Istnieje wiele prognoz dotyczących tego, które zadania zostaną zautomatyzowane przez sztuczną inteligencję, ale wbrew powszechnemu przekonaniu przewrót technologiczny nie nastąpił jeszcze w pełni. W notatce skierowanej do inwestorów na koniec roku Vanguard wyjaśnił sprawę: kariery, które według badań są najbardziej podatne na sztuczną inteligencję, w rzeczywistości rozwijają się, a nie zanikają.
„Około 100 zawodów najbardziej narażonych na automatyzację sztucznej inteligencji faktycznie radzi sobie lepiej niż reszta rynku pracy pod względem wzrostu liczby miejsc pracy i wzrostu płac realnych” – ujawniono w raporcie Vanguard. „To sugeruje, że obecne systemy sztucznej inteligencji ogólnie poprawiają produktywność pracowników i przesuwają ich zadania w kierunku działań o wyższej wartości”.
Zamiast wypierać pracowników z pracy, sztuczna inteligencja pomaga ludziom osiągać lepsze wyniki w pracy, co prowadzi do pewnych osiągnięć zawodowych. Według badań Vanguard tempo wzrostu zatrudnienia w zawodach o dużym narażeniu na sztuczną inteligencję, w tym pracowników biurowych, asystentów ds. zasobów ludzkich i analityków danych, wzrosło z 1% w latach poprzedzających Covid-19 (2015–2019) do 1,7% w 2023 r. i później. Tymczasem dynamika wzrostu wszystkich pozostałych miejsc pracy spadła w tym samym okresie z 1,1% do 0,8%. Pracownicy na stanowiskach podatnych na sztuczną inteligencję również otrzymują podwyżki; Wzrost płac na stanowiskach wymagających wysokiego narażenia na sztuczną inteligencję gwałtownie wzrósł z 0,1% przed pandemią COVID do 3,8% po pandemii (i po ChatGPT). Na wszystkich pozostałych stanowiskach wynagrodzenie wzrosło jedynie nieznacznie, z 0,5% do 0,7%.
„Sztuczna inteligencja będzie wyróżniać się na tle innych megatrendów ze względu na jej zdolność do przekształcania rynku pracy i zwiększania produktywności” – napisali naukowcy. „Oczekuje się, że obecna fala inwestycji fizycznych opartych na sztucznej inteligencji będzie potężną siłą, przypominającą poprzednie okresy wielkiej ekspansji kapitału, takie jak rozwój kolei w połowie XIX wieku oraz boom informatyczny i telekomunikacyjny pod koniec lat 90.”.
Jednak nie wszystkie role wyjdą bez szwanku z przyspieszonego rozwoju sztucznej inteligencji. W badaniu zauważono, że niektóre zawody oparły się utracie miejsc pracy w wyniku automatyzacji sztucznej inteligencji, ale zastrzega się, że jest to „powszechny skutek zakłóceń technologicznych”. Ponieważ technologia usprawnia produkcję i przenosi czas pracowników na zadania o większej wartości, do świadczenia usług potrzebna jest mniejsza siła robocza. Jest to proces, który ma „różne implikacje dla rynku pracy” – pisze Vanguard, podobnie jak wiele rewolucji technologicznych przed sztuczną inteligencją.
„Podobnie jak wcześniej energia elektryczna, kolej i Internet, sztuczna inteligencja napędza zmiany strukturalne, które wymagają znacznych inwestycji kapitałowych, aby zrestrukturyzować gospodarkę na nową erę” – wyjaśnia raport.
Młodzi, początkujący pracownicy ucierpieli najbardziej, ale sztuczna inteligencja nadal nie jest winna
Vanguard nakreślił stosunkowo pozytywny obraz współistnienia człowieka ze sztuczną inteligencją, ale potwierdził niefortunną teorię dotyczącą rynku pracy: dzieci nie radzą sobie dobrze. Z raportu wynika, że młodzi, początkujący profesjonaliści borykają się z niepokojącymi trudnościami w karierze zawodowej.
„Wyzwania związane z zatrudnieniem na poziomie podstawowym odzwierciedlają nieproporcjonalne obciążenie, jakie rynek pracy o niskim wskaźniku zatrudnienia może nałożyć na młodszych pracowników” – stwierdzono w notatce Vanguard. „Ta dynamika jest widoczna we wszystkich zawodach, nawet tych, na które sztuczna inteligencja w dużej mierze nie ma wpływu”.
Możliwości kurczą się od lat dzięki pojawieniu się chatbotów i agentów sztucznej inteligencji. Według danych Rezerwy Federalnej od powstania ChatGPT w 2022 r. liczba ofert pracy w USA spadła o 32%. Pracodawcy w coraz większym stopniu polegają na narzędziach sztucznej inteligencji i automatyzacji, aby zwiększyć wydajność, a młodzi pracownicy są najbardziej dotknięci tą sytuacją. Choć ogólne zatrudnienie nadal rośnie, według raportu Uniwersytetu Stanforda z 2025 r. oferty pracy w dziedzinach narażonych na sztuczną inteligencję dla przedstawicieli pokolenia Z w wieku 22–25 rozpoczynających karierę zawodową spadły o 13% od 2022 r.
Co gorsza, główni pracodawcy redukują liczbę pracowników pokolenia Z. Według danych Pave, firmy zajmującej się oprogramowaniem do zarządzania wynagrodzeniami, odsetek młodych pracowników w wieku od 21 do 25 lat spadł w firmach technologicznych o połowę między początkiem 2023 r. a lipcem tego roku. Ci młodzi pracownicy stanowili kiedyś 15% siły roboczej w dużych publicznych firmach technologicznych; dwa lata później stanowili już zaledwie 6,8%. Chociaż wiele osób dostrzega te zakłócenia w pracy i wskazuje palcem na sztuczną inteligencję, eksperci powiedzieli Fortune, że zwolnienia te mogą wynikać z szeregu problemów: przezwyciężenia niepewności gospodarczej, rozwiązania problemu nadmiernego zatrudniania w czasach pandemii i przygotowań do ceł. Vanguard nie jest przekonany, że sztuczna inteligencja jest przyczyną przeszkód w karierze pokolenia Z.
„Chociaż liczne statystyki wskazują, że modele dużych języków radzą sobie lepiej z ludźmi w programowaniu komputerowym i innych testach umiejętności, modele te wciąż borykają się ze scenariuszami ze świata rzeczywistego, które wymagają zniuansowanego podejmowania decyzji” – czytamy dalej w raporcie Vanguard. „Potrzebny jest znaczny postęp, zanim zobaczymy szersze, wymierne zakłócenia na rynkach pracy”.
Ta historia pierwotnie pojawiła się na Fortune.com.
