Stany Zjednoczone są na kursie kolizyjnym ze swoją własną historią i są bliskie pobicia rekordów fiskalnych w najgorszy możliwy sposób. Przy obecnej polityce i wydatkach dług publiczny kraju wzrośnie do 120% PKB do 2030 r., pobijając poprzedni rekord wynoszący 106%, ustanowiony tuż po drugiej wojnie światowej. Organy nadzoru fiskalnego ostrzegają, że tak wysoki poziom zadłużenia w rzeczywistości oznacza ranę, którą sam sobie zadał, ponieważ Stany Zjednoczone zrzekają się odpowiedzialności wobec swoich obywateli, zrównoważonego wzrostu gospodarczego i bezpieczeństwa narodowego.
Według raportu dotyczącego perspektyw gospodarczych opublikowanego w środę przez Biuro Budżetowe Kongresu (CBO), Stany Zjednoczone mają obecnie deficyt budżetu federalnego w wysokości 1,9 biliona dolarów i dług publiczny równy 101% PKB. Za 10 lat liczba ta wzrośnie do 120%, ale przekroczenie obecnego wysokiego poziomu ustalonego w 1946 r., po latach ogromnego deficytu na finansowanie wysiłków Ameryki podczas II wojny światowej, zajmie zaledwie cztery lata.
Prognozy wywołały wściekłą reakcję bezstronnych organów nadzoru, być może nie bardziej niż Mayi MacGuineas, przewodniczącej Komisji ds. Odpowiedzialnego Budżetu Federalnego.
Argumentacja MacGuineasa skupia się na obawie często wyrażanej przez budżetowych jastrzębi: w sytuacji, gdy zadłużenie znacznie przekracza PKB, zdolność rządu do przetrwania spowolnienia gospodarczego lub nieoczekiwanych kryzysów staje się coraz bardziej ograniczona. Im większe zadłużenie, tym mniejsza przestrzeń fiskalna rządu, tym większe pole manewru ma kraj w zakresie dostosowania swoich priorytetów budżetowych, dostosowania wydatków lub dochodów podatkowych bez zagrażania stabilności gospodarczej. Zdrowa przestrzeń fiskalna jest ważna zarówno dla długoterminowego rozwoju, jak i dla zdolności rządu do zareagowania na nieprzewidziane wydarzenie, takie jak pandemia.
Jednak, jak ostrzegał raport CBO, przestrzeń fiskalna dostępna Stanom Zjednoczonym szybko staje się hermetyczna. Najbardziej niepokojące są skumulowane odsetki, jakie Stany Zjednoczone będą musiały zapłacić, aby obsłużyć swój własny dług: ponad 2 biliony dolarów rocznie do 2036 r., czyli około 5% PKB. To około dwukrotnie więcej niż Stany Zjednoczone płacą obecnie odsetki. W sumie ograniczenie przestrzeni fiskalnej i wzrost stóp procentowych mogą poważnie ograniczyć zdolność rządu USA do utrzymania stabilności gospodarczej, ostrzegają analitycy.
„Scenariusz bazowy CBO, choć jest zły, zakłada, że stopy procentowe pozostaną umiarkowane i że nie spotkamy się z kosztownymi, nieprzewidzianymi zdarzeniami. Jeśli te optymistyczne prognozy nie zostaną zrealizowane, szkody będą tylko większe” – powiedział Fortune Michael Peterson, dyrektor wykonawczy Fundacji Petera G. Petersona, organizacji non-profit zajmującej się badaniami podatkowymi.
Phillip Swagel, szef CBO, powtórzył tę pilną potrzebę w swoim własnym oświadczeniu, stwierdzając bezpośrednio, że prognozy agencji „w dalszym ciągu wskazują, że trajektoria fiskalna nie jest trwała” oraz że rosnący rządowy projekt ustawy może również zagrozić wydatkom przedsiębiorstw i wzrostowi w innych sektorach gospodarki.
„Kiedy rząd federalny zaciąga pożyczki na rynkach finansowych, konkuruje z innymi uczestnikami o fundusze, a konkurencja ta może podnieść stopy procentowe i wyprzeć inwestycje prywatne” – stwierdził.
W swoim oświadczeniu MacGuineas zauważył również, że duże zadłużenie już zagraża niewypłacalnością niektórym kluczowym systemom bezpieczeństwa w kraju. Oczekuje się, że fundusz powierniczy autostrad, mechanizm finansowania utrzymania infrastruktury transportowej, wygaśnie w 2028 r., a fundusz powierniczy na zabezpieczenie społeczne osób starszych i osób pozostałych przy życiu, program finansowania emerytur, wyczerpie się obecnie w 2032 r., czyli o rok wcześniej niż wcześniej szacowano.
Chociaż amerykański dług publiczny rośnie od dziesięcioleci, jego zmniejszenie stało się tematem rozmów obu stron. Sam Trump wielokrotnie obiecywał redukcję zadłużenia i wydatków, chociaż w raporcie CBO oszacowano, że jego pierwszy rok sprawowania urzędu dodał 1,4 biliona dolarów do szacunków obejmujących 10 lat.
Jeśli obecne przepisy pozostaną niezmienione, CBO przewiduje, że dług federalny wzrośnie do aż 175% do 2056 r. MacGuineas doszedł do wniosku, że brak przywództwa fiskalnego stanowi bezpośrednie zagrożenie dla kraju i nalegał, aby ustawodawcy podeszli do sprawy poważnie: „Zachęcam wszystkich członków Kongresu i prezydenta, aby dokładnie przyjrzeli się tym liczbom i zobowiązali się do naprawy finansów naszego narodu, zanim będzie za późno”.
