Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło w środę rezolucję uznającą handel zniewolonymi Afrykanami za „najpoważniejszą zbrodnię przeciwko ludzkości” i wzywającą do zadośćuczynienia jako „konkretnego kroku w kierunku naprawienia krzywd historycznych”.
W rezolucji wezwano także do „szybkiej i niezakłóconej restytucji” dóbr kultury (w tym dzieł sztuki, pomników, eksponatów muzealnych, dokumentów i archiwów narodowych) bezpłatnie do krajów pochodzenia.
W liczącym 193 członków światowym organie głosowanie wyniosło 123 do 3, przy 52 wstrzymujących się. Argentyna, Izrael i Stany Zjednoczone to trzej członkowie, którzy głosowali przeciwko rezolucji. Wśród tych, którzy wstrzymali się od głosu, znalazła się Wielka Brytania i 27 członków Unii Europejskiej.
Chociaż Stany Zjednoczone sprzeciwiają się zbrodniom z przeszłości, takim jak transatlantycki handel niewolnikami i wszelkim innym formom niewolnictwa, „nie uznają prawa do odszkodowań za krzywdy historyczne, które nie były nielegalne w świetle prawa międzynarodowego w czasie, gdy miały miejsce” – powiedział przed głosowaniem zastępca ambasadora USA Dan Negrea.
„Stany Zjednoczone również zdecydowanie sprzeciwiają się podjętej w rezolucji próbie sklasyfikowania zbrodni przeciw ludzkości w jakiejkolwiek hierarchii” – powiedział. „Twierdzenie, że niektóre zbrodnie przeciwko ludzkości są mniej poważne niż inne, obiektywnie zmniejsza cierpienia niezliczonych ofiar i ocalałych z innych okrucieństw na przestrzeni dziejów”.
W Stanach Zjednoczonych poparcie dla reparacji nabrało tempa po zabiciu George’a Floyda przez funkcjonariusza policji w Minneapolis w 2020 r. Sprawa była jednak trudna i spotkała się z szerszym konserwatywnym sprzeciwem dotyczącym sposobu traktowania rasy, historii i nierówności w instytucjach publicznych.
W przeciwieństwie do rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, uchwały Zgromadzenia Ogólnego nie są prawnie wiążące, ale stanowią ważne odzwierciedlenie opinii światowej.
„Dzisiaj gromadzimy się w uroczystej solidarności, aby potwierdzić prawdę i podążać ścieżką ku uzdrowieniu i sprawiedliwości naprawczej” – powiedział przed głosowaniem prezydent Ghany John Dramani Mahama, jeden z kluczowych twórców rezolucji.
„Przyjęcie tej uchwały jest zabezpieczeniem przed zapomnieniem” – stwierdził. „Niech zapisem będzie to, że kiedy historia nas wezwała, postąpiliśmy słusznie ku pamięci milionów ludzi, którzy cierpieli z powodu niewolnictwa”.
Mahama zauważył, że głosowanie odbyło się w Międzynarodowy Dzień Pamięci Ofiar Niewolnictwa i Transatlantyckiego Handlu Niewolnikami i uczczono pamięć około 13 milionów afrykańskich mężczyzn, kobiet i dzieci zniewolonych na przestrzeni kilku stuleci.
Dyplomaci oklaskiwali, a niektórzy oklaskiwali przyjęcie uchwały.
Nigdy nie można zapomnieć o historii niewolnictwa oraz „jego niszczycielskich konsekwencjach i trwałych skutkach”, stwierdził pełniący obowiązki ambasadora Wielkiej Brytanii przy ONZ James Kariuki, przemawiając w imieniu głównie narodów zachodnich, w tym niektórych, które zniewalały Afrykanów.
Kraje zachodnie zobowiązują się do zajęcia się pierwotnymi przyczynami, które nadal istnieją – stwierdził, wskazując na dyskryminację rasową, rasizm, ksenofobię i nietolerancję. Stwierdził, że należy również zająć się „plagą współczesnego niewolnictwa”: handlem ludźmi, pracą przymusową, wykorzystywaniem seksualnym i przestępczością przymusową.
Zastępca ambasador Cypru przy ONZ, Gabriella Michaelidou, przemawiając w imieniu UE, powtórzyła obawy Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii dotyczące „stosowania superlatywów”, które sugerują „hierarchię między okrucieństwami”.
Michaelidou przytoczył także zaniepokojenie UE „niezrównoważoną interpretacją wydarzeń historycznych” w rezolucji oraz odniesieniami prawnymi, które są niedokładne lub niezgodne z prawem międzynarodowym, w tym „sugestiami stosowania z mocą wsteczną norm międzynarodowych, które wówczas nie istniały, i wezwaniami do zadośćuczynienia”.
Rezolucja „jednoznacznie potępia handel zniewolonymi Afrykanami i rasistowskie zniewolenie Afrykanów, niewolnictwo i transatlantycki handel niewolnikami jako najbardziej nieludzką i trwałą niesprawiedliwość wobec ludzkości”.
Przyjmując uchwałę Zgromadzenie Ogólne potwierdza znaczenie zajęcia się historycznym złem niewolnictwa, które promuje „sprawiedliwość, prawa człowieka, godność i uzdrowienie”.
W rezolucji wzywa się kraje członkowskie ONZ do zaangażowania się w rozmowy „na temat sprawiedliwości naprawczej, w tym pełnych i formalnych przeprosin, środków zadośćuczynienia, odszkodowań, rehabilitacji, zadośćuczynienia, gwarancji niepowtarzania się oraz zmian w przepisach prawa, programach i usługach mających na celu rozwiązanie problemu rasizmu i dyskryminacji systemowej”.
Zachęca do dobrowolnych wpłat na rzecz promowania edukacji na temat transatlantyckiego handlu niewolnikami i wzywa Unię Afrykańską, Wspólnotę Karaibów i Organizację Państw Amerykańskich do współpracy z agencjami ONZ i innymi narodami „w sprawie sprawiedliwości naprawczej i pojednania”.
Posiadam wykształcenie w zakresie dziennikarstwa i komunikacji. Interesuję się bieżącymi wydarzeniami, mediami oraz sprawami społecznymi. Jako dziennikarz skupiam się na przekazywaniu jasnych, rzetelnych i wiarygodnych informacji.
