Iran w środę odrzucił amerykański plan wstrzymania wojny na Bliskim Wschodzie i przeprowadził więcej ataków na Izrael i kraje Zatoki Perskiej, w tym atak, który wywołał masowy pożar na międzynarodowym lotnisku w Kuwejcie.
Wyzwanie rzucone Iranowi pojawiło się, gdy Izrael przeprowadził naloty na Teheran, a Stany Zjednoczone rozmieściły w regionie spadochroniarzy i większą liczbę żołnierzy piechoty morskiej.
Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi powiedział w wywiadzie dla telewizji państwowej, że jego rząd nie zaangażował się w rozmowy w sprawie zakończenia wojny „i nie planujemy żadnych negocjacji”. Nastąpiło to po raporcie anglojęzycznego nadawcy irańskiej telewizji państwowej, który zacytował anonimowego urzędnika, który powiedział, że Iran odrzucił amerykańską propozycję zawieszenia broni i ma własne żądania zakończenia walk.
Wcześniej dwóch urzędników pakistańskich, którzy przekazali Iranowi plan USA, ogólnie opisało 15-punktową propozycję, twierdząc, że dotyczy ona złagodzenia sankcji, wycofywania irańskiego programu nuklearnego, ograniczenia rakiet i ponownego otwarcia Cieśniny Ormuz, przez którą transportowana jest jedna piąta światowej ropy.
Egipski urzędnik zaangażowany w wysiłki mediacyjne powiedział, że propozycja obejmuje również ograniczenia wsparcia Iranu dla grup zbrojnych. Urzędnicy rozmawiali pod warunkiem zachowania anonimowości, aby omówić szczegóły, które nie zostały jeszcze podane do wiadomości publicznej.
Sekretarz prasowa Białego Domu Karoline Leavitt upierała się, że Stany Zjednoczone i Iran prowadzą rozmowy, mimo że irańscy urzędnicy temu zaprzeczają. „Rozmowy trwają. Jak stwierdził w poniedziałek prezydent, są produktywne i nadal są produktywne” – powiedział Leavitt na środowej odprawie w Białym Domu.
Leavitt ostrzegł, że jeśli rozmowy z Iranem nie przyniosą skutku, prezydent Donald Trump „upewni się, że uderzy w Iran mocniej niż kiedykolwiek wcześniej”.
Niektórych punktów amerykańskiej propozycji zawieszenia broni nie dało się zainicjować w negocjacjach przed wojną: Iran nalegał, aby nie omawiać swojego programu rakiet balistycznych ani wsparcia dla regionalnych bojówek, które uważa za kluczowe dla swojego bezpieczeństwa. A jego zdolność do kontrolowania przejścia przez Cieśninę Ormuz stanowi jedną z jego największych zalet strategicznych.
Ataki Iranu na regionalną infrastrukturę energetyczną, wraz z ograniczeniami w cieśninie, spowodowały gwałtowny wzrost cen ropy, wywierając presję na Stany Zjednoczone, aby znalazły sposób na położenie kresu blokadzie i uspokojeniu rynków.
Więcej żołnierzy amerykańskich jest w drodze na Bliski Wschód
Co najmniej 1000 żołnierzy 82. Dywizji Powietrznodesantowej zostanie wysłanych na Bliski Wschód w nadchodzących dniach – powiedziały agencji Associated Press trzy osoby posiadające wiedzę o planach. Rozmawiali pod warunkiem zachowania anonimowości, aby omówić wrażliwe plany wojskowe.
Spadochroniarze są szkoleni do wskakiwania na wrogie lub sporne obszary w celu zabezpieczenia kluczowych terytoriów i lotnisk.
Pentagon jest także w trakcie wysyłania w ten region około 5000 dodatkowych żołnierzy piechoty morskiej przeszkolonych w zakresie ataków desantowych oraz tysiące marynarzy.
Według nowego sondażu AP-NORC większość Amerykanów uważa, że działania wojskowe USA przeciwko Iranowi posunęły się za daleko, a wielu martwi się tym, jak płacić za gaz.
Sondaż wskazuje, że choć poparcie dla Trumpa pozostaje stabilne, konflikt może szybko stać się główną przeszkodą polityczną dla jego republikańskiej administracji.
Wysiłki dyplomatyczne stoją przed poważnymi wyzwaniami
Mediatorzy nalegają na możliwe osobiste rozmowy między Irańczykami i Amerykanami, być może już w piątek w Pakistanie, podają urzędnicy egipscy i pakistańscy.
Trump powiedział, że Stany Zjednoczone „w tej chwili prowadzą negocjacje”, a uczestnikami byli specjalny wysłannik Steve Witkoff, jego zięć Jared Kushner, sekretarz stanu Marco Rubio i wiceprezydent JD Vance. Nie ujawnił, z kim mają kontakt ze strony Iranu, ale powiedział: „Mogę powiedzieć, że druga strona chciałaby osiągnąć porozumienie”.
Press TV, anglojęzyczny nadawca irańskiej telewizji państwowej, zacytował anonimowego urzędnika, który powiedział: „Iran zakończy wojnę, kiedy tak postanowi i kiedy zostaną spełnione jego własne warunki”.
Przypisał anonimowemu urzędnikowi pięciopunktową irańską propozycję, która obejmowała zaprzestanie zabójstw swoich urzędników, środki mające na celu zapewnienie, że nie zostanie prowadzona przeciwko niemu kolejna wojna, odszkodowania za wojnę, zakończenie działań wojennych oraz „sprawowanie przez Iran suwerenności nad Cieśniną Ormuz”.
Środki te, w szczególności reparacje i dalsze dławienie Cieśniny Ormuz, prawdopodobnie będą nie do przyjęcia dla Białego Domu.
Choć Iran i Oman posiadają terytorium w cieśninie, ich wąskie kanały żeglugowe uznawane są za wody międzynarodowe, przez które mogą przepływać wszystkie statki.
Wszelkie rozmowy między Stanami Zjednoczonymi a Iranem wiązałyby się z monumentalnymi wyzwaniami. Nie jest jasne, kto w rządzie Iranu ma uprawnienia do negocjacji lub kto byłby skłonny to zrobić, ponieważ Izrael poprzysiągł dalsze zabijanie przywódców kraju.
Iran pozostaje wysoce podejrzliwy wobec Stanów Zjednoczonych, które pod rządami Trumpa dwukrotnie zaatakowały podczas rozmów dyplomatycznych na wysokim szczeblu, w tym podczas ataków z 28 lutego, które rozpoczęły obecną wojnę.
Izrael przeprowadza nowe ataki na Iran i również zostaje zaatakowany
W środę po południu izraelskie wojsko poinformowało, że zakończyło kilka fal nalotów na Teheran. Wojsko poinformowało również, że w ramach ataków poprzedniego dnia zaatakowało irańskie centrum rozwoju łodzi podwodnych w Isfahanie.
W Izraelu kilkakrotnie zawyły syreny ostrzegające o rakietach, gdy Iran i libańska grupa bojowników Hezbollah przeprowadziły ataki. Wspierany przez Iran Hezbollah wystrzeliwuje rakiety w kierunku północnego Izraela 24 godziny na dobę od początku wojny, zakłócając życie setek tysięcy ludzi.
Iran wywierał także presję na swoich sąsiadów z Zatoki Arabskiej. Ministerstwo Obrony Arabii Saudyjskiej oświadczyło, że zniszczyło co najmniej osiem dronów w bogatej w ropę prowincji Wschodniej, a w Bahrajnie zawyły syreny ostrzegające przed rakietami. Kuwejt powiedział, że zestrzelił kilka dronów, ale jeden z nich trafił w zbiornik paliwa na międzynarodowym lotnisku w Kuwejcie.
Ministerstwo Zdrowia podało, że liczba ofiar śmiertelnych w Iranie przekroczyła 1500. Izrael twierdzi, że w wojnie zginęło 20 osób, w tym dwóch żołnierzy w Libanie. Co najmniej 13 żołnierzy USA zginęło, a także kilkunastu cywilów w okupowanych państwach Zachodniego Brzegu i Zatoki Perskiej.
Władze twierdzą, że w Libanie, gdzie Izrael zaatakował Hezbollah, zginęło prawie 1100 osób. W Iraku, gdzie wspierane przez Iran grupy bojowników również przystąpiły do konfliktu, zginęło 80 członków sił bezpieczeństwa, powiedział starszy doradca ds. bezpieczeństwa Khalid al-Yaqoubi.
Ceny energii spadają, ale pozostają wysokie
Ekonomiści i przywódcy ostrzegają przed dalekosiężnymi skutkami, jeśli ceny energii pozostaną wysokie, począwszy od rosnących cen żywności i innych podstawowych artykułów po wyższe oprocentowanie kredytów hipotecznych i samochodowych.
Iran zezwolił na przepływ niewielkiej liczby statków przez Cieśninę Ormuz, ale stwierdził, że statki ze Stanów Zjednoczonych, Izraela lub krajów uważanych za powiązane z nimi nie mogą przez nią przepływać.
___
Madhani relacjonował z Waszyngtonu, Corder z Hagi w Holandii i Ahmed z Islamabadu. Współautorzy prasy Samy Magdy w Kairze, David Rising w Bangkoku, Natalie Melzer w Tel Awiwie w Izraelu, Qassim Abdul-Zahra w Bagdadzie i E. Eduardo Castillo w Pekinie wnieśli swój wkład w powstanie tego raportu.
