Działacz na rzecz praw obywatelskich, wielebny Jesse Jackson, który zmarł we wtorek w wieku 84 lat, może być najbardziej znany jako siłacz organizujący się politycznie, ale swoją karierę rozpoczął od zwiększania różnorodności miejsc pracy w świecie korporacji.
W 1966 roku Konferencja Przywódców Chrześcijan Południa Martina Luthera Kinga Jr. wybrała 24-letniego Jacksona do poprowadzenia kampanii mającej na celu zwiększenie możliwości ekonomicznych Afroamerykanów w Chicago. Sprawa ta pozostała mocnym wątkiem jego sześcioletniej kariery.
Jackson, będący zawodnikiem wagi ciężkiej, który ma dziś niewielu sobie równych, zdobył szacunek liderów biznesu i wykorzystał swoje wpływy, aby bronić zarówno godności zwykłych pracowników, jak i radykalnych reform w różnych branżach. Od małych firm po gigantów z Wall Street, takich jak Goldman Sachs, poszerzała możliwości gospodarcze mniejszości i kobiet w całym kraju.
Operacja Stodoła
W latach sześćdziesiątych SCLC rozpoczęła operację Breadbasket, kampanię mającą na celu desegregację siły roboczej i zwiększenie możliwości zatrudnienia Afroamerykanów.
Jackson i jego zespół opowiadali się za tym, aby lokalne sieci spożywcze w większości czarnych dzielnic Chicago zatrudniały więcej czarnoskórych pracowników i współpracowały z wykonawcami i bankami będącymi własnością czarnych. Jackson spotykał się bezpośrednio z właścicielami firm i podpisywał umowy z firmami pod groźbą bojkotu lub strajku.
Sieć High-Low Grocery Stores, będąca własnością białych, zgodziła się zatrudnić czarnych Amerykanów na 184 nowych stanowiskach pracy i otworzyła konta w dwóch bankach będących własnością czarnych. Do lipca 1967 r. Breadbasket zyskał 2200 miejsc pracy, a roczne przychody przekraczały 15 milionów dolarów.
Sukces ruchu sprawił, że Jackson znalazł się w centrum uwagi jako jeden z najbardziej wpływowych przywódców praw obywatelskich w Chicago i ustanowił strategię łączenia działań publicznych z bezpośrednimi spotkaniami z liderami biznesu, którą stosował przez całą swoją karierę.
Z Chicago na Wall Street
Breakbasket był pierwszą z wielu kampanii prowadzonych przez Jacksona, których celem było nie tylko zwiększenie różnorodności pracowników, ale także zapewnienie długoterminowych inwestycji w czarne firmy i przedsiębiorców.
W latach 90. Jackson przeniósł tę strategię na Wall Street, promując różnorodność rasową zarówno w sposób symboliczny, jak i materialny. Z powodzeniem opowiadał się za zamknięciem giełdy nowojorskiej w dzień Martina Luthera Kinga Jr. w 1997 r., przekonując ówczesnego szefa Wielkiej Rady Richarda Grasso i byłego prezesa Rezerwy Federalnej Alana Greenspana do poparcia tego rozwiązania.
Według The Wall Street Journal współprezesi Citigroup, Sanford Weill i Grasso, poparli Jacksona, który zebrał setki tysięcy dolarów od firm z Wall Street na wsparcie kampanii mającej na celu poprawę praktyk w zakresie zatrudniania i zatrzymywania pracowników oraz alokację większego kapitału dla przedsiębiorstw będących własnością mniejszości.
Przed pierwszą ofertą publiczną Goldman Sachs w 1999 r. Jackson nalegał, aby firma świadcząca usługi finansowe umieściła na liście ubezpieczycieli więcej firm będących własnością mniejszości. Chociaż Goldman początkowo zdecydował się nie uwzględniać żadnych ubezpieczycieli czarnoskórych, według Bloomberg ostatecznie obejmował on 17 ubezpieczycieli będących własnością mniejszości i trzy ubezpieczyciele należące do kobiet.
Jackson utrzymywał stosunki z firmą przez lata, uczestnicząc w zgromadzeniach akcjonariuszy i w dalszym ciągu wywierając na firmę presję, aby wyrównała szanse między Wall Street a zwykłymi Amerykanami. W 2022 roku Goldman uruchomił inicjatywę „Milion czarnych kobiet”, inwestując 10 miliardów dolarów w kapitał bezpośredni i 100 milionów dolarów we wsparcie filantropijne, aby zlikwidować lukę w szansach dla czarnych kobiet.
Nacisk na przejrzystość w Dolinie Krzemowej
W 2014 roku Jackson skupił się na Dolinie Krzemowej, którą nazwał „sercem kapitału wzrostu”. Rozpoczął miesięczną kampanię w Bay Area, wzywając branżę technologiczną do większej przejrzystości w kwestii różnorodności siły roboczej i zaangażowania się w jej poprawę.
Jackson miał rację co do rozwoju branży: według analizy CBRE między 2007 a 2024 rokiem liczba stanowisk pracy w branży oprogramowania i usług technologicznych wzrosła o 75%, czyli ponad czterokrotnie w przypadku wszystkich stanowisk pracy w USA. W 2014 roku powiedział Fortune, że dostrzegł ten sam potencjał desegregacji stanowisk pracy w Dolinie Krzemowej, co podczas pracy z SCLC na południu.
Jackson zastosował tę samą strategię co Breadbasket, nigdy nie rezygnując ze strategii działania wraz z rozmową. Jackson spotkał się prywatnie z dyrektorem generalnym Apple Timem Cookiem i powiedział, że jest pod wrażeniem Cooka oraz tego, jak rozumie „wartość inkluzywności”. Trzy dni później podczas burzy poprowadził protest przed siedzibą Apple w Cupertino.
„Zbyt wielu młodych czarnoskórych i brązowych ludzi biegłych w naukach ścisłych nie może zbierać pieniędzy w inkubatorach startupów. Nie mają dostępu do kapitału” – Jackson powiedział Fortune. „Był czas, kiedy nie mieliśmy czarnych ani azjatyckich zawodników baseballu; nie byli rekrutowani. Aby to zmienić, musieliśmy ich zbadać i stworzyć obozy szkoleniowe. Dzięki temu mamy lepszą grę w baseball. Musimy zrobić to samo z technologią”.
Jackson przekonał niechętne firmy do publicznego ujawnienia statystyk dotyczących różnorodności, które wcześniej zgłaszały jedynie Komisji ds. Równych Szans w Zatrudnieniu. Nic więc dziwnego, że tego lata Google, Yahoo, LinkedIn i Facebook ujawniły swoją różnorodność rasową i płciową, pokazując firmy jako w przeważającej mierze białe lub azjatyckie i męskie. Firmy w dalszym ciągu udostępniały publicznie swoje dane demograficzne przez lata po pierwszym nacisku Jacksona, a Jackson kontynuował to z różnym powodzeniem, wzywając do udostępnienia większej ilości danych na temat różnorodności zarządów i kadry kierowniczej wyższego szczebla, podziału dostawców i wykonawców na płeć i rasę oraz zatrzymania pracowników.
„Najważniejszą rzeczą jest chęć zapewnienia włączenia i różnorodności, aby stworzyć nowe piony i horyzonty, do których pracownicy mogliby dołączyć” – powiedział. „Brak różnorodności nie wynika z braku genetyki, ale ze starych wzorców społecznych, które nie pozwalają na przyjmowanie nowych ludzi”.
Po dziesięcioleciach postępu firmy wycofują się z DEI
Jackson widział w ciągu swojego życia Amerykę otwartą na wysiłki na rzecz różnorodności, a następnie wycofującą się z postępu, któremu poświęcił swoją karierę.
Od czasu objęcia urzędu przez prezydenta Donalda Trumpa w 2025 r. dziesiątki firm wycofały się z polityk dotyczących różnorodności, równości i włączenia społecznego (DEI), które wdrożyły po zabójstwie George’a Floyda i następującym po nim ogólnokrajowym rachunku rasowym. Użycie terminu „DEI” spadło o 68% w latach 2024–2025 w głównych dokumentach spółek S&P 500.
Goldman Sachs, który kiedyś współpracował z Jacksonem w celu poprawy różnorodności w swoim miejscu pracy i w swoich inwestycjach, niedawno usunął czynniki różnorodności rasowej, płciowej i orientacji seksualnej z kryteriów zarządu, jak podaje WSJ.
Pomimo pogarszającego się stanu zdrowia spowodowanego chorobą Parkinsona, Jackson przyłączył się do ogólnokrajowego bojkotu firmy Target po tym, jak w zeszłym roku firma ogłosiła, że zakończy cele wyznaczone przez DEI, aby zwiększyć reprezentację i awans pracowników rasy czarnej oraz promować firmy należące do osób czarnoskórych.
Zapytany przez „Fortune” w 2014 r., jak długo spodziewa się zmian w Dolinie Krzemowej, Jackson odpowiedział: „Są ludzie z łopatami w pogotowiu, gotowi inwestować i reform. Wiele rzeczy się zmieniło na przestrzeni lat. Można głosować dwujęzycznie i oglądać naszego prezydenta. Kiedy system się otworzy, zobaczymy więcej zmian. Liczby zawsze tam były. Czasami ludzie mają wizję tunelową, więc nie widzą całego rynku”.
Nawet gdy terminy takie jak „równość” i „włączenie społeczne” wyszły z mody, trwające od kilkudziesięciu lat działania Jacksona zasadniczo zmieniły sposób, w jaki firmy radzą sobie z różnorodnością w miejscu pracy i stworzyły możliwości dla wielu mniejszości w całych Stanach Zjednoczonych.
