Amerykańscy senatorzy krytyczni wobec podejścia prezydenta Donalda Trumpa do zakończenia wojny między Rosją a Ukrainą stwierdzili w sobotę, że plan pokojowy, do którego przyjęcia namawia Kijów, jedynie nagrodzi Moskwę za agresję i wyśle wiadomość innym przywódcom, którzy grozili swoim sąsiadom.
28-punktowy plan pokojowy został opracowany przez administrację Trumpa i Kreml bez udziału Ukrainy. Akceptuje wiele rosyjskich żądań, które prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski kategorycznie odrzucał dziesiątki razy, w tym przekazania dużych obszarów terytorium. Trump mówi, że chce, aby Ukraina zgodziła się na plan do końca przyszłego tygodnia.
Sprzeciw senatorów wobec planu pojawia się po krytyce ze strony innych amerykańskich prawodawców, w tym niektórych Republikanów, z których żaden nie ma uprawnień, aby go zablokować. Wśród senatorów, którzy przemawiali na międzynarodowej konferencji bezpieczeństwa w Kanadzie, byli Demokrata, niezależny i Republikanin, który nie planuje ubiegać się o reelekcję w przyszłym roku.
„Nagradza agresję. To jest czyste i proste. Nie ma etycznego, prawnego, moralnego ani politycznego uzasadnienia, aby Rosja zgłaszała roszczenia do wschodniej Ukrainy” – powiedział niezależny senator ze stanu Maine Angus King podczas dyskusji panelowej na Międzynarodowym Forum Bezpieczeństwa w Halifax w Kanadzie.
King, członek Senackiej Komisji Spraw Zagranicznych, porównał tę propozycję do paktu monachijskiego brytyjskiego premiera Neville’a Chamberlaina z Adolfem Hitlerem z 1938 r., co było historycznym nieudanym aktem ustępstw.
Republikański senator Thom Tillis z Karoliny Północnej powiedział, że senator Mitch McConnell, były przywódca Partii Republikańskiej w Senacie, nie posunął się wystarczająco daleko w swojej krytyce tej sprawy. McConnell stwierdził w piątkowym oświadczeniu, że „jeśli urzędnikom administracji bardziej zależy na uspokojeniu Putina niż na zapewnieniu prawdziwego pokoju, wówczas prezydent powinien poszukać nowych doradców”.
„Nie powinniśmy robić niczego, co sprawi, że (Putin) poczuje, że odniósł tutaj zwycięstwo. Szczerze mówiąc, myślę, że to, co powiedział Mitch, nie pokrywało się z tym, co powinno zostać powiedziane” – powiedział Tillis. Na początku tego roku Tillis ogłosił, że nie będzie ubiegał się o reelekcję wkrótce po starciach z administracją Trumpa w sprawie pakietu podatkowego i wydatków.
Demokratyczna senator Jeanne Shaheen z New Hampshire, czołowa członkini Senackiej Komisji Spraw Zagranicznych, nazwała to „oburzeniem”.
Putin z zadowoleniem przyjął tę propozycję w piątek wieczorem, stwierdzając, że „może ona stanowić podstawę ostatecznego porozumienia pokojowego”, jeśli Stanom Zjednoczonym uda się skłonić Ukrainę i jej europejskich sojuszników do osiągnięcia porozumienia.
Zełenski w przemówieniu nie odrzucił planu wprost, ale nalegał na uczciwe porozumienie i zobowiązał się do „spokojnej współpracy” z Waszyngtonem i innymi partnerami w „naprawdę jednym z najtrudniejszych okresów w naszej historii”.
W 17. roku istnienia około 300 osób gromadzi się co roku na Międzynarodowym Forum Bezpieczeństwa Halifax, które odbywa się w hotelu Westin w Halifax. Forum przyciąga urzędników wojskowych, senatorów USA, dyplomatów i naukowców, ale w tym roku administracja Trumpa zawiesiła amerykańskich urzędników odpowiedzialnych za obronę za udział w wydarzeniach ośrodków doradców, w tym w Międzynarodowym Forum Bezpieczeństwa w Halifax.
Duża liczba senatorów amerykańskich odbyła w tym roku podróż, częściowo ze względu na napięte stosunki między Kanadą a Stanami Zjednoczonymi. Trump zraził sąsiada Ameryki swoją wojną handlową i naleganiem, aby Kanada stała się 51. stanem Ameryki. Wielu Kanadyjczyków odmawia obecnie podróży do Stanów Zjednoczonych, a stany graniczne, takie jak New Hampshire w hrabstwie Shaheen, doświadczają dramatycznego spadku ruchu turystycznego.
„To napięcie budzi poważne obawy. To jeden z powodów, dla których zgromadziła się tu tak duża delegacja” – powiedziała Shaheen. „Będę w dalszym ciągu sprzeciwiał się działaniom prezydenta w zakresie ceł i jego komentarzom, ponieważ są one nie tylko szkodliwe dla Kanady i naszych stosunków, ale moim zdaniem są szkodliwe na całym świecie. Świadczą o braku szacunku dla suwerennych narodów”.
