Prawie tuzina naukowców zaangażowanych w programy obrony nuklearnej i kosmicznej powiązane z NASA, SpaceX i Blue Origin zginęło lub zaginęło w przypadkach sięgających 2022 r. i jak dotąd w dużej mierze pozostało niezauważonych przez władze i opinię publiczną.
Komisja Nadzoru Izby Reprezentantów w poniedziałek formalnie zażądała odpowiedzi od czterech agencji federalnych w sprawie śmierci i zaginięć co najmniej 11 amerykańskich naukowców i badaczy powiązanych z NASA, badaniami nuklearnymi i tajnymi programami obronnymi, z których kilka jest bezpośrednio związanych z technologiami obrony kosmicznej obecnie komercjalizowanymi przez SpaceX i Blue Origin.
Przewodniczący komisji James Comer (R-Ky.) i kongres Eric Burlison (R-Mo.), przewodniczący Podkomisji ds. Wzrostu Gospodarczego, Polityki Energetycznej i Spraw Regulacyjnych, wysłali listy do dyrektora FBI Kasha Patela, sekretarza ds. energetyki Chrisa Wrighta, sekretarza obrony Pete’a Hegsetha i administratora NASA Jareda Isaacmana, prosząc o odprawy na poziomie personelu do 27 kwietnia.
„Jeśli raporty są dokładne, te zgony i zaginięcia mogą stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Stanów Zjednoczonych i personelu USA mającego dostęp do tajemnic naukowych” – czytamy w listach.
W poniedziałek Comer powiedział, że jest mało prawdopodobne, aby seria zgonów była przypadkowa. „Gdy spojrzeć na fakty, sugerowałoby to, że mogło wydarzyć się coś złowrogiego i byłaby to kwestia bezpieczeństwa narodowego” – powiedział Comer, dodając, że on i Burlison chcieli „zobaczyć, czy uda nam się to połączyć i znaleźć brakujące ogniwa, aby spróbować rozwiązać to, co się tu dzieje. Ponieważ jest bardzo mało prawdopodobne, że jest to zbieg okoliczności. Kongres jest tym bardzo zaniepokojony. Nasza komisja traktuje to teraz jako jeden z naszych priorytetów, ponieważ postrzegamy to jako zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego”.
Biały Dom odpowiada
Biały Dom formalnie potwierdził ten schemat 15 kwietnia, kiedy na odprawie bezpośrednio zapytano o to sekretarz prasową Karoline Leavitt. „Jeśli to oczywiście prawda, zdecydowanie jest to coś, co moim zdaniem ten rząd i ta administracja uznałyby za warte zbadania” – odpowiedział.
Później tego samego dnia prezydent Trump powiedział reporterom: „Nie wiem. Mam nadzieję, że to zbieg okoliczności, jakkolwiek by to nazwać. Ale niektórzy z nich to bardzo ważne osoby”, dodając, że odpowiedzi otrzyma „w ciągu najbliższego półtora tygodnia”.
„Właśnie wróciłem ze spotkania poświęconego temu tematowi, coś całkiem poważnego”.
W poście dot
„Jeśli istnieje jakiekolwiek powiązanie prowadzące do nikczemnego postępowania lub spisku, FBI dokona odpowiedniego aresztowania”.
Biuro powiedziało „Fortune” w oświadczeniu: „FBI przewodzi wysiłkom mającym na celu poszukiwanie powiązań z zaginionymi i zmarłymi naukowcami. Współpracujemy z Departamentem Energii, Departamentem Wojny oraz naszymi stanowymi i lokalnymi organami ścigania, aby znaleźć odpowiedzi”.
Poproszona o komentarz NASA skierowała Fortune do swojego pierwszego oficjalnego oświadczenia w tej sprawie w:
SpaceX i Blue Origin oraz zaangażowani naukowcy
Pisma komisji skupiają się na NASA i powiązaniach z badaniami nuklearnymi, ale szerszym kontekstem jest komercyjny przemysł obrony kosmicznej, który ci naukowcy pomogli zbudować. Dziedziny obrony planetarnej i badań nuklearnych mają charakter wyspiarski: zaledwie kilkuset naukowców specjalizuje się w charakterystyce asteroid, modelowaniu odchyleń i wykrywaniu przestrzeni kosmicznej.
W marcu 2026 r. firma Blue Origin zaprezentowała koncepcję obrony planetarnej NEO Hunter, opracowaną we współpracy z kalifornijskim Laboratorium Napędów Odrzutowych (JPL) i Caltech i zbudowaną na platformie statku kosmicznego Blue Ring. Proponowane możliwości odchylania wiązki jonów i uderzenia kinetycznego wykorzystują tę samą podstawową technologię, co systemy wykrywania i przechwytywania obrony przeciwrakietowej.
Obie firmy otrzymały duże kontrakty federalne pod rządami Trumpa. Siły kosmiczne przyznały SpaceX prawie 6 miliardów dolarów, a Blue Origin około 2,3 miliarda dolarów w ramach kontraktów na wystrzelenie rakiet w ramach bezpieczeństwa narodowego w kwietniu 2025 r. SpaceX ma oddzielny kontrakt na konstelację satelitów obrony przeciwrakietowej Golden Dome; Firma Blue Origin została dodana do wartego 151 miliardów dolarów kontraktu SHIELD za pośrednictwem Agencji Obrony Przeciwrakietowej i w grudniu 2025 r. zatrudniła swojego pierwszego przewodniczącego ds. bezpieczeństwa narodowego.
Administrator NASA Isaacman, jeden z czterech odbiorców listów, bronił rozszerzającej się prywatyzacji misji zarządzanych wcześniej przez agencje rządowe. Ani SpaceX, ani Blue Origin nie odpowiedziały na prośby Fortune o komentarz.
Listy wskazują na bliskie powiązania zawodowe między dwójką zaginionych: Aerojet Rocketdyne i inżynierką JPL Moniką Rezą oraz emerytowanym generałem dywizji Sił Powietrznych Williamem Neilem McCaslandem, którzy zaginęli odpowiednio w 2025 i 2026 roku. W listach wskazano, że obaj współpracowali nad „programem badawczym finansowanym przez Siły Powietrzne na początku XXI wieku, dotyczącym zaawansowanych materiałów potrzebnych do produkcji broni i pojazdów kosmicznych wielokrotnego użytku”, co według Comera i Burlisona nie zostało wyjaśnione.
Śmierć i zaginięcie
Sprawy sięgają 2022 r. i obejmują JPL, Los Alamos National Laboratory, MIT, Caltech i kampus bezpieczeństwa narodowego w Kansas City. Reza (60 l.) była dyrektorką grupy zajmującej się przetwarzaniem materiałów w JPL i opatentowała nadstop niklu używany zarówno w podróżach kosmicznych, jak i w broni, kiedy zniknęła podczas wędrówki autostradą Angeles Crest w czerwcu 2025 r. i nigdy nie została odnaleziona. Opatentowała nadstop niklu do produkcji rakiet, a badania te objęły programy rakiet wielokrotnego użytku, takie jak New Glenn i Starship. McCasland (68 l.) zniknął ze swojego domu w Albuquerque 27 lutego tego roku, wychodząc pieszo, mając jedynie rewolwer kalibru .38.
Starszy naukowiec JPL Frank Maiwald (61 l.) zmarł 4 lipca 2024 r. bez opublikowanej przyczyny śmierci ani żadnego oświadczenia NASA. Wykonawca rządowy Steven Garcia, który nadzorował zasoby broni nuklearnej w kampusie bezpieczeństwa wewnętrznego w Kansas City, zniknął z Albuquerque w sierpniu 2025 r., a ostatni raz widziano go na nagraniu z monitoringu, jak wychodził pieszo z bronią.
Michael Hicks, który pracował w JPL od 1998 do 2022 r., zmarł w lipcu 2023 r. w wieku 59 lat. Pracował nad badaniami charakterystyki asteroid wykorzystywanymi podczas misji NASA Double Asteroid Redirect Test (DART) i przy użyciu tej samej metodologii modelowano NEO Hunter firmy Blue Origin i Falcon 9 firmy SpaceX wystrzelone pierwotnie w 2021 r. Astrofizyk z Caltech Carl Grillmair został znaleziony zastrzelony na swojej werandzie w wiejskie Llano w Kalifornii, na początku tego roku. 67-latek pracował przy teleskopach NEOWISE i NEO Surveyor, które stanowią szkielet detekcyjny używany przez NEO Hunter. SpaceX ma kontrakt na wyniesienie NEO Surveyora na orbitę Falcona 9 w 2027 roku.
Dwóch pracowników Los Alamos National Laboratory, Anthony Chávez i Melissa Casias, zniknęło w odstępie kilku tygodni w 2025 r. w niemal identycznych okolicznościach, zostawiając każdy samochód, klucze, portfel i telefon. Jason Thomas, zastępca dyrektora w Novartis mający aktywne kontrakty z Departamentem Obrony, zaginął w grudniu 2025 r., a trzy miesiące później znaleziono go martwego w jeziorze Massachusetts.
Były urzędnik FBI, Chris Swecker, niedawno powiedział, że schemat jest zgodny ze sposobem działania „kilku obcych mocarstw”, które „porwają, szantażują, torturują, a nawet zabijają” naukowców w celu uzyskania informacji.
