Od prawie dwóch lat panuje silny konsensus: sztuczna inteligencja jest wielką siłą dezinflacyjną naszych czasów. Logika, którą chwalą inwestorzy-miliarderzy, tacy jak Marc Andreessen i Vinod Khosla, jest uwodzicielska i pozornie szczelna. Sztuczna inteligencja zastępuje kosztowną pracę ludzką tanią technologią. Zwiększ produktywność. Zmniejsza bariery wejścia, generując legiony nowych firm, które konkurują cenami i marżami. W rezultacie, jak się uważa, nastąpi trwały spadek inflacji, który utrzyma stopy procentowe na niskim poziomie przez lata i da Rezerwie Federalnej chwilę wytchnienia.
Jest tylko jeden problem. Kiedy ekonomiści Deutsche Bank postanowili przetestować ten konsensus (zadając pytania samym narzędziom AI), maszyny się nie zgodziły.
„Czy sztuczna inteligencja zgadza się z tym konsensusem?” Zespół badawczy banku, kierowany przez głównego ekonomistę USA Matthew Luzzettiego, napisał w notatce opublikowanej 30 marca: „Zaskakująco nie”.
eksperyment
Ćwiczenie było proste w konstrukcji, ale jego konsekwencje były zaskakujące. Zespół Luzzettiego zadał ustrukturyzowane pytanie dotyczące prawdopodobieństwa trzem wiodącym systemom sztucznej inteligencji: autorskiemu narzędziu Deutsche Bank dbLumina; ChatGPT-5.2 autorstwa OpenAI; i Claude Opus 4.6 z Anthropic. W komunikacie proszono każdy model o przypisanie prawdopodobieństwa czterem wynikom inflacji w USA (że sztuczna inteligencja ją zwiększy, pozostawi w dużej mierze niezmieniona, nieznacznie zmniejszy lub znacząco zmniejszy) w horyzoncie jednego i pięciu lat.
Odpowiedź spadła z hukiem. W horyzoncie rocznym wszystkie trzy narzędzia zgodziły się co do tego, że najbardziej prawdopodobnym rezultatem jest minimalny wpływ. Jednak najbardziej zaskakujące jest to, że wszystkie modele oceniły wzrost inflacji przez sztuczną inteligencję jako bardziej prawdopodobny niż znaczny jej spadek; dbLumina oszacowała, że prawdopodobieństwo wzrostu inflacji przez sztuczną inteligencję wynosi 40%, w porównaniu do zaledwie 5% w przypadku znacznego spadku. Claude: 25% w porównaniu z 5%. CzatGPT: 20% vs 5%.
We wszystkich trzech modelach konsekwentnie wymienianą przyczyną jest wzrost inwestycji w sztuczną inteligencję. Centra danych się mnożą. Wzrósł popyt na półprzewodniki. Zużycie energii elektrycznej przez obciążenia AI znacznie rośnie. Tego rodzaju presja popytowa nie powoduje obniżenia cen. Podnosi je. Nawet w horyzoncie pięcioletnim – gdzie modele skłaniają się bardziej ku skutkom dezinflacji – dramatyczne załamanie deflacyjne, które niektórzy przewidywali, pozostaje w dalszym ciągu ryzykowne.
Jest to zauważalnie bardziej ostrożna perspektywa niż ta, którą przedstawiają niektóre z najbardziej prowokacyjnych głosów w analizie finansowej. Citrini Research, wiodący finansowy Substack, należący do Jamesa van Geelena, wstrząsnął w lutym rynkami scenariuszem nadchodzącej „recesji umysłowej”, argumentując, że sztuczna inteligencja nie tylko obniży ceny, ale zniszczy bazę konsumentów, która je wspiera. W wirusowym „eksperymencie myślowym” napisanym w depeszy z 2028 r. Citrini opisał „widmowy PKB”: scenariusz, w którym sztuczna inteligencja zawyża rachunki narodowe, podczas gdy masowe zwolnienia drenują dochody gospodarstw domowych, a „maszyny wydają zero dolarów na dobra uznaniowe”. Rezultatem, według ich scenariusza, jest pętla negatywnego sprzężenia zwrotnego: przyjęcie sztucznej inteligencji w przedsiębiorstwach powoduje bezrobocie, co z kolei powoduje dalsze wdrażanie sztucznej inteligencji, co kończy się stopą bezrobocia na poziomie 10,2% i spadkiem indeksu S&P 500 o 38%.
Badanie Anthropic z marca 2026 r. wykazało, że narzędzia sztucznej inteligencji, takie jak Claude, teoretycznie są w stanie zautomatyzować zdecydowaną większość zadań w dobrze płatnych zawodach umysłowych: 94% prac związanych z informatyką i matematyką; 90% funkcji administracyjno-biurowych; Jednak faktyczna adopcja to tylko ułamek tego potencjału. Jeśli sztuczna inteligencja wypełni tę lukę, presja na obniżenie wynagrodzeń i kosztów usług może być znacząca, chociaż badacze zauważają, że nie nastąpił jeszcze systematyczny wzrost bezrobocia.
Badacze antropijni odkryli, że faktyczne przyjęcie sztucznej inteligencji to ułamek możliwości narzędzi sztucznej inteligencji.
Anthropo: „Wpływ sztucznej inteligencji na rynek pracy: nowy środek i wczesne dowody”
Co może się wydarzyć dalej?
Narzędzia sztucznej inteligencji Deutsche Bank nie idą tak daleko. Ich zbiorowy przekaz jest bardziej wyważony: obietnica dezinflacji jest realna, ale przesadzona; harmonogram jest dłuższy, niż zakładają rynki; natomiast wzrost inwestycji krótkoterminowych mógłby być zupełnie odwrotny.
Ekonomiści Deutsche Banku pozostawiają filozoficzny żart w powietrzu. Zauważają, że jeśli sztuczna inteligencja myli się co do swojego własnego wpływu inflacyjnego, być może powinniśmy „ponownie przemyśleć naszą ocenę tego, jak rewolucyjna może być w przypadku złożonych prac opartych na wiedzy, takich jak prognozowanie, przynajmniej w jej obecnej formie”. A jeśli to prawda, rynki mogą wyceniać dezinflację spowodowaną sztuczną inteligencją przed tym, co faktycznie się dzieje.
Irytujące jest to, że w zależności od punktu widzenia sztuczna inteligencja może zbytnio przypominać ekonomistów, którzy ją zaprogramowali. „Pośrednie rozwiązanie jest takie, że sztuczna inteligencja przyjmuje rozsądne podejście, przypisując stosunkowo płaskie prawdopodobieństwa pomiędzy wynikami w wysoce niepewnym środowisku i w dłuższych horyzontach czasowych” – napisał zespół Luzzettiego. „Szkolona na zbiorze tekstów ekonomistów sztuczna inteligencja po prostu działa jak przysłowiowy dwuręczny ekonomista, ukrywający swoje poglądy na nieznanym tle”.
Tak czy inaczej, maszynom zadano bezpośrednie pytanie dotyczące ich własnego dziedzictwa gospodarczego.
Jego odpowiedź brzmiała: to skomplikowane.
W tej historii dziennikarze magazynu „Fortune” wykorzystali generatywną sztuczną inteligencję jako narzędzie dochodzeniowe. Redaktor sprawdził dokładność informacji przed ich opublikowaniem.
