Grupa rodziców uczniów szkół publicznych i podatników złożyła pozew, kwestionując nowy program bonów szkolnych w stanie Tennessee, twierdząc, że przeznaczenie prawie 150 milionów dolarów z funduszy stanowych na pomoc rodzicom w wysyłaniu dzieci do szkół prywatnych jest niezgodne z konstytucją.
W pozwie złożonym w czwartek w Davidson County Chancery Court powodowie złożyli wniosek o wydanie nakazu sądowego w celu zablokowania wspieranego przez Republikanów prawa do czasu zakończenia sprawy.
Podobne inicjatywy w zakresie stypendiów i bonów rozmnożyły się w stanach pod przewodnictwem Republikanów, takich jak Teksas, które zatwierdziły program wart miliardy dolarów. Państwa coraz częściej oferują bony rodzinom wykraczającym poza najbardziej potrzebujące, co powoduje problemy budżetowe w miarę szybkiego narastania wydatków.
Chociaż programy bonów istnieją już od lat, ich popularność gwałtownie wzrosła w stanach pod przewodnictwem Republikanów. Niektórzy konserwatyści krytykują sposób, w jaki szkoły publiczne uczą o rasie, seksualności i innych tematach, uważają, że ponowne otwarcie szkół w czasie pandemii trwało zbyt długo. W przeciwieństwie do szkół prywatnych, większość nauczycieli szkół publicznych należy do związków zawodowych, a związki zawodowe nauczycieli generalnie popierają Demokratów.
Inicjatywa dotycząca kuponów w Tennessee umożliwia wydanie 20 000 bonów edukacyjnych o wartości około 7300 dolarów każdy na rok szkolny 2025–26. Połowa trafia do określonych kategorii studentów, takich jak studenci o niskich dochodach lub niepełnosprawni. O jedno z pozostałych 10 000 uczniów może ubiegać się każdy uczeń uprawniony do uczęszczania do szkoły publicznej. Kwalifikują się uczniowie, którzy uczęszczali już do szkół prywatnych, w tym do szkół religijnych.
Republikański gubernator Bill Lee, który forsował tę inicjatywę, dał do zrozumienia, że podczas następnej sesji legislacyjnej chce pozyskać fundusze na większą liczbę bonów. Jego biuro podaje, że o program ubiegało się ponad 40 000 rodzin.
W pozwie zarzucono, że Konstytucja Tennessee zawiera obowiązek zapewnienia bezpłatnego systemu szkół publicznych i nie pozwala stanowi na utrzymywanie i wspieranie szkół podstawowych i gimnazjalnych poza systemem szkół publicznych.
Mówi, że uczestniczące szkoły „mogą odmówić przyjęcia lub w inny sposób dyskryminować ze względu na rasę, niepełnosprawność, religię, znajomość języka angielskiego, status LGBTQ+, zdolności akademickie lub inne kryteria”. Z pozwu wynika, że nie są one zobowiązane do świadczenia usług, które szkoły publiczne mają obowiązek oferować, takich jak kształcenie specjalne, i nie mogą uczęszczać do nich bezpłatnie.
Ponadto szkoły prywatne, które akceptują bony, nie są zobowiązane do przeprowadzania pełnego programu kompleksowej oceny stanu Tennessee, ponieważ szkoły publiczne muszą i mogą zamiast tego zdecydować się na ogólnokrajowy ustandaryzowany test, jak wynika z pozwu.
Ustawa zmniejsza także finansowanie szkół publicznych poniżej i tak już niewystarczającego poziomu, co jeszcze bardziej narusza gwarancję konstytucji stanowej, zgodnie z którą szkoły publiczne zapewniają wszystkim uczniom możliwość otrzymania odpowiedniego wykształcenia, twierdzą powodowie.
Prawo zawiera przepis „utrzymuj nieszkodliwy”, który dodaje więcej pieniędzy okręgom szkolnym, w których uczniowie rezygnują z uczęszczania do szkół prywatnych na podstawie bonu. Jednak w pozwie stwierdzono, że „nie rekompensuje to w znaczący sposób utraty funduszy na szkoły publiczne”.
„Konstytucja Tennessee jest jasna: państwo musi utrzymywać i wspierać system bezpłatnych szkół publicznych” – powiedział Lucas Cameron-Vaughn, starszy prawnik Amerykańskiej Unii Wolności Obywatelskich w Tennessee, jednej z grup prawnych reprezentujących powodów. „Ten plan bonów działa odwrotnie. Odwraca desperacko potrzebne zasoby od szkół publicznych, które obsługują wszystkich uczniów, i przekazuje te pieniądze szkołom prywatnym bez odpowiedzialności, przejrzystości i obowiązku służenia wszystkim dzieciom”.
Republikańska większość w legislaturze zatwierdziła ogólnostanowy program bonów na początku tego roku na prośbę Lee.
Biuro Lee wyraziło pewność, że sąd będzie postępował zgodnie z prawem i ma nadzieję obsłużyć większą liczbę uczniów, gdy zostaną otwarte wnioski na rok szkolny 2026–2027.
„Każde dziecko zasługuje na szansę odniesienia sukcesu, a ustawa o wolności edukacyjnej pozwala rodzicom z Tennessee wybrać szkołę, która najlepiej odpowiada potrzebom ich dzieci, jednocześnie inwestując więcej w szkoły publiczne” – powiedziała w oświadczeniu rzeczniczka Lee, Elizabeth Lane Johnson.
Wcześniej stan prowadził program bonów szkolnych obejmujący dwa hrabstwa dla uczniów o niskich dochodach w hrabstwach Nashville i Shelby, w tym w Memphis. Inicjatywa ta została zatwierdzona w 2019 r. i została opóźniona w sądzie, ale ostatecznie dopuszczono ją do kontynuacji. Zanim nowy program stanowy został zatwierdzony, rozszerzono go na hrabstwo Hamilton, które obejmuje Chattanooga.
