Od czasu powrotu do Białego Domu w styczniu prezydent Donald Trump zmienił dziesięciolecia amerykańskiej polityki handlowej, wznosząc mur ceł wokół niegdyś w pełni otwartej gospodarki.
Dwucyfrowe podatki nakładane na import z niemal każdego kraju zakłóciły handel światowy i nadwyrężyły budżety konsumentów i przedsiębiorstw na całym świecie. Zebrali także dziesiątki miliardów dolarów dla Departamentu Skarbu USA.
Trump argumentował, że nowe wysokie podatki importowe są konieczne, aby odzyskać bogactwo „skradzione” Stanom Zjednoczonym. Mówi, że zmniejszą trwający od dziesięcioleci deficyt handlowy Ameryki i przywrócą produkcję do kraju. Jednak zmiana globalnego łańcucha dostaw okazała się kosztowna dla gospodarstw domowych stojących w obliczu rosnących cen. A niekonsekwentny sposób, w jaki prezydent wdrażał swoje cła – ogłaszając je, a następnie zawieszając lub modyfikując przed wprowadzeniem nowych – sprawił, że rok 2025 był jednym z najbardziej burzliwych lat gospodarczych w najnowszej historii.
Oto spojrzenie na wpływ ceł Trumpa w zeszłym roku na czterech wykresach.
Efektywna stawka celna w USA
Kluczową wielkością przy określaniu ogólnego wpływu ceł na amerykańskich konsumentów i przedsiębiorstwa jest „efektywna” stawka celna, która w przeciwieństwie do głównych danych liczbowych narzucanych przez Trumpa dla konkretnych działań handlowych stanowi średnią opartą na rzeczywistym imporcie wprowadzanym do kraju.
Jak wynika z danych Yale Budget Lab, w 2025 r. efektywna stawka celna w USA osiągnęła najwyższy poziom w kwietniu. Jednak nadal jest on znacznie wyższy od średniej obserwowanej na początku roku. Przed sfinalizowaniem zmian w konsumpcji efektywna stawka celna w listopadzie wynosiła prawie 17%, siedem razy więcej niż średnia w styczniu i najwyższa od 1935 roku.
Dochody z ceł a deficyt handlowy USA
Wśród ofert sprzedaży uzasadniających wprowadzenie ceł Trump wielokrotnie powtarzał, że zmniejszą one wieloletni deficyt handlowy Stanów Zjednoczonych i wygenerują dochody dla skarbu państwa.
Wyższe cła Trumpa z pewnością gromadzą pieniądze. W tym roku do listopada zebrali ponad 236 miliardów dolarów, czyli znacznie więcej niż w poprzednich latach. Jednak nadal stanowią one jedynie ułamek całkowitych dochodów rządu federalnego. Nie zebrali też wystarczającej kwoty, aby uzasadnić twierdzenie prezydenta, że dochody z ceł mogłyby zastąpić federalne podatki dochodowe lub pozwolić na nieoczekiwane sprawdzanie dywidend dla Amerykanów.
Tymczasem od początku roku deficyt handlowy USA znacząco spadł. W marcu luka handlowa osiągnęła miesięczny rekord wynoszący 136,4 miliarda dolarów, ponieważ konsumenci i przedsiębiorstwa spieszyli się z importem zagranicznych towarów, zanim Trump będzie mógł nałożyć swoje cła. We wrześniu, ostatnim miesiącu, za który dostępne są dane, luka handlowa zmniejszyła się do 52,8 miliarda dolarów. Jednak deficyt liczony od początku roku wyniósł 17% w porównaniu ze styczniem do września 2024 r.
Zmiany w imporcie z największymi partnerami handlowymi Stanów Zjednoczonych
Cła Trumpa do 2025 r. dotkną prawie każdy kraj na świecie, w tym największych partnerów handlowych Stanów Zjednoczonych. Jednak jego polityka wywarła największy wpływ na handel USA z Chinami, niegdyś największym źródłem amerykańskiego importu, a obecnie trzecim za Kanadą i Meksykiem. Według obliczeń Chada Bowna z Peterson Institute for International Economics, amerykańskie cła na chiński import wynoszą obecnie 47,5%.
Wartość towarów przybywających do Stanów Zjednoczonych z Chin spadła w ciągu pierwszych trzech kwartałów roku o prawie 25%. Spadł także import z Kanady. Jednak w tym roku znacznie wzrosła wartość produktów z Meksyku, Wietnamu i Tajwanu.
Wahania rynkowe
Dla inwestorów najbardziej niestabilny okres na giełdzie w tym roku przypadł na okres najbardziej niestabilnych okresów związanych z cłami Trumpa.
S&P 500, indeks największych amerykańskich spółek publicznych, odnotował największe dzienne i tygodniowe wahania w kwietniu, a największe miesięczne zyski i straty odpowiednio w marcu i czerwcu.
Potrzebujesz podsumowania przebiegu działań handlowych Trumpa w 2025 r.? Zobacz oś czasu tutaj.
Ta historia pierwotnie pojawiła się na Fortune.com.
