Niezwykła reakcja prezesa Rezerwy Federalnej Jerome’a Powella na bezprecedensowe śledztwo prowadzone przez Departament Sprawiedliwości stanowi dobitny i dramatyczny sygnał: wysiłki administracji Trumpa mające na celu ograniczenie niezależności banku centralnego w drodze dochodzenia karnego spotkają się z równie potężnym oporem.
I to przesłanie jest skierowane nie tylko do Białego Domu, ale także do amerykańskiego społeczeństwa i globalnych inwestorów.
Konflikt ten w mniejszym stopniu dotyczy przekroczenia kosztów związanych z renowacją siedziby Rezerwy Federalnej o wartości 2,5 miliarda dolarów, a raczej odmową Fed przyłączenia się do bezlitosnych żądań prezydenta Donalda Trumpa wyrażanych przez ostatnie 12 miesięcy w sprawie obniżenia stóp procentowych.
„Groźba postawienia zarzutów karnych jest konsekwencją ustalania przez Rezerwę Federalną stóp procentowych w oparciu o naszą najlepszą ocenę tego, co będzie korzystne dla społeczeństwa, zamiast kierować się preferencjami prezydenta” – powiedział buntowniczy Powell w dwuminutowym filmie opublikowanym pod koniec stycznia 11. (Przeczytaj transkrypcję tutaj).
Rynki wykazały ograniczoną natychmiastową reakcję, choć analitycy ostrzegali, że długoterminowe implikacje dla niezależności banku centralnego będą bardziej znaczące.
Prezydent Donald Trump i prezes Rezerwy Federalnej Jerome Powell oprowadzają po projekcie renowacji siedziby Rezerwy Federalnej po krytyce ze strony administracji Trumpa dotyczącej kosztu projektu wynoszącego 2,5 miliarda dolarów.
Somodevilla/Getty Images
Powell odrzuca wezwanie Departamentu Sprawiedliwości do sądu
Powell powiedział, że 9 stycznia Departament Sprawiedliwości skierował do Rezerwy Federalnej wezwania do sądu, grożąc postawieniem aktu oskarżenia w związku z jego zeznaniami przed Senacką Komisją Bankowości w czerwcu 2025 r. na temat kosztów remontów.
Więcej Rezerwy Federalnej:
Fed stoi w obliczu zawirowań w 2026 r. w związku ze zmianami w gospodarce i odejściem Powella
„Groźba postawienia zarzutów karnych jest konsekwencją ustalania przez Rezerwę Federalną stóp procentowych w oparciu o naszą najlepszą ocenę korzyści dla społeczeństwa, a nie kierowanie się preferencjami prezydenta” – powiedział Powell.
„Chodzi o to, czy Rezerwa Federalna będzie mogła w dalszym ciągu ustalać stopy procentowe w oparciu o dowody i warunki gospodarcze, czy też zamiast tego polityką pieniężną będzie kierować presja polityczna lub zastraszanie” – dodał prezydent.
W krótkim wywiadzie dla NBC News po oświadczeniu Powella prezydent Trump zaprzeczył wiedzy o wezwaniach Departamentu Sprawiedliwości, podało Politico. Prezydent dodał, że jakiekolwiek dochodzenie karne nie miało związku z jego frustracją wobec Powella w związku ze stopami procentowymi.
Dyrektor Krajowej Rady Ekonomicznej Białego Domu, Kevin Hassett, uważany za czołowego finalistę, który ma zastąpić Powella po wygaśnięciu jego kadencji w maju, powiedział CNBC 12 stycznia, że nie był on zaangażowany w dochodzenie prowadzone przez Departament Sprawiedliwości.
„Rezerwa Federalna ma obecnie jedne z najwyższych stóp procentowych na świecie i prezydent Trump jest tym sfrustrowany. Nie sądzę jednak, że ma to coś wspólnego z tym, co wydarzyło się w ten weekend” – powiedział Hassett.
Reakcja na dochodzenie Departamentu Sprawiedliwości koncentruje się na niezależności Fed
Ekonomiści, politycy i handlowcy odrzucili zaprzeczenie prezydenta Trumpa.
„Trump dał teraz bardzo jasno do zrozumienia, że nie zaakceptuje niczego innego, jak tylko ukłonu Rezerwy Federalnej przed nim w procesie decyzyjnym” – powiedział The Wall Street Journal Eswar Prasad, ekonomista z Cornell University.
„The New York Times” podał, że śledztwo, które obejmuje analizę publicznych oświadczeń Powella i badanie dokumentacji wydatków, zostało zatwierdzone w listopadzie przez Jeanine Pirro, amerykańską prawniczkę dla Dystryktu Kolumbii, lojalistkę Trumpa.
Śledztwo może mieć efekt mrożący na wszystkich członkach Federalnego Komitetu Otwartego Rynku, a także zastąpić Powella za ukrywanie danych na rzecz politycznej ingerencji w ustalanie polityki pieniężnej – ostrzegają obserwatorzy Fed.
„Niech Bóg błogosławi Powella za walkę” – powiedział 12 stycznia „Timesowi” Aaron Klein, ekspert ds. regulacji finansowych w Brookings Institution i częsty krytyk Rezerwy Federalnej. „Powell ma rację, broniąc zarządu i organizacji. Chciałbym tylko, aby Fed bronił wszystkich swoich prezesów, a nie tylko prezesa”.
Powiązane: Inwestorzy skupiają się na niezależności Fed w obliczu zbliżającej się decyzji prezesa
Dochodzenie Departamentu Sprawiedliwości „jest drogą do republiki bananowej” pod względem naruszenia niezależności Rezerwy Federalnej, powiedziała 12 stycznia CNBC była przewodnicząca Rezerwy Federalnej Janet Yellen.
Mohamed El-Erian, profesor w Wharton School i główny doradca ekonomiczny w Allianz, również ostrzegł, że reakcja Powella na wezwanie do sądu „zyska znacznie więcej uwagi na rynku niż samo wezwanie” – podało 12 stycznia Politico.
Możliwe kolejne kroki w dramacie śledztwa Departamentu Sprawiedliwości prowadzonego przez Fed
Biuro Pirro będzie musiało przedstawić dowody wielkiej ławie przysięgłych i poczekać na akt oskarżenia, który doprowadzi do rozprawy z ławą przysięgłych.
Prezydent rozważał zwolnienie Powella, co niewątpliwie zakończyłoby się procesem w sądzie, zwłaszcza po tym, jak w maju ubiegłego roku Sąd Najwyższy wskazał, że Rezerwa Federalna nie podlega nadzorowi wykonawczemu.
Pod koniec tego miesiąca Sąd Najwyższy rozpatrzy argumenty dotyczące próby Trumpa zwolnienia gubernator Rezerwy Federalnej Lisy Cook „z powodu” w związku z rzekomymi oskarżeniami o oszustwa hipoteczne.
Republikański senator Thom Tillis, członek Senackiej Komisji Bankowości, oświadczył w oświadczeniu z 11 stycznia, że „sprzeciwi się zatwierdzeniu jakiejkolwiek kandydatury do Rezerwy Federalnej (w tym przyszłego wakującego przewodniczącego Fed) do czasu całkowitego rozwiązania tej kwestii prawnej”.
Jak Rezerwa Federalna zarządza stopami procentowymi
Przewodniczący Rezerwy Federalnej ma tylko jeden z 12 głosów w Federalnym Komitecie Otwartego Rynku, który ustala referencyjną stopę funduszy federalnych i kontroluje krótkoterminowe pożyczki.
Dlatego też zadeklarowany przez prezydenta cel natychmiastowych stóp procentowych na poziomie 1% lub niższym (obecnie pomiędzy 3,50% a 3,75%) może być poza zasięgiem nowego prezydenta, który obejmie urząd wraz z końcem kadencji Powella w maju.
Prezydent dał też jasno do zrozumienia, że chce, aby następny prezydent wysłuchał jego poglądów na temat gospodarki, a następnie zrealizował swój program nie tylko w zakresie polityki pieniężnej, ale także bilansu Rezerwy Federalnej wynoszącego 6,7 biliona dolarów i deregulacji sektora bankowego.
FOMC spotyka się osiem razy w roku, aby podjąć decyzję o podniesieniu, obniżeniu lub utrzymaniu stóp procentowych zgodnie ze swoim podwójnym mandatem Kongresu dotyczącym niskiego bezrobocia i stabilnych cen.
Zaciekle podzielony FOMC rozpoczyna posiedzenie 28 stycznia po spodziewanej historycznej serii niezgody w związku ze wzrostem napięć w ramach jego podwójnego mandatu: ochłodzenia rynku pracy i utrzymującej się inflacji. Narzędzie FedWatch CME Group przewiduje 5% szans na obniżkę stóp procentowych w tym miesiącu.
Powiązane: Pogłębia się podział Fed, gdy Miran wzywa do obniżki stóp procentowych o 1,5 punktu
