W nadchodzących latach kawa brazylijska może zacząć smakować nieco inaczej.
Ten południowoamerykański kraj jest największym na świecie producentem Arabiki, łagodnej odmiany ziaren kawy. Ponieważ jednak zmiany klimatyczne utrudniają uprawę tej fasoli, niektórzy rolnicy inwestują w Robustę, która produkuje fasolę bardziej gorzką, ale toleruje wyższe temperatury i jest bardziej odporna na choroby.
Tradycyjne brazylijskie regiony produkujące kawę, w których głównie produkuje się kawę arabikę, nękają intensywniejsze i częstsze susze oraz wyższe temperatury. Arabika pozostaje głównym eksportem kawy w kraju, ale produkcja Robusta rośnie obecnie w szybszym tempie: ponad 81% w ciągu ostatnich 10 lat, według Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, który monitoruje światową produkcję kawy.
Brazylijczykom Robusta daje możliwość pozostania największym na świecie dostawcą kawy w przyszłości, nawet w obliczu nasilających się skutków zmian klimatycznych, mówi Fernando Maximiliano, menedżer ds. wywiadu na rynku kawy w StoneX, firmie świadczącej usługi finansowe.
„To niekoniecznie popyt doprowadził do wzrostu produkcji Robusta” – dodaje. „Właściwie problemy klimatyczne i straty arabiki były głównymi czynnikami, które przyczyniły się do pobudzenia wzrostu Robusta”.
W ciągu ostatnich trzech lat produkcja kawy Arabica w Brazylii rosła w tempie około 2–2,5% rocznie, podczas gdy produkcja kawy Robusta rosła o około 4,8% rocznie. Według StoneX, w tegorocznym sezonie wegetacyjnym Robusta odnotowała wzrost o prawie 22%, co stanowi rekordowy zbiór. Oznacza to, że produkcja Robusta wyróżnia się zdolnością do lepszego radzenia sobie z bardziej niekorzystnymi warunkami klimatycznymi, a także rentownością, twierdzą analitycy.
W cieplejszych obszarach Brazylii, gdzie arabika nie może rosnąć, plantatorzy kawy znajdują sposoby na produkcję Robusty i łagodzenie skutków wyższych temperatur. Jedną z takich technik jest sadzenie drzew kawowych w cieniu rodzimych drzew i innych gatunków.
„Dzięki temu będzie nadal wydajna, pozostanie nieco bardziej wilgotna, więc nie ulegnie tak łatwej degradacji” – powiedział Jonatas Machado, dyrektor handlowy Café Apuí, producenta kawy Robusta z obszaru Amazonii, zajmującego się rolnictwem i leśnictwem.
Inna fasola
Wietnam jest największym na świecie producentem Robusta, ale Brazylia nadrabia zaległości i może wyprzedzić kraj Azji Południowo-Wschodniej dzięki dobrze zorganizowanemu łańcuchowi dostaw – twierdzą analitycy Rabobank, firmy świadczącej usługi finansowe.
Robusta ma wyższą koncentrację kofeiny i silniejszy smak niż Arabica. Jednak młodsze pokolenia przywiązują mniejszą wagę do rodzaju kawy, którą piją lub jej palenia, i wolą opcje spersonalizowane, dodając takie rzeczy, jak mleko, śmietanki i syropy, które maskują smak ziaren.
„Nie chodzi tyle o pochodzenie, ile o notatki degustacyjne” – powiedział Matthew Barry, globalny menedżer ds. wiedzy na temat żywności, gotowania i spożywania posiłków w firmie badawczej Euromonitor International.
Jeśli ceny kawy będą nadal rosły, konsumenci mogą również skłaniać się ku Robuście, która kosztuje mniej.
W Europie różnica między cenami Robusty i Arabiki będzie prawdopodobnie jeszcze większa w nadchodzących latach. Nowe prawo będzie wymagało, aby importowane produkty posiadały certyfikat potwierdzający, że nie pochodzą z terenów niedawno wylesionych lub zdegradowanych, choć data jego wejścia w życie nie jest jeszcze jasna. Kawa rozpuszczalna, wytwarzana głównie z odmiany Robusta, jest wyłączona z tych zasad. Zdaniem Rabobanku wyłączenie to mogłoby zwiększyć popyt na produkty na bazie Robusty.
Według firmy konsultingowej Grand View Research, UE jest największym konsumentem kawy rozpuszczalnej, generującym prawie 50% światowych dochodów.
Choć Robusta jest zazwyczaj tańsza od Arabki, jej ceny osiągnęły rekordowy poziom.
Te wyższe ceny i odmiany, które są prawie dwukrotnie bardziej wydajne niż odmiany arabiki, przekonały coraz większą liczbę brazylijskich producentów kawy do inwestowania w sadzenie Robusty, powiedział Alexsandro Teixeira, badacz kawy w Brazylijskiej Korporacji Badań Rolniczych.
Producenci Robusty poprawiają także jakość swoich ziaren. Zwiększyło to atrakcyjność tej odmiany dla konsumentów i spowodowało wzrost cen – stwierdził.
