Dla wielu kobiet w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie macierzyństwo wiąże się z kosztami kariery.
Wychowywanie dzieci zwykle prowadzi do niższych zarobków i mniejszej liczby godzin pracy matek – ale nie ojców – w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.
Jako socjolog badam, w jaki sposób relacje rodzinne mogą kształtować sytuację ekonomiczną. W przeszłości badałam, jak macierzyństwo wpływa na obniżenie zarobków kobiet, co socjologowie nazywają „karą za macierzyństwo”.
Zastanawiałam się: czy programy rządowe zapewniające rodzicom wsparcie finansowe mogą zrekompensować karę dochodową wynikającą z macierzyństwa?
„Kara macierzyńska”
Wyruszyłam z Therese Christensen, duńską socjolog, aby odpowiedzieć na to pytanie mamom w Danii, skandynawskim kraju posiadającym jedną z najsilniejszych sieci zabezpieczeń na świecie.
Kilka duńskich polityk ma na celu pomóc matkom w utrzymaniu zatrudnienia.
Na przykład dotowana opieka nad dzieckiem jest dostępna dla wszystkich dzieci od 6 miesiąca życia do chwili rozpoczęcia nauki w szkole podstawowej. Rodzice płacą nie więcej niż 25% kosztów.
Ale nawet duńskie matki zauważają spadek swoich dochodów, po części dlatego, że pracują mniej godzin.
Stracisz 9000 dolarów w pierwszym roku
W artykule, który ma zostać opublikowany w nadchodzącym numerze European Sociological Review, Christensen i ja pokazujemy, że wzrost dochodów matek przez państwo – taki jak zasiłki na dzieci i płatny urlop rodzicielski – kompensuje około 80% średniej utraty dochodów duńskich matek.
Korzystając z danych administracyjnych Statistics Denmark – agencji rządowej gromadzącej i opracowującej statystyki krajowe, badamy długoterminowy wpływ macierzyństwa na zarobki 104 361 duńskich kobiet. Urodziły się na początku lat 60. XX wieku i po raz pierwszy zostały matkami w wieku od 20 do 35 lat.
Wszystkie zostały matkami w 2000 r., co pozwoliło im zobaczyć, jak kształtowały się ich dochody przez dziesięciolecia po urodzeniu pierwszego dziecka. Chociaż polityka duńskiego rządu zmieniała się na przestrzeni lat, płatny urlop rodzicielski, zasiłki na dzieci i inne świadczenia były dostępne przez cały czas. Kobiety miały średnio 26 lat, kiedy po raz pierwszy zostały matkami, a 85% miało więcej niż jedno dziecko.
Szacujemy, że macierzyństwo spowodowało utratę w przybliżeniu równowartości 9000 dolarów zarobków kobiet (które mierzymy w dolarach amerykańskich z 2022 r. skorygowanych o inflację) w roku, w którym urodziły one lub adoptowały pierwsze dziecko, w porównaniu z tym, czego byśmy się spodziewali, gdyby kobiety nie miały dzieci. Chociaż smutek macierzyństwa zmniejszał się w miarę dorastania dzieci, był trwały.
Smutek zniknął całkowicie dopiero 19 lat po tym, jak kobiety zostały matkami. Macierzyństwo spowodowało także długotrwały spadek liczby przepracowanych godzin.
„Kara za macierzyństwo” jest najwyższa w pierwszym roku po pierwszym porodzie lub adopcji matki. Kristian Tuxen Ladegaard Berg/NurPhoto za pośrednictwem Getty Images Sprawdzamy, czy rząd może to naprawić
Te roczne kary sumują się.
Szacujemy, że macierzyństwo kosztowało przeciętną Dunkę ogółem około 120 000 dolarów dochodu w ciągu pierwszych 20 lat po urodzeniu dzieci po raz pierwszy, co stanowi około 12% pieniędzy, które zarobiłyby w ciągu tych dwóch dekad, gdyby nie miały dzieci.
Większość matek biorących udział w naszym badaniu, które były zatrudnione przed porodem, miała prawo do czterech tygodni płatnego urlopu przed porodem i 24 tygodnie po porodzie. Mogli dzielić z ojcem dziecka do 10 tygodni płatnego urlopu. Czas trwania i wielkość tego świadczenia zmieniały się na przestrzeni lat.
Rząd duński oferuje również zasiłki na dzieci: świadczenia wypłacane rodzicom dzieci poniżej 18 roku życia. Świadczenia te są czasami nazywane „zasiłkiem na dziecko”.
Dania ma inne polityki, takie jak dotacje mieszkaniowe, które są dostępne dla wszystkich Duńczyków, ale są bardziej hojne dla rodziców z dziećmi mieszkającymi w domu.
Korzystając z tych samych danych, Christensen i ja szacujemy następnie, jak macierzyństwo wpływa na kwotę pieniędzy, które duńskie matki otrzymują od rządu. Chcieliśmy wiedzieć, czy otrzymują od rządu wystarczające dochody, aby zrekompensować utratę dochodów z pracy zarobkowej.
Ustaliliśmy, że macierzyństwo prowadzi do natychmiastowego zwiększenia świadczeń rządowych dla duńskich matek. W roku, w którym po raz pierwszy urodziły lub adoptowały dziecko, kobiety otrzymały od rządu o ponad 7 000 dolarów więcej, niż gdyby nie miały dzieci. Pieniądze te nie zrekompensowały całkowicie utraty dochodów, ale spowodowały znaczną szkodę.
Różnica między pieniędzmi otrzymywanymi przez matki od rządu a kwotami, które otrzymywałyby, gdyby nie miały dzieci, malała w latach po ich pierwszym porodzie lub adopcji. Odkryliśmy jednak długoterminowy wzrost dochodów matek ze świadczeń rządowych, nawet 20 lat po tym, jak zostały one matkami po raz pierwszy.
Podsumowując, ustaliliśmy, że rząd duński pokrył około 80% kary dochodowej z tytułu macierzyństwa w przypadku kobiet, które badaliśmy. Chociaż matki straciły około 120 000 dolarów dochodu w porównaniu z kobietami bezdzietnymi w ciągu dwudziestu lat po zostaniu matkami, zyskały około 100 000 dolarów na świadczeniach rządowych, więc ich całkowita utrata dochodów wyniosła tylko około 20 000 dolarów.
Korzyści dla rodziców starszych dzieci
Z naszych ustaleń wynika, że świadczenia rządowe nie rekompensują w pełni utraty dochodów duńskich matek. Ale bardzo pomagają.
Ponieważ większość krajów oferuje mniej hojne świadczenia rodzicielskie, Dania nie jest przypadkiem reprezentatywnym. Jest to raczej przypadek testowy pokazujący, co jest możliwe, gdy rządy uznają wsparcie finansowe dla rodziców za wysoki priorytet.
Oznacza to, że silne wsparcie finansowe dla matek ze strony rządu może sprawić, że macierzyństwo stanie się bardziej przystępne cenowo i będzie promować równość płci pod względem zasobów ekonomicznych.
Ponieważ kara za macierzyństwo jest z góry wyższa, szczególnie cenne mogą być świadczenia rządowe skierowane do matek z dziećmi, takie jak płatny urlop rodzicielski.
Dotacje na opiekę nad dziećmi mogą również pomóc matkom szybciej wrócić do pracy.
Długoterminowy charakter kary za macierzyństwo wskazuje jednak, że te krótkotrwałe świadczenia nie wystarczą, aby całkowicie ją wyeliminować. Świadczenia dostępne dla wszystkich matek dzieci poniżej 18 roku życia, takie jak zasiłki na dzieci, mogą pomóc w zrównoważeniu kary za długotrwałe macierzyństwo nałożonej na matki starszych dzieci.
Alexandra Killewald, profesor socjologii na Uniwersytecie Michigan
Ten artykuł został ponownie opublikowany w The Conversation na licencji Creative Commons. Przeczytaj oryginalny artykuł.
