Francja oficjalnie przyznała obywatelstwo George’owi Clooneyowi, jego żonie Amal oraz ich bliźniakom, Elli i Aleksandrowi, na mocy dekretów opublikowanych w krajowym dzienniku Journal Officiel. Naturalizacja potwierdza, że główne miejsce zamieszkania rodziny znajduje się obecnie we Francji, gdzie od 2021 r. są oni właścicielami dawnej posiadłości winiarskiej Domaine du Canadel w pobliżu wioski Brignoles w Prowansji.
Clooney opisał posiadłość jako farmę i główną bazę swojego życia rodzinnego, co oznacza znaczące odejście od Los Angeles, tradycyjnego centrum jego branży i marki osobistej. Dla dwukrotnego zdobywcy Oscara, ściśle utożsamianego z Hollywoodem, uczynienie prowansalskiej farmy swoim „domem” samo w sobie jest mocnym sygnałem wskazującym, gdzie jego zdaniem może najlepiej chronić przyszłość swoich dzieci (i własną równowagę). Ale oznacza to także ciche referendum w sprawie wykonalności amerykańskiego snu, nawet dla ultrawidocznej, ultrabogatej klasy, którą reprezentuje. Ich posunięcie podkreśla, że prywatność, stabilność i kultura, w której nie ma obsesji na punkcie celebrytów, stały się „aktywami” premium, których niektórzy osoby o wysokich dochodach nie uważają już za wiarygodne w Stanach Zjednoczonych.
Ochrona osobista przed „kulturą Hollywood”
Clooney niezwykle otwarcie wyjaśnił, dlaczego nie chce już wychowywać rodziny w Los Angeles. „Martwiłam się, że będziemy wychowywać nasze dzieci w Los Angeles, w kulturze Hollywood” – powiedziała niedawno Esquire, dodając, że według niej „nigdy w życiu nie dostaną tam sprawiedliwego wstrząsu”. Wyjaśnił dalej, że „Francji nie zależy na sławie” i podkreślił, że nie chce, aby jego dzieci „chodziły i martwiły się paparazzi” lub „były porównywane do cudzych sławnych dzieci”.
Argumentowała również, że jej bliźniaki „mieją znacznie lepsze życie” we Francji niż w Los Angeles i opisała swoje codzienne zajęcia na farmie jako mało ekranowe, zajęte pracami domowymi i skupione na rodzinie. W tym kontekście Francja jest nie tyle romantyczną ucieczką, ile strukturalnym rozwiązaniem wypaczeń towarzyszących amerykańskiej kulturze celebrytów, a co za tym idzie, krytyką systemu, który często reklamuje widoczność jako nagrodę, ale oferuje inwigilację jako koszt.
Co to mówi o amerykańskim śnie
Przez większą część XX wieku amerykański sen był sprzedawany jako pakiet merytokracji, awansu i centralnego miejsca w kulturze: jeśli uda ci się dostać do Ameryki, znajdziesz się w centrum świata. Przeprowadzka Clooneya sugeruje, że w przypadku niektórych osób, którym „udało się”, marzenie wymaga teraz podwyższenia standardu za granicą. Według niego ten sam amerykański system, który pozwolił mu wygenerować bogactwo i status, wydaje się niewystarczający, aby zapewnić jego dzieciom „sprawiedliwą nagrodę” lub normalne dzieciństwo.
Wybierając jurysdykcję o rygorystycznych zasadach dotyczących prywatności (Francja ma silną ochronę przed fotografowaniem dzieci i bardziej rygorystyczne ograniczenia dotyczące paparazzi), Clooney skutecznie arbitrażuje środowiska regulacyjne, aby zapewnić korzyści pozafinansowe: anonimowość swoich dzieci i wolniejsze tempo życia. Logika ta odzwierciedla sposób, w jaki międzynarodowe przedsiębiorstwa optymalizują systemy podatkowe lub systemy pracy, ale w tym przypadku chronionym aktywem jest życie rodzinne, a nie zyski przedsiębiorstw.
Anegdotyczne dowody potwierdzają pogląd, że ultrabogaci Amerykanie coraz częściej decydują, że ich amerykański sen leży za granicą. Ellen Degeneres i Portia De Rossi przeprowadziły się do Wielkiej Brytanii wkrótce po reelekcji prezydenta Donalda Trumpa, a Rosie O’Donnell, często będąca celem bezpośrednich ataków Trumpa, zakwalifikowała się do irlandzkiego obywatelstwa i przeprowadziła się do Dublina. Richard Gere, podobnie jak Clooney, wydawał się przeprowadzać z miłości i przeprowadził się do Hiszpanii, aby być blisko rodziny i kultury swojej żony, Alejandry Silvy. Projektant mody Tom Ford zainwestował pieniądze w dużą rezydencję w Londynie i zaczął nazywać Wielką Brytanię domem, a były dyrektor generalny Google Eric Schmidt również kupił dom w Londynie.
Dane wskazują na szerszy wzrost przepływów emigrantów. „Lista ekspatriantów” IRS (która obejmuje przede wszystkim osoby zamożniejsze, które spełniają określone progi majątkowe lub podatkowe) odnotowała około 4820 zrzeczeń się obywatelstwa w 2024 r., o około 48% więcej niż w 2023 r. i co stanowi trzecią najwyższą sumę roczną w historii. (Dwa najważniejsze lata w historii to doniosły rok 2016, kiedy Trump został wybrany, oraz rok 2020, kiedy wybuchła pandemia i Trump przegrał reelekcję). W latach 2020–2024 około 21 000 zamożnych osób zrzekło się obywatelstwa USA, co stanowi około 39% wszystkich zgłoszonych emigracji od czasu powstania tej listy w 1996 r. Liczby te prawdopodobnie nie doceniają znaczących odejścia ponieważ obejmują jedynie tak zwanych „objętych emigracją” (osoby powyżej wartości netto lub progu obowiązku podatkowego) i wykluczają mniej zamożnych osób, które się wyrzekły, oraz wiele osób, które przeprowadzają się bez wyrzeczenia się obywateli. „The New Yorker” napisał nawet niedawno artykuł zatytułowany „Jak opuścić Amerykę”, powołując się na gwałtowny wzrost liczby wniosków o obywatelstwo, zwłaszcza w przypadku Irlandii i Wielkiej Brytanii.
Studium przypadku dotyczące „dywersyfikacji życia” elit
Rodzina Clooneya nadal utrzymuje związki ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią, a nowe obywatelstwo francuskie stanowi uzupełnienie istniejącego obywatelstwa amerykańskiego Clooneya, a nie je zastępuje. Jeśli chodzi o portfel, wydaje się, że rodzina dywersyfikuje nie tylko swoje inwestycje i paszporty, ale także naraża się na ryzyko kulturowe i medialne, przenosząc środek ciężkości do kraju, w którym sława wiąże się z mniejszymi karami dziennymi.
Czytelnikom biznesowym wydaje się to mniej pobłażliwym stylem życia, a bardziej strategiczną realokacją kapitału niematerialnego: czasu, prywatności i zdrowia psychicznego. Jeśli nawet jedna z najbardziej dochodowych gwiazd Hollywood dojdzie do wniosku, że pełne wyrażenie swojego „marzenia” wymaga odcięcia się od ekosystemu, który uczynił go bogatym, rodzi to dla Ameryki ostre pytanie: kiedy sukces na szczycie wiąże się z warunkami, które skłaniają rodziny do szukania gdzie indziej, co dokładnie obiecuje amerykański sen?
