W wielu częściach świata słodkie napoje stają się realnie tańsze. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) twierdzi, że rządy nie nakładają na nie podatków na tyle, aby ograniczyć konsumpcję.
Może się to wydawać narracją czysto publiczną. Tak nie jest.
Jest to także historia polityczna dla inwestorów, która może zmienić udział w rynku napojów, szczególnie w przypadku dużych firm, takich jak Coca-Cola i PepsiCo. Dzieje się tak dlatego, że nowa gra podatkowa w coraz większym stopniu koncentruje się na jednej rzeczy: cukrze.
WHO podała, że w 2024 r. napoje zawierające cukier były tańsze w 62 krajach niż w 2022 r. – podał Reuters. W innym badaniu agencja stwierdziła również, że w tym samym okresie przystępność cenowa piwa wzrosła w 56 innych krajach.
Plan WHO jest prosty: zwiększyć „podatki zdrowotne”, aby te napoje były droższe. Jej kampania „3 za 35” wzywa rządy do wykorzystania podatków w celu podniesienia cen słodkich napojów, alkoholu i wyrobów tytoniowych o 50% w ciągu najbliższych 10 lat. WHO uważa, że do 2035 r. może to wygenerować 1 bilion dolarów.
Przystępność cenowa słodkich napojów i piwa: liczby w skrócie62: Liczba krajów, w których słodkie napoje, takie jak napoje bezalkoholowe, były tańsze w 2024 r. niż w 2022 r. (Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia)56: Liczba krajów, w których piwo było tańsze w 2024 r. w porównaniu z 2022 r. (Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia) 50%: Kwota, o jaką WHO proponuje podwyżkę cen słodkich napojów i piwa poprzez podatki w ciągu najbliższego roku 10 lat (Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia) 1 bilion dolarów: dochody, które według szacunków WHO mają wygenerować do 2035 r. (Źródło: Światowa Organizacja Zdrowia)
Pytanie na rynku nie brzmi tylko: „Czy podatki wzrosną?”
Zależy to również od tego, jak rządy skonfigurują proces poboru podatków i czy zapewnia on korzyść dużym markom, które potrafią szybko się dostosować.
PepsiCo i Coca-Cola mogą znaleźć się na celowniku, gdy rządy będą ograniczać cukier.
Droga Mleczna/Getty Images
Podatki od napojów gazowanych wpływają na konsumpcję
WHO twierdzi, że najważniejszym problemem są koszty niezdrowych napojów. Jeśli podatki nie będą nadążać za płacami i cenami, łatwiej będzie kupować tego typu napoje i trudniej będzie powstrzymać ludzi przed ich spożywaniem.
Według Centrum Polityki Podatkowej Urban Institute & Brookings Institution w Stanach Zjednoczonych, choć obecnie nie ma stanowych podatków akcyzowych na napoje słodkie, niektóre miasta, w tym Boulder w Kolorado i Waszyngton, DC, a także Filadelfia, Seattle i San Francisco, nakładają je. Co więcej, badanie przeprowadzone przez Szkołę Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Bostońskiego wykazało, że te lokalne podatki skutecznie zmniejszają konsumpcję.
Należy jednak wziąć pod uwagę jeszcze jedną warstwę. Reuters twierdzi, że WHO promuje podatki zdrowotne jako strategię generowania funduszy w czasie, gdy dług publiczny rośnie, a pomoc rozwojowa maleje.
Jest to ważne, ponieważ „matematyka budżetowa” może przyspieszyć realizację polityki.
Kiedy przyglądam się akcjom podstawowych towarów konsumpcyjnych w poprzednich cyklach regulacyjnych, największe zmiany zwykle nie wynikają z samego nagłówka. Prawdziwy wpływ wynika ze sposobu ustalania zasad i tego, czy firmy są w stanie obsłużyć popyt w swoich portfelach bez utraty klientów.
Trend w kierunku bardziej szczegółowych podatków od napojów gazowanych może być kluczowy dla PepsiCo i Coca-Coli
Wiele osób w dalszym ciągu postrzega podatki od napojów gazowanych jako prymitywne narzędzie, podobne do zryczałtowanej opłaty za butelkę.
Polityka zmierza jednak w stronę czegoś bardziej szczegółowego: podatków opartych na zawartości cukru w jedzeniu lub napoju.
Do ceny towaru znajdującego się na półce dolicza się zwykle podatek akcyzowy po jego pobraniu od producenta lub importera. Firmy mają dobry powód, aby zmieniać swoje receptury, aby napoje zaliczały się do grup o niższych stawkach podatkowych, gdy akcyza opiera się na gramach cukru.
Dwa niedawne przykłady pokazują, co zrobi polityka.
Podatek cukrowy w Wielkiej Brytanii wzrasta
Reuters podał, że od stycznia 2028 r. Wielka Brytania przestanie zapewniać paczkowane napoje na bazie mleka, takie jak butelkowane koktajle i latte, zwolnienia z podatku od cukru.
Jak podaje The Guardian, rząd obniży także próg (z 5 g do 4,5 g na 100 ml) określający, ile cukru musi zawierać napój, zanim podatek wejdzie w życie. Oczekuje się, że od 2028 r. to posunięcie przyniesie do 45 milionów funtów (59 milionów dolarów) rocznie.
Powiązane: Wall Street wysyła wiadomość w sprawie Tesli po wprowadzeniu przez Nvidię ruchu autonomicznego
The Guardian dodał więcej informacji, aby pomóc inwestorom zrozumieć, jak to działa: Podatek opiera się na ilości cukru w napoju, a stawka waha się od 18 pensów do 24 pensów za litr.
Jest to kluczowe, ponieważ pokazuje, że „podatek zdrowotny” może być wiarygodnym źródłem dochodów, a nie tylko jednorazowym sprawdzianem polityki.
Zjednoczone Emiraty Arabskie właśnie zmieniły swoje progi podatkowe na te oparte na cukrze w 2026 roku
Zjednoczone Emiraty Arabskie są dobrym przykładem zmiany struktury podatku, które właśnie przeszły od zryczałtowanego podatku akcyzowego do systemu wielopoziomowego w przypadku cukru.
Z raportu KPMG wynika, że od 1 stycznia napoje słodzone nie będą już objęte zryczałtowaną stawką podatku. Zamiast tego będą mieć kategorie oparte na cukrze. W przypadku niskiego poziomu cukru będzie to kosztować 0 AED za litr; w przypadku cukru umiarkowanego będzie to kosztować 0,79 AED za litr; a przy wysokim poziomie cukru będzie kosztować 1,09 AED za litr.
Powiązane: Plan zysku Samsunga resetuje zakłady na akcje Micron
Ministerstwo Finansów Zjednoczonych Emiratów Arabskich wyjaśniło ten model podobnie, twierdząc, że stawki opierają się na ilości cukru w 100 ml.
Federalny Urząd Podatkowy Zjednoczonych Emiratów Arabskich bardzo jasno określił limity:
Mniej niż 5 g cukru na 100 ml podlega zerowemu podatkowi. Umiarkowany poziom cukru wynoszący 5 g lub mniej niż 8 g na 100 ml podlega opodatkowaniu w wysokości 0,79 AED za litr. Wysoki poziom cukru wynoszący 8 g lub więcej na 100 ml podlega opodatkowaniu w wysokości 1,09 AED za litr.
Inwestorzy powinni zwrócić uwagę na ten zwrot.
Akcyza na cukier nie tylko zmniejsza popyt. Mogą także zmienić preferencje ludzi, zmuszając ich do szukania opcji o niższej zawartości cukru, a także mogą wywrzeć presję na konkurentów, którzy nie mają pieniędzy, aby szybko zmienić swoje produkty.
Co ewolucja podatku od cukru może oznaczać dla zapasów napojów w 2026 r
Coca-Cola to najlepsza kotwica do rozważenia, ponieważ rządy skupiają się na gramach cukru, zamiast ograniczać się do „napojów bezalkoholowych” jako kategorii. Coca-Cola stworzyła portfolio, które może utrzymać klientów przy marce w miarę zaostrzania się przepisów.
Coca-Cola podała, że w trzecim kwartale 2025 roku sprzedaż netto wzrosła o 5% do 12,5 miliarda dolarów, przychody organiczne wzrosły o 6%, a cena/asortyment wzrósł o 6%. Firma podała również, że sprzedaż Coca-Cola Zero Sugar wzrosła o 14% we wszystkich obszarach swojej działalności.
Wzorce te są godne uwagi, ponieważ podatki od cukru mogą mieć dwojakie skutki.
Skutek defensywny może polegać na tym, że klienci pozostaną w tej kategorii, ale przestawią się na mniejsze opakowania i produkty o mniejszej zawartości cukru. W konkurencyjnym środowisku podatki pełnią rolę stałego kosztu na jednostkę cukru, wywierając presję na tańsze produkty o wysokiej zawartości cukru i zapewniając przedsiębiorstwom, które mogą szybko zmienić formułę, większą przewagę.
Więcej sprzedaży detalicznej:
Costco widzi zasadniczą zmianę w zachowaniu członków Sieć detaliczna zamyka wszystkie lokalizacje ze względu na zmiany prawne wpływające na branżę. Lululemon stara się odwrócić zachowanie klientów. T-Mobile uruchamia bezpłatną ofertę dla klientów po dużych stratach.
PepsiCo podąża tą samą ścieżką. W komunikacie prasowym poinformował, że sprzedaż Pepsi Zero Sugar wzrosła jak dotąd o ponad 30,8% w 2025 r. Pokazuje to, że największe firmy dostrzegają ten sam trend w kierunku „mniejszej zawartości cukru” zarówno w polityce, jak i zachowaniach klientów.
W przeszłości wykazano, że podatki te zmieniają zachowanie. Badanie BMJ dotyczące podatku od napojów gazowanych w Meksyku wykazało, że w 2014 r. ludzie kupili o około 6% mniej napojów gazowanych niż bez podatku.
Brytyjskie badanie dotyczące podatku nakładanego na branżę napojów bezalkoholowych również wykazało, że przepisy skłoniły ludzi do kupowania napojów o mniejszej zawartości cukru, nawet poprzez zmianę składu.
Podatki od cukru: co oglądać dalej Czy kraje zaczną stosować wielopoziomowe plany podatku akcyzowego na cukier zamiast podatków zryczałtowanych Czy wezwania do składania wniosków w sprawie zarobków zaczną uwzględniać korekty receptur produktów i „dolne progi” Czy skład i cena mogą zrównoważyć wszelkie uderzenia wolumenowe w Coca-Coli i PepsiCo w miarę zaostrzania się ograniczeń dotyczących słodkich napojów
Powiązane: Bank of America odważnie stawia na akcje banków
