Prezydent Rosji Władimir Putin publicznie wyraził swoje obawy dotyczące gospodarki, dając upust swojej frustracji swoim doradcom i żądając, aby znaleźli rozwiązania.
W środę podczas telewizyjnej konferencji ekonomicznej ujawnił, że PKB skurczył się łącznie o 1,8% w styczniu i lutym, dodając, że produkcja przemysłowa, produkcja przemysłowa i budownictwo były ujemne.
„Nie mogę się doczekać dzisiejszych szczegółowych raportów na temat obecnej sytuacji gospodarczej i tego, dlaczego trajektoria wskaźników makroekonomicznych jest obecnie poniżej oczekiwań” – powiedział Putin. „Ponadto poniżej oczekiwań nie tylko ekspertów i analityków, ale także prognoz samego rządu i banku centralnego Rosji”.
W spotkaniu uczestniczyli premier Michaił Miszustin, zastępca szefa sztabu Kremla Maksym Oreszkin, pierwszy wicepremier Denis Manturow, wicepremier Aleksander Nowak, prezes banku centralnego Elwira Nabiullina oraz dyrektor generalny banku PSB.
Rosyjska gospodarka już zwalniała, ponieważ wojna Putina z Ukrainą w dalszym ciągu utrzymuje wysoką inflację i ciasny rynek pracy.
Spadek gospodarczy byłby pierwszym od 2022 r., kiedy Rosja najechała Ukrainę i została dotknięta zachodnimi sankcjami ograniczającymi eksport energii.
Ogromne wydatki na wojsko pomogły w wzroście PKB o 4,1% w 2023 r. i 4,9% w 2024 r. Jednak słabe dochody z ropy i głębsze deficyty zmusiły Moskwę do ograniczenia wydatków na obronność. PKB wzrósł w zeszłym roku zaledwie o 1%, a Kreml przewidywał wcześniej wzrost na ten rok na poziomie 1,3%.
Tymczasem deficyt budżetowy Kremla wzrósł w pierwszym kwartale do 58,6 miliardów dolarów, gdyż wpływy z podatku od ropy naftowej w marcu spadły o połowę w porównaniu z rokiem poprzednim.
To prawda, że wojna w Iranie spowodowała gwałtowny wzrost cen ropy, a administracja Trumpa zniosła sankcje na rosyjską ropę, przygotowując Moskwę na nieoczekiwany zysk. Jednak ciągłe ataki dronów na Ukrainę na rosyjskie centra eksportowe uniemożliwiają Rosji pełne wykorzystanie szansy.
„Specyfiką obecnej sytuacji jest to, że po raz pierwszy we współczesnej historii nasza gospodarka stanęła w obliczu niedoborów lub ograniczeń siły roboczej” – dodała Nabiullina. „To nowa rzeczywistość zarówno dla rządu, jak i przedsiębiorstw. W przeszłości cykle wysokich stóp procentowych były powiązane z przejściowymi wstrząsami zewnętrznymi, a gdy sytuacja się ustabilizowała, dość szybko obniżyliśmy stopy. Teraz jednak stoimy w obliczu trwałego spowolnienia warunków zewnętrznych, które wpływa zarówno na eksport, jak i import”.
Zbliża się kryzys finansowy
Zaostrzony rynek pracy napędza inflację i utrzymuje referencyjne stopy procentowe na wysokim poziomie. Chociaż bank centralny niedawno je nieco złagodził, spowodowały one obciążenia dla gospodarki i systemu finansowego, co spowodowało serię ostrzeżeń.
Na początku tego roku rosyjscy urzędnicy powiedzieli Putinowi, że latem może nastąpić kryzys finansowy w związku ze spiralną inflacją. W miarę jak firmy odczuwały presję wysokich stawek i słabszej konsumpcji, coraz więcej pracowników nie otrzymywało wynagrodzenia, zostało zwolnionych lub skrócono ich godziny pracy. W efekcie konsumenci mieli problemy ze spłatą kredytów, budząc obawy przed kryzysem w sektorze finansowym.
„Kryzys bankowy jest możliwy” – powiedział w grudniu „Washington Post” rosyjski urzędnik, pod warunkiem zachowania anonimowości. „Możliwy jest domyślny kryzys. Nie chcę myśleć o kontynuacji wojny lub eskalacji”.
Centrum Analiz Makroekonomicznych i Prognoz Krótkoterminowych, wspierany przez państwo rosyjski zespół doradców, również stwierdził w grudniu, że w październiku kraj może stanąć w obliczu kryzysu bankowego, jeśli pogłębią się problemy kredytowe, a deponenci wycofają swoje środki.
W czerwcu rosyjskie banki ostrzegały przed możliwym kryzysem zadłużenia, ponieważ wysokie stopy procentowe ograniczają zdolność kredytobiorców do spłaty kredytów. Również w tym miesiącu szef Rosyjskiego Związku Przemysłowców i Przedsiębiorców ostrzegł, że wiele firm znajduje się w „sytuacji poprzedzającej niewypłacalność”.
