W niedzielę meksykańskie wojsko zabiło przywódcę najpotężniejszego kartelu w kraju i jednego z najbardziej poszukiwanych zbiegów w Stanach Zjednoczonych, odnosząc znaczące zwycięstwo, gdy członkowie kartelu odpowiedzieli falą przemocy w całym kraju.
Zabójstwo przywódcy kartelu Nowej Generacji Jalisco, Nemesio Oseguery Cervantesa, podczas próby schwytania go w stanie Jalisco, było najgłośniejszym uderzeniem wymierzonym w kartele od czasu ponownego schwytania byłego szefa kartelu Sinaloa Joaquína „El Chapo” Guzmána dziesięć lat temu.
Zabójstwo mogłoby dać rządowi przewagę w kontaktach z administracją USA Trumpa, która grozi cłami lub jednostronnymi działaniami wojskowymi, jeśli Meksyk nie przyniesie rezultatów w walce z kartelami.
Jednak długoterminowy wpływ na perspektywy bezpieczeństwa Meksyku pozostaje niejasny.
Oto, co powinieneś wiedzieć:
„El Mencho” był przywódcą szybko rozwijającej się grupy przestępczej
Oseguera Cervantes, lepiej znana jako „El Mencho”, miała 59 lat i pochodziła z zachodniego stanu Michoacán. Jego powiązania z przestępczością zorganizowaną sięgają co najmniej trzydziestu lat.
W 1994 r. był sądzony w Stanach Zjednoczonych za handel heroiną i skazany na trzy lata więzienia. Po powrocie do Meksyku szybko awansował w meksykańskim półświatku handlu narkotykami.
Około 2009 roku założył Jalisco New Generation Cartel, który stał się najszybciej rozwijającą się organizacją przestępczą w Meksyku, zajmującą się transportem kokainy, metamfetaminy, fentanylu i migrantów do Stanów Zjednoczonych oraz stosowaniem przemocy z wykorzystaniem dronów i improwizowanych urządzeń wybuchowych.
Kartel zyskał reputację dzięki bezczelnym atakom na meksykańskie siły bezpieczeństwa, w tym zestrzeleniu wojskowego helikoptera w Jalisco w 2015 r. i spektakularnej, ale nieudanej próbie zabójstwa szefa policji w Meksyku Omara Garcíi Harfucha, obecnie federalnego sekretarza bezpieczeństwa Meksyku.
Prowadził agresywną rekrutację, eksperymentował z nowymi sposobami dotarcia do potencjalnych członków w Internecie i generował przychody między innymi poprzez kradzież paliwa, wymuszenia i oszustwa związane z użytkowaniem nieruchomości w oznaczonym czasie.
Oseguera Cervantes zginął w walce z żołnierzami wysłanymi, aby go schwytać
Oseguera Cervantes zginął podczas próby jego schwytania, podczas gdy jego zwolennicy próbowali walczyć z wojskami meksykańskimi.
Ministerstwo Obrony Meksyku podało w oświadczeniu, że armia rozpoczęła operację w południowej części stanu Jalisco, mającą na celu schwytanie Oseguery Cervantesa, z udziałem meksykańskich sił powietrznych i sił specjalnych.
Z oświadczenia wynika, że kartel stawiał opór i w wyniku konfrontacji, która nastąpiła, siły federalne zabiły czterech członków grupy przestępczej, a trzech innych, w tym jej przywódcę, który później zginął podczas transportu powietrznego do Meksyku.
W akcji trzech żołnierzy zostało rannych, a dwie osoby aresztowano. Na miejscu zabezpieczono wyrzutnie rakiet zdolne zestrzelić samoloty i niszczyć pojazdy opancerzone.
Meksyk chce pokazać Trumpowi rezultaty w walce z kartelami
Oseguera Cervantes pomoże rządowi Meksyku pokazać rezultaty Stanom Zjednoczonym, które wywierają presję na swojego sąsiada, aby bardziej agresywnie zwalczał kartele narkotykowe. Obydwa kraje stwierdziły, że współpraca wywiadowcza pomogła w przeprowadzeniu niedzielnej operacji.
Oseguera Cervantesowi postawiono w Stanach Zjednoczonych liczne zarzuty, a Departament Stanu zaoferował nagrodę w wysokości 15 milionów dolarów za informacje prowadzące do jego aresztowania. Administracja Trumpa rok temu wyznaczyła jego kartel i inne zagraniczne organizacje terrorystyczne.
Zastępca sekretarza stanu USA Christopher Landau, który był ambasadorem USA w Meksyku za pierwszej administracji Trumpa, pochwalił operację Via X i napisał: „Dobrzy ludzie są silniejsi od złych. Gratulacje dla organów ścigania w wielkim narodzie meksykańskim”.
Mike Vigil, były szef operacji międzynarodowych DEA, powiedział, że Meksyk wysłał „zdecydowany sygnał do administracji Donalda Trumpa, że walczy ona agresywnie i skutecznie” z najpotężniejszymi kartelami. Dodał, że „większość informacji pochodzi od meksykańskich sił zbrojnych i cała zasługa należy się Meksykowi”.
Śmierć przywódcy kartelu pozostawia próżnię we władzy
Nie jest jasne, kto zastąpi Oseguerę Cervantesa i czy ktokolwiek będzie w stanie to zrobić.
Według amerykańskiej Agencji ds. Walki z Narkotykami kartel Jalisco jest obecny w co najmniej 21 z 32 stanów Meksyku i prowadzi działalność w prawie wszystkich Stanach Zjednoczonych. Jest to jednak także organizacja globalna i strata jej lidera może być odczuwalna daleko poza Meksykiem.
„El Mencho kontrolował wszystko, był jak dyktator kraju” – powiedział Vigil.
Ich nieobecność mogłaby spowolnić szybki wzrost i ekspansję kartelu oraz początkowo osłabić go w stosunku do kartelu Sinaloa na kilku frontach, na których walczą oni sami lub ich przedstawiciele. Sinaloa jest jednak uwikłana w wewnętrzną walkę o władzę pomiędzy dziećmi „El Chapo” a frakcją lojalną wobec Ismaela „El Mayo” Zambady, który przebywa w areszcie amerykańskim.
Vigil powiedział, że Meksyk powinien wykorzystać moment, aby przeprowadzić „skuteczny frontalny atak oparty na informacjach wywiadowczych”.
„To wielka szansa dla Meksyku i Stanów Zjednoczonych, jeśli będą współpracować” – powiedział.
Analityk ds. bezpieczeństwa David Saucedo powiedział, że jeśli krewni Oseguery Cervantesa przejmą kontrolę nad kartelem, niedzielna przemoc może być kontynuowana. Jeśli władzę przejmą inni, być może będą bardziej skłonni zmienić stronę i kontynuować działalność.
Największą obawą byłoby to, że kartel ucieknie się do masowej przemocy. Mogliby podjąć decyzję o „przeprowadzeniu ataków narkoterrorystycznych… i stworzyć scenariusz podobny do tego, czego doświadczyła Kolumbia w latach 90. XX w.”, totalny atak na rząd z „bombami samochodowymi, morderstwami i atakami na samoloty”.
