Nowy, kompleksowy raport opublikowany przez Biuro Budżetowe Kongresu (CBO) ukazuje wyraźną transformację amerykańskiej gospodarki w ciągu ostatnich czterdziestu lat, ujawniając pogłębiający się podział, w ramach którego najbogatsze gospodarstwa domowe dramatycznie rozszerzyły swój ślad gospodarczy, podczas gdy klasa średnia stale traciła na znaczeniu.
Według danych obejmujących lata 1979–2022 rozkład dochodu narodowego przechylił się mocno w górę. Z raportu wynika, że 1% najbogatszych gospodarstw domowych zwiększył swój udział w dochodach przed transferami i podatkami z 9% w 1979 r. do 18% w 2022 r., skutecznie podwajając swój udział w gospodarczym tortu.
Szczelina w środku
Podczas gdy najwyższy szczebel prosperował, reszta drabiny ekonomicznej walczyła o utrzymanie swojej pozycji. CBO ustaliło, że w miarę jak 1% najwyższego szczebla miało większą część dochodu rynkowego, udział dolnego kwintyla spadł z 5% do 4%. Oznacza to, że większość kompresji wystąpiła w środku.
Nawet po uwzględnieniu stabilizującego wpływu siatki bezpieczeństwa i kodeksu podatkowego, względny status klasy średniej spadł. Udział dochodów po transferach i podatkach w „trzech środkowych kwintylach dochodów” spadł w ciągu 43 lat o 6 punktów procentowych. Z kolei udział dochodu po opodatkowaniu trafiającego do 1% najbogatszego podwoił się z 7% do 14%.
Dysproporcje w stopach wzrostu są jeszcze bardziej widoczne, gdy spojrzymy na osoby ultrabogate. Chociaż od 1979 r. średni dochód wszystkich grup wzrósł, przyspieszenie na szczycie było niespotykane. Dochody najwyższego kwintyla wzrosły ponad dwukrotnie, a w przypadku 0,01% najlepiej zarabiających średni dochód po opodatkowaniu i transferach wzrósł ponad siedmiokrotnie.
Czynniki nierówności
W raporcie wskazano, że głównym czynnikiem powodującym tę rozbieżność są dochody rynkowe (w szczególności zyski kapitałowe). Zrealizowane zyski kapitałowe stanowią znacznie większą część dochodów gospodarstw domowych znajdujących się na szczycie rozkładu, generując ogromne wzrosty finansowe w latach boomu. W rezultacie wzrost dochodów rynkowych w najbogatszych sektorach był w dużej mierze odpowiedzialny za ogólny wzrost nierówności dochodów obserwowany od końca lat siedemdziesiątych.
Rząd federalny podjął próbę złagodzenia tej rosnącej luki poprzez system podatków i transferów. CBO zauważa, że stopień, w jakim podatki i transfery zmniejszają nierówności, wzrósł w ciągu ostatnich czterdziestu lat. Wraz z dochodami zmieniła się jednak struktura dochodów federalnych. Ponieważ bogaci kontrolują obecnie tak ogromną część całkowitego dochodu, płacą także większą część krajowego rachunku podatkowego; Najwyższy kwintyl płacił 70% wszystkich podatków federalnych w 2022 r., w porównaniu z 55% w 1979 r.
Jak niedawno powiedział „Fortune” dyrektor ds. modelowania budżetu w Penn Wharton, Kent Smetters, „ludzie nie zdają sobie sprawy, jak progresywny jest amerykański system podatku dochodowego”, zdecydowanie najbardziej postępowy w OECD. Dodał, że przy tak progresywnym systemie podatkowym „naprawdę trudno jest uzyskać duże dochody”, ponieważ bogaci płacą bardzo nieproporcjonalną część.
CBO ustaliło, że w ciągu tych 43 lat zależność najbiedniejszych Amerykanów od pomocy rządowej wzrosła. W przypadku kwintyla najniższych dochodów świadczenia Medicaid i CHIP gwałtownie wzrosły z zaledwie 9% ich dochodów w 1979 r. do 48% w 2022 r.
Zmienność po pandemii
CBO przedstawiło także obraz niestabilnej gospodarki bezpośrednio po pandemii Covid-19. W 2022 r. średni dochód po transferach i podatkach spadł we wszystkich grupach dochodowych w porównaniu do roku poprzedniego.
W przypadku gospodarstw domowych o niskich dochodach spadek ten był spowodowany wygaśnięciem tymczasowych polityk z czasów pandemii, takich jak rozszerzona ulga podatkowa na dzieci i ulgi na zwrot kosztów. Dla bogatych krach w 2022 r. był wynikiem gwałtownego spadku zrealizowanych zysków kapitałowych z rekordowo wysokiego poziomu w 2021 r.
Pomimo przejściowych wahań w 2022 r. tendencja długoterminowa pozostaje wyraźna. Współczynnik Giniego, standardowa miara nierówności dochodów, pokazuje, że przepaść między bogatymi a resztą kraju jest dziś znacznie większa niż w 1979 r.
W tej historii dziennikarze magazynu „Fortune” wykorzystali generatywną sztuczną inteligencję jako narzędzie dochodzeniowe. Redaktor sprawdził dokładność informacji przed ich opublikowaniem.
