Był tydzień przed Bożym Narodzeniem i Amerykanie po raz kolejny zniechęcali spojrzeniem na rynek pracy.
Po roku zastoju w zatrudnianiu i „pracach widmowych” Amerykanie wracają do szkoły, przekwalifikowują się i próbują wstać z ławki rezerwowych. Działali jednak na ślepo po tym, jak najdłuższe w historii zawieszenie działalności rządu federalnego zachwiało perspektywami wzrostu zatrudnienia i bezrobocia. Wreszcie dane z października i listopada potwierdziły to, co większość z nich już czuje: na rynku pracy nie ma dla nich miejsca.
Stopa bezrobocia wzrosła w listopadzie do 4,6%, najwyższego poziomu od 2021 r. Nie jest to jednak standardowa recesja: BLS nie odnotowuje tak wielu zwolnień w sektorze prywatnym. Zamiast tego w dalszym ciągu obserwuje się faktyczne zamrożenie zatrudnienia, dwie trzecie roku po najniższym wzroście zatrudnienia w kwietniu.
Jeffrey Roach, główny ekonomista LPL Financial, napisał w notatce, że wzrost bezrobocia odzwierciedla „transformację” siły roboczej. Jego zdaniem zamiast bezrobociem powodowanym przez zwolnienia, „jest ono spowodowane wzrostem liczby osób, które wcześniej nie były częścią siły roboczej”. Innymi słowy, osoby, które były bez pracy przez tak długi czas, że nie były uznawane za siłę roboczą, zaczęły się rozglądać w czasie wakacji i nie znalazły nikogo, kto by je przyjął.
Zmiany mogą wynikać z „specyficznych skoków”
Zmiana ta jest coraz bardziej widoczna w danych. W ciągu ostatniego roku całkowita liczba bezrobotnych Amerykanów wzrosła o ponad 700 000. Najszybciej rosnącym segmentem nie są ludzie, którzy stracili pracę, ale „ponowni uczestnicy”, czyli pracownicy, którzy wracają po okresie bezczynności. Według notatki Nicole Bachaud, ekonomistki pracy w ZipRecruiter, liczba ta wzrosła o około 20% rok do roku, przewyższając wszystkie inne kategorie bezrobotnych.
Bank of America Research w notatce amerykańskiej ekonomistki Shruti Mishry i jej zespołu zauważyła, że wzrost ten był „głośny” i wynikał z jednorazowych skutków i „specyficznych skoków”. Jednym z takich przykładów, jaki wskazał, był pośredni wpływ DOGE. „Zwolnieni pracownicy” – stwierdził – prawdopodobnie przyczynili się do wzrostu bezrobocia. W listopadzie spadło również zatrudnienie w sektorze rekreacji i hotelarstwa, „prawdopodobnie z powodu spowolnienia w podróżach lotniczych”, gdy FAA borykała się z problemami kadrowymi. Kontrolerom ruchu lotniczego nakazano pracować bez wynagrodzenia przez ponad miesiąc, a rząd ograniczył setki lotów. Administracja Trumpa rozwiązała tę sytuację, przyznając premie po przestoju tylko 776 pracownikom, którzy wykazali się doskonałą frekwencją podczas przestoju, pomijając prawie 20 000 dodatkowych.
Bachaud napisał, że postrzega wzrost liczby readmisji jako „pozytywny” znak dla rynku pracy, ponieważ przeciwdziała podwójnym negatywnym siłom „starzenia się społeczeństwa i niższej imigracji”. Sugeruje to, że osoby, które wcześniej były marginalizowane (z powodu opieki, problemów zdrowotnych lub zniechęcenia), chcą lub są zmuszone do podjęcia ponownej próby „przywrócenia równowagi na rynku pracy” – napisał Bachaud.
Jednak w wielu przypadkach powrót na rynek może nie być oznaką optymizmu, ale koniecznością. Oszczędności spowodowane pandemią zniknęły, inflacja wywarła presję na budżety rodzinne, a wyższe koszty pożyczek sprawiły, że utrzymanie się z jednego dochodu stało się trudniejsze. W miarę kurczenia się poduszek finansowych przywrócenie równowagi, o którym wspomina Bachaud, jest funkcją gospodarki, która popycha coraz więcej Amerykanów z powrotem do poszukiwania pracy.
Departament Efektywności Rządu (DOGE), krótkotrwały wysiłek Elona Muska mający na celu zmniejszenie wielkości rządu federalnego, również wyraźnie doprowadził do gwałtownego spadku federalnej kadry płac: rząd federalny zlikwidował 162 000 stanowisk pracy tylko w październiku, kiedy weszły w życie oferty wykupu pracowników rządowych typu „rozwidlenie dróg”. Dane sugerują, że decyzja Wujka Sama o radykalnej redukcji siły roboczej wywołuje efekt mrożący w całym sektorze prywatnym.
Jak zmienia się poszukiwanie pracy
Średni czas poszukiwania pracy również się wydłuża, co jest kolejnym sygnałem, że drzwi do rekrutacji są zamknięte. Liczba osób bezrobotnych przez 27 tygodni lub dłużej wzrosła w ciągu ostatniego roku o ponad 15% i obecnie stanowi prawie co czwartego bezrobotnego, szacuje Bachaud. Jednocześnie rosną także szeregi marginalnie przywiązanych i zniechęconych pracowników (tych, którzy znajdują się na granicy siły roboczej), co sugeruje, że niektórzy powracający na rynek pracy mogą powracać po nieudanym znalezieniu pracy.
Wynagrodzenia nie zapewniają już dużej poduszki. Średnia stawka godzinowa wzrosła w listopadzie zaledwie o 0,1%, spowalniając roczny wzrost do 3,5%, co stanowi najsłabsze tempo od 2021 r. To spowolnienie wzrostu płac, napisał Roach, „może okazać się ważną historią dla rynku pracy w nadchodzących miesiącach”.
Wolniejsze podwyżki płac łagodzą presję inflacyjną (korzystne w czasie, gdy coraz więcej Amerykanów narzeka na przystępność cenową), ale ograniczają także wzrost dochodów gospodarstw domowych i tak już stojących przed trudniejszymi perspektywami zatrudnienia.
Dane branżowe pogłębiają brak równowagi. Poza sektorami opieki zdrowotnej, pomocy społecznej i budownictwa, w ostatnich miesiącach zatrudnienie wahało się od stabilnego do ujemnego. Zatrudnianie sezonowe, które zazwyczaj pomaga w absorpcji marginalnych pracowników w czasie wakacji, „rozczarowało w tym roku”, szczególnie w handlu detalicznym, rozrywce, hotelarstwie i transporcie, napisał w notatce Bill Adams, główny ekonomista Comerica Bank.
Adams opisał, że w czwartym kwartale rynek pracy „znalazł kieszeń powietrza”. Federalna utrata miejsc pracy pogłębiła spowolnienie, ale sektor prywatny zatrudniający poza wąskim zestawem branż również nie nadąża za rosnącym udziałem siły roboczej.
