Prezydent Donald Trump powiedział, że rozważa „zakończenie” wysiłków wojskowych USA przeciwko Iranowi, stwierdzając, że Stany Zjednoczone są bliskie osiągnięcia swoich celów, w miarę jak konflikt, który wstrząsnął rynkami finansowymi i regionem, trwa już czwarty tydzień.
„Jesteśmy bardzo blisko osiągnięcia naszych celów, ponieważ rozważamy ograniczenie naszych szeroko zakrojonych wysiłków wojskowych na Bliskim Wschodzie” – oznajmił Trump w piątek w poście w mediach społecznościowych. Nazwał te cele „całkowicie degradującymi” możliwości rakietowe Iranu, „niszczącymi” bazę przemysłu obronnego kraju, eliminując jego marynarkę wojenną i siły powietrzne, nie pozwalając Teheranowi nigdy zbliżyć się do „zdolności nuklearnej” i chroniąc sojuszników na Bliskim Wschodzie.
Komentarze Trumpa pojawiły się wkrótce po tym, jak wykluczył zawieszenie broni i pozostawił otwarte drzwi do rozmieszczenia wojsk lądowych, podkreślając, że prezydent w dalszym ciągu wysyła niezwykle rozbieżne sygnały co do swoich celów i planów wojny USA i Izraela z Iranem.
Nie jest również jasne, jak Iran zareagowałby na jakąkolwiek jednostronną decyzję Stanów Zjednoczonych o zawieszeniu strajków po niedawnych atakach, których celem była infrastruktura energetyczna kraju, w wyniku których zginęło więcej znanych urzędników, w tym szef bezpieczeństwa Ali Larijani. Irańscy urzędnicy niechętnie nawet rozmawiają o ponownym otwarciu Cieśniny Ormuz, podczas gdy Teheran kontynuuje ataki odwetowe na swoich sąsiadów z Zatoki Arabskiej.
Trump odniósł się także do cieśniny – kluczowej drogi wodnej, którą transportuje około jednej piątej światowych przepływów ropy i gazu ziemnego i która została praktycznie zamknięta od rozpoczęcia działań wojennych. Trump naciskał na swoich sojuszników, aby pomogli Stanom Zjednoczonym militarnie zabezpieczyć cieśninę, ale w piątek dał do zrozumienia, że pozostawi te wysiłki innym narodom.
„Cieśnina Ormuz będzie musiała być strzeżona i nadzorowana, jeśli to konieczne, przez inne narody, które z niej korzystają. Nie przez Stany Zjednoczone!” powiedział Trump. „Jeśli nas o to poproszą, pomożemy tym krajom w ich wysiłkach w Ormuz, ale nie powinno to być konieczne, gdy zagrożenie ze strony Iranu zostanie wyeliminowane. Co najważniejsze, będzie to dla nich łatwa operacja wojskowa”.
Poprzednio: Iran nie chce rozmawiać o Ormuzie po przejęciu władzy przez reżim
W piątek ceny ropy ponownie wzrosły, a światowy benchmark Brent zamknął się powyżej 112 dolarów za baryłkę, co stanowi najwyższy poziom od połowy 2022 roku. Ceny spadły do około 108 dolarów za baryłkę w słabym handlu po zawarciu transakcji w związku z komentarzami Trumpa na temat zakończenia konfliktu.
Globalne giełdy pogłębiły straty, a amerykański benchmark giełdowy gwałtownie spadł, by zakończyć tydzień spadkiem o prawie 2%. Rentowności obligacji skarbowych wzrosły, gdyż inwestorzy wyceniali 50% szansy, że Rezerwa Federalna podniesie stopy procentowe do października. Tymczasem złoto miało najgorszy tydzień od czterech dekad.
Trump, nieco ponad godzinę przed swoim wpisem w mediach społecznościowych, odrzucił pomysł ogłoszenia zaprzestania działań wojennych i wyraził pewność, że Ormuz zostanie ponownie otwarty „samo” pomimo niechęci sojuszników do zaoferowania pomocy.
„Nie chcę zawieszenia broni. Wiesz, nie ma zawieszenia broni, kiedy dosłownie niszczy się drugą stronę” – powiedział prezydent w Białym Domu. – Nie mamy zamiaru tego robić.
W ostatnich dniach Trump wyraził rosnącą frustrację, gdy jego wezwania do sojuszników, aby pomogli statkom w tranzycie drogą wodną, spotkały się z odrzuceniem, ostro krytykując partnerów USA, w tym Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego i Chiny.
„NATO mogłoby nam pomóc, ale jak dotąd nie miało odwagi tego zrobić. Inni mogliby nam pomóc, ale my z tego nie korzystamy” – powiedział o cieśninie prezydent. „W pewnym momencie samo się otworzy”.
Do zawirowań na rynku przyczyniło się rozważenie przez zarząd operacji na lądzie. Trump odpowiadał wymijająco, gdy reporterzy pytali go o plany dotyczące wyspy Kharg, głównego centrum eksportu ropy z Iranu. Urzędnicy amerykańscy powiedzieli, że Biały Dom nakazuje rozmieszczenie setek żołnierzy piechoty morskiej na Bliskim Wschodzie, ponieważ rozważa plan zajęcia placówki.
„Mogę mieć plan lub nie, ale jak miałbym to powiedzieć dziennikarzowi?” powiedział Trump.
Wszelkie posunięcia mające na celu wykorzystanie wojsk lądowych do przejęcia kontroli nad irańskimi obiektami energetycznymi stwarzałyby ryzyko dla Trumpa, w tym narażając siły amerykańskie na większe niebezpieczeństwo, niż zostały już ujawnione w konflikcie, oraz zwiększając koszty i zakres kampanii.
Pentagon zwrócił się do Kongresu o dodatkowe 200 miliardów dolarów na wojnę, wysyłając kolejny mieszany sygnał co do tego, jak długo według administracji będzie trwał konflikt. Reżim w Teheranie nie jest bliski upadku, a według ocen zachodniego wywiadu i osób zaznajomionych ze sprawą irańscy urzędnicy jednoczą się wokół pozostałych przywódców.
Wyższe ceny gazu to kolejne wyzwanie dla Trumpa i jego Partii Republikańskiej przed listopadowymi wyborami śródokresowymi. Ceny detaliczne benzyny i oleju napędowego w USA wzrosły do najwyższego poziomu od 2022 r., a kalifornijski organ regulacyjny ds. energetyki już ostrzega przed zawyżaniem cen, a niektóre stacje benzynowe pobierają nawet 8 dolarów za galon.
