Administracja Trumpa podjęła agresywne kroki, aby wznowić ściąganie pożyczek studenckich, a rekordowa liczba pożyczkobiorców nie jest w stanie nadążyć. Skutek jest szkodliwy i trwały: pokolenie młodych Amerykanów odnotowuje gwałtowny spadek zdolności kredytowej.
Ocena zdolności kredytowej jest kluczową częścią finansów osobistych w USA. Determinuje ona dostęp Amerykanów do korzystnych pożyczek i kart kredytowych, a nawet może być czynnikiem branym pod uwagę przy ubieganiu się o pracę. Posiadanie dobrego kredytu jest szczególnie istotne dla młodych ludzi, którzy przy podejmowaniu ważnych decyzji finansowych mogą najwięcej zyskać na lepszych warunkach kredytu i możliwościach zatrudnienia.
Bez lat dobrych podstaw kredytowych pokolenie Z jest również najbardziej narażone na największe pogorszenie koniunktury, gdy coś pójdzie nie tak.
Pokolenie Z jest najbardziej dotknięte spadkiem zdolności kredytowej
Ocena zdolności kredytowej spada dla wszystkich Amerykanów. Jak wynika z raportu opublikowanego we wtorek przez FICO, firmę analityczną, która tworzy najpowszechniej stosowany model scoringu kredytowego, średnia krajowa punktacja kredytowa spadła w drugiej połowie 2025 r. do 714. Był to spadek w stosunku do średniej wynoszącej 715 odnotowanej w pierwszym półroczu i najniższy wynik od początku 2020 roku.
Ubiegły rok już był najgorszy pod względem jakości kredytów konsumenckich w USA od kryzysu finansowego w 2008 r., jak podało FICO we wrześniu, kiedy agencja ustaliła, że zaległości w spłacie kredytów samochodowych, kart kredytowych i pożyczek osobistych w 2025 r. osiągnęły najwyższy poziom od 2009 r. Co prawda, najniższy poziom w 2009 r. był o prawie 30 punktów niższy i wynosił 686, a wynik wzrósł do najwyższego w historii poziomu 718 w 2023 r. przed ostatnimi kolejnymi spadkami.
Ale podczas gdy większość Amerykanów doświadczyła jedynie umiarkowanych spadków i pozostała w „najlepszym” zadłużeniu (uważanym za mieszczącym się w przedziale od 600 do 700), sytuacja młodych ludzi jest inna. Chociaż w sumie tylko około 10% Amerykanów odnotowało spadek swoich wyników o 50 lub więcej punktów w latach 2024–2025, odsetek ten wzrósł do 14,4% wśród osób w wieku od 18 do 29 lat.
Do znacznego obniżenia wyniku może przyczynić się wiele czynników, w tym historia otwierania wielu nowych linii kredytowych. Jednak według raportu FICO jedną z największych przyczyn spadku zdolności kredytowej pokolenia Z jest to, że coraz więcej młodych Amerykanów nie dotrzymuje terminów spłaty swoich pożyczek, w szczególności zobowiązań związanych z pożyczkami studenckimi.
W zeszłym roku ponad 7 milionów pożyczkobiorców kredytów studenckich zgłosiło nowe zaległości w spłacie kredytu, co spowodowało średni spadek o 62 punkty w przypadku osób z opóźnieniami w spłatach. Tak duży spadek w stosunku do średniej krajowej pozbawia konsumentów statusu zadłużenia pierwotnego i najlepszych warunków kredytowania. Może to również niebezpiecznie zbliżyć wiele osób do niskiej zdolności kredytowej, co może obciążyć młodych Amerykanów wysokimi stopami procentowymi, zmniejszyć możliwości zatrudnienia i jeszcze bardziej oddalić pokolenie Z od posiadania domu.
Zaległości z tytułu kredytów studenckich osiągnęły rekordowy poziom
Od czasu wznowienia płatności pod koniec 2024 r. liczba zaległych pożyczek studenckich rośnie. Do końca ubiegłego roku rekordowa liczba 7,7 mln pożyczkobiorców nie spłaciła federalnych pożyczek studenckich o wartości 181 miliardów dolarów, a kolejne 3 miliony odbiorców nie dotrzymywały terminów płatności przez co najmniej trzy miesiące – według Departamentu Edukacji.
Płatności te zostały całkowicie wstrzymane w latach 2020–2023 w ramach działań administracji Bidena na rzecz pomocy w obliczu pandemii. Nawet po wznowieniu terminów zwolnienia i końcowe ulgi chroniły wielu kredytobiorców przed negatywnymi skutkami kredytowymi w przypadku braku płatności, ale środki te w dużej mierze zniknęły od czasu powrotu Donalda Trumpa na urząd.
Na początku tego miesiąca sąd federalny wydał orzeczenie przeciwko programowi przystępnych spłat Joe Bidena, co oznacza, że czeki dla milionów pożyczkobiorców, którzy byli w nim zapisani, wkrótce stracą ważność czeków.
Z lutowego raportu postępowego zespołu doradców Century Foundation wynika, że w pierwszych trzech kwartałach 2025 r. prawie 7,9 mln beneficjentów pożyczek studenckich nie spłacało zobowiązań. Całkowita liczba zaległych płatności stanowiła jedną czwartą wszystkich należnych płatności, czyli około trzykrotnie więcej niż wskaźnik zaległości przed pandemią. W raporcie największą winę przypisuje się działaniom administracji w zakresie kredytów studenckich, w tym niedawnemu posunięciu, które zamraża tysiące wniosków o korzystne plany spłat powiązane z poziomem dochodów.
Raport Century Foundation odnotował również duży spadek oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorców. Około 2 miliony pożyczkobiorców kredytów studenckich, którzy w zeszłym roku stanęli w obliczu niespłacania zobowiązań, odnotowało średni spadek swojej punktacji kredytowej o 100 punktów, z 680 do 580, co oznacza ocenę poniżej średniej, która sprawia, że dobre warunki pożyczki są praktycznie niedostępne. Kredytobiorcy z takim poziomem wyniku spotykają się z odmową wynajmu mieszkania (wielu właścicieli wymaga 650 lub więcej, aby złożyć wniosek) i są skutecznie wykluczeni z posiadania domu: tylko 1,2% kredytów hipotecznych w 2024 r. trafiło do kredytobiorców z wynikami poniżej 580.
Długoterminowe konsekwencje tej masowej degradacji są znaczące. Negatywne informacje kredytowe zazwyczaj pozostają w raporcie przez siedem lat, co oznacza, że przez prawie dekadę całemu pokoleniu młodych pracowników można uniemożliwić uzyskanie mieszkania, zdanie kontroli kredytowej lub uzyskanie przystępnych cenowo pożyczek osobistych. Analiza przeprowadzona na początku tego roku wykazała, że niespłacanie kredytów studenckich zdarza się obecnie co dziewięć sekund, co może zniweczyć nadzieje pokolenia Z na mobilność gospodarczą jeszcze w latach trzydziestych XXI wieku.
