W 2010 roku programowanie stało się jedną z najbardziej pożądanych umiejętności na rynku pracy. Szał na kodowanie rozprzestrzenił się szybko, a rodzice namawiali swoje dzieci, aby porzuciły naukę języka angielskiego i wybrały karierę w dziedzinach STEM. Nawet były prezydent Barack Obama namawiał ludzi do nauki kodowania; Obama został także pierwszym prezydentem, który napisał linię kodu w ramach „Godziny kodowania” – wydarzenia internetowego promującego Tydzień Edukacji Informatycznej.
Z drugiej strony tego zjawiska przedmiotem analizy stały się kierunki anglistyki i sztuk wyzwolonych, niektórzy nazywając je stopniami „baristy” w przekonaniu, że studiowanie na takich kierunkach nieuchronnie ograniczyłoby Cię do pracy w kawiarni, zakładając, że takie stopnie wiążą się z ograniczonymi perspektywami kariery.
Ale powstanie AI w rzeczywistości zmienia te założenia. Tak przynajmniej uważa współzałożyciel i miliarder Palantir, Peter Thiel. W ponownie opublikowanym nagraniu z wywiadu z ekonomistą Tylerem Cowenem z 2024 r. Thiel powiedział, że szanse na zatrudnienie specjalistów w dziedzinie STEM spadają.
„Wydaje się, że jest to o wiele gorsze w przypadku matematyków niż ludzi zajmujących się słowem” – powiedział.
Opowiadacze są modni na rynku pracy
Wypowiedzi miliardera odzwierciedlają wyłaniający się trend na dzisiejszym rynku pracy. Na początku tego miesiąca LinkedIn opublikował badanie umiejętności zatytułowane „Wzrost umiejętności LinkedIn w 2026 r.: najszybciej rozwijające się umiejętności w USA”, które pokazuje rosnące zapotrzebowanie na umiejętności komunikacji i kreatywnego myślenia. Z raportu wynika, że komunikacja, obok przywództwa i zarządzania ludźmi, to jedne z najbardziej poszukiwanych umiejętności na dzisiejszym rynku pracy.
„Firmy coraz częściej szukają świetnych komunikatorów, ponieważ umiejętność pisania, przejrzystość i osąd są nadal ważne” – powiedział Fortune rzecznik LinkedIn. Zauważyli, że „opowiadanie historii” stało się dziś szczególnie pożądaną umiejętnością. „W zeszłym roku na LinkedIn ogłoszenia o pracę dwukrotnie częściej pojawiały się słowa „gawędziarze”. W rzeczywistości niektóre firmy wydają ponad milion dolarów na wysokiej klasy gawędziarzy i specjalistów ds. komunikacji. Na przykład Anthropic zatrudnia dyrektora ds. komunikacji z początkową pensją wynoszącą 400 000 dolarów, a Netflix oferuje starszemu dyrektorowi ds. komunikacji od 656 000 do 1,2 miliona dolarów.
Oczywiście raport niekoniecznie służy jako potwierdzenie zniszczenia dyplomu STEM. LinkedIn odkrył również, że na rynku dostępnych jest kilka umiejętności technicznych, w tym inżynieria sztucznej inteligencji i adnotacja danych. Umiejętności te różnią się jednak od podstawowych stopni STEM, ponieważ są nastawione na szkolenie sztucznej inteligencji, a nie na jej rozwój. Chociaż niektóre oferty pracy dla inżynierów AI wymagają znajomości języków programowania, w tym Pythona i JavaScript, a także doświadczenia w pracy z dużymi modelami językowymi, wakaty podkreślają również silne umiejętności językowe i kreatywne w celu optymalizacji wyników AI i zapewniają średnią pensję w wysokości 128 000 dolarów, jak podaje portal ogłoszeniowy Glassdoor.
W miarę postępu rozwoju sztucznej inteligencji wielu liderów i ekspertów w dziedzinie sztucznej inteligencji przewiduje, że sztuczna inteligencja radykalnie zmieni rynek pracy, a wraz z nim najbardziej cenione umiejętności. Wraz z tym rozwojem istnieje ryzyko, że niektóre umiejętności matematyczne i inne umiejętności STEM staną się przestarzałe.
Boris Cherny, twórca Claude Code firmy Anthropic, przyznał, że od listopada nie napisał ani jednej linijki kodu (choć nadal sprawdza kod, który pisze AI). Tymczasem sztuczna inteligencja w coraz większym stopniu rozszerza się na obszary zajmowane przez ekspertów STEM, w tym na podstawowe programowanie i analizę danych.
Plotki na rynku pracy
Choć sytuacja na rynku pracy okazała się szczególnie trudna dla wszystkich niedawnych absolwentów szkół wyższych (przewyższyła stopę bezrobocia dla wszystkich pracowników w 2022 r. i osiągnęła 5,6% w 2025 r.), według danych opublikowanych niedawno przez Rezerwę Federalną Nowego Jorku stopa bezrobocia w niektórych zawodach zorientowanych na STEM jest szczególnie wysoka. Inżynieria komputerowa to zawód, który po antropologii charakteryzuje się drugą co do wielkości stopą bezrobocia wynoszącą 7,8%.
Jednak niektóre stopy bezrobocia wśród absolwentów kierunków STEM kształtują się poniżej średniej dla wszystkich absolwentów szkół wyższych wynoszącej 3,1%, w tym kierunków inżynierii lotniczej i technologii inżynieryjnych, wynoszącej odpowiednio 2,2% i 1,7%.
Jednak podczas wywiadu przeprowadzonego w 2024 r. Thiel argumentował, że nawet w dziedzinach STEM, na które obecnie nie ma wpływu automatyzacja sztucznej inteligencji, wykorzystywanie umiejętności matematycznych jako bariery wejścia na rynek dzięki sztucznej inteligencji wyjdzie z mody.
„Jeśli chcesz iść na studia medyczne, wyeliminujemy ludzi za pomocą fizyki i rachunku różniczkowego” – powiedział. „Jako neurochirurg naprawdę nie chcę, żeby ktoś operujący mój mózg, podczas operacji na moim mózgu, dokonywał w głowie rozkładu na czynniki liczb pierwszych”.
