany „Citgo Six”) zostali aresztowani w Wenezueli pod zarzutem defraudacji i oskarżeni o zdradę rządu. Ostatecznie zostali uwolnieni w ramach wymiany więźniów.
Choć Citgo i inne rafinerie Gulf Coast (Phillips 66, Valero Energy, PBF Energy) mogłyby skorzystać na większym napływie wenezuelskiej ropy, największym zwycięzcą byłby prawdopodobnie Chevron, jedyna amerykańska firma, która pozostanie w Wenezueli na dłużej, twierdzi Ajay Parmar, dyrektor ds. analiz rynków ropy w ICIS.
Chevron, który obecnie działa na podstawie specjalnej licencji, mógłby potencjalnie zwiększyć swoją działalność w Wenezueli, pompując więcej ropy i wysyłając beczki do swoich rafinerii w USA, przejmując w ten sposób cały łańcuch wartości.
„Chevron od dawna chciał produkować więcej (wenezuelskiej) ropy. To oni są tutaj wielkimi zwycięzcami” – powiedział Parmar. „Nadal jest świetnie; nadal jest dobrze dla (Citgo i innych) amerykańskich rafinerii”.
Ta historia pierwotnie ukazała się na Fortune.com
