Amerykański architekt Louis Sullivan, znany jako ojciec drapaczy chmur, w swoim eseju z 1896 roku zatytułowanym „Wysoki budynek biurowy rozpatrywany artystycznie” ukuł sformułowanie „forma zawsze podąża za funkcją”. Argumentował, że kształt budynku (jego wygląd) wynika ze sposobu, w jaki ludzie go używają.
Dwa wieki później ta naczelna zasada nowoczesnej architektury zostaje wywrócona do góry nogami lub przynajmniej odrzucona.
„Kiedy forma podąża za funkcją, architektura ogranicza się do rozwiązywania problemów użytkowych. Nie oferuje więcej, niż się od niej wymaga” – powiedział architekt Ole Scheeren podczas wtorkowej konferencji Fortune Brainstorm Design w Makau.
„Architektura musi wykraczać poza plan, program i diagram” – dodał. „Myślimy o budynkach jak o żywych organizmach… Historie narracyjne wyprzedzają projektowane przez nas budynki, ale budynki piszą własne historie, kiedy ożywają”.
Scheeren przybył do Chin ponad trzydzieści lat temu, zatrzymując się u pracowników budowlanych i chłonąc wszystko, co tylko mógł, na temat lokalnej architektury. Następnie w 2008 roku ukończył coś, co stało się jednym z jego najbardziej kultowych projektów: kanciasty, zapętlony kształt siedziby głównej CCTV w Pekinie, ogólnokrajowego nadawcy chińskiego, zwanego przez miejscowych „wielkimi spodniami”.
Obecnie dyrektor biura architektonicznego Buro Ole Scheeren architekt przyjął charakterystyczne, przewrotne podejście do projektowania budynków, łącząc formę z fikcją, odwołując się do historii ludzi zamieszkujących obiekty i z nich korzystających, a także przerabiając maksymę, która mówi, że zewnętrzna część budynku musi odpowiadać temu, co dzieje się wewnątrz budynku.
W Bangkoku Scheeren podjął próbę połączenia 300-metrowej wieży Mahanakhon Tower z tętniącym życiem miastem. Otwarta w 2016 roku pikselowa fasada została wyrzeźbiona w tarasach, których zwieńczeniem był dach z otwartą przestrzenią 360 stopni, na której odwiedzający mogą stanąć na jednej tafli szkła, aby cieszyć się panoramicznym widokiem.
Chińskie startupy Big Tech również przyjęły innowacyjne projekty Scheerena. Architekt zbudował siedzibę Tencent w Shenzhen w kształcie wiru, obrotowego kompleksu z czterema wieżami, który miał symbolizować rozwój firmy.
W przypadku firmy telekomunikacyjnej ZTE architekt skupił się na założeniu, że „praca nie jest już tylko pracą”, integrując naturę z budynkiem.
Scheeren, miłośnik kina, widzi podobieństwa między doświadczeniem oglądania filmów a swoim podejściem do budynków. „Film zabiera Cię w podróż… architektura może zrobić to samo” – powiedział na konferencji Fortune.
Sztuczna inteligencja
Firmy architektoniczne i projektowe zaczynają badać zastosowanie generatywnej sztucznej inteligencji, wykorzystując ją do szybkiego generowania pomysłów lub udoskonalania koncepcji w oparciu o opinie. We wtorek Scheeren powiedział, że wykorzystuje już sztuczną inteligencję w swojej pracy. Ostrzegł jednak przed niektórymi niebezpieczeństwami wynikającymi ze nadmiernego polegania na technologii.
„Kiedy forma podąża za sztuczną inteligencją, jesteśmy przytłoczeni nieskończonymi możliwościami, o których pozornie nawet nie pomyśleliśmy, i wszystkimi rzeczami, które sztuczna inteligencja może dla nas zrobić” – powiedział, zastanawiając się, „w którym momencie zaczynamy rezygnować z osądów i podejmowania decyzji”.
Później zauważył, że niektóre zadania muszą pozostać ręczne i analogowe, nawet w bardziej cyfrowym świecie. Ze względu na fakt, że budynki istnieją w świecie rzeczywistym, zadań nie można w całości delegować AI.
„Myślę… osąd na temat tego, co jest naprawdę znaczące w konkretnej sytuacji, jest czymś, czego maszyny nie będą w stanie łatwo dokonać” – powiedział.
