Teheran ostrzegł Stany Zjednoczone i Izrael przed jakąkolwiek interwencją w ogólnokrajowe protesty w Iranie, gdyż próbowało to udobruchać swoich obywateli w obliczu trwającego trzeci tydzień demonstracji i szerzącej się liczby ofiar śmiertelnych.
W sobotę była trzecia noc wzmożonych ogólnokrajowych demonstracji po wezwaniach Rezy Pahlaviego, syna byłego szacha Iranu na wygnaniu, do przejęcia centrów miast i strajków scenicznych. Od czasu niepokojów, które rozpoczęły się 28 grudnia, Donald Trump wielokrotnie ostrzegał reżim irański, aby nie strzelał do protestujących, a w ostatnich dniach prezydent USA został poinformowany o nowych możliwościach ataków wojskowych.
W niedzielę prezydent Iranu Masoud Pezeshkian w wywiadzie dla telewizji państwowej przyjął pojednawczy ton, składając kondolencje rodzinom dotkniętym „tragicznymi konsekwencjami” zamieszek.
„Należy wysłuchać ich protestów i zająć się ich obawami. Usiądźmy razem, ramię w ramię i rozwiążmy problemy” – powiedział, nie podając szczegółów, jak to zostanie zrobione. „Obiecuję, moi drodzy ludzie, z których być może dziewięćdziesiąt procent ma wątpliwości, że zajmiemy się ich obawami. Wyjdziemy z tego kryzysu”.
Mimo to Pezeshkian oskarżył Stany Zjednoczone i Izrael o sprowadzenie „terrorystów z zagranicy”, którzy, jego zdaniem, spalili meczety i rynki, „niektórym ścięli głowy, a innych spalili żywcem”. Inni urzędnicy przyjęli jeszcze ostrzejsze stanowisko.
„W przypadku amerykańskiego ataku wojskowego zarówno terytoria okupowane, jak i amerykańskie centra wojskowe i morskie będą dla nas uzasadnionymi celami” – powiedział przewodniczący irańskiego parlamentu Mohammad Bagher Ghalibaf w uwagach wyemitowanych w niedzielę w telewizji państwowej.
Powtórzył ostrzeżenie, że Iran może działać zapobiegawczo w obliczu potencjalnych zagrożeń. „W ramach samoobrony nie ograniczamy się do reagowania dopiero po ataku” – powiedział.
W ostatnich dniach Trump został poinformowany o różnych możliwościach ataków wojskowych na Iran, w tym w miejscach niemilitarnych, powiedział urzędnik Białego Domu, potwierdzając wcześniejszy raport „New York Timesa”. Według urzędnika amerykański prezydent poważnie rozważa zezwolenie na atak.
Radio Armii Izraelskiej podało w niedzielę, że władze bezpieczeństwa kraju uważają za mało prawdopodobne, aby Iran zaatakował Izrael na tym etapie. „W Izraelu nie stwierdzono takiej bezpośredniej woli, ale raczej skupienie się Iranu na sprawach wewnętrznych” – powiedział, cytując anonimowych urzędników obrony.
Zdjęcia z irańskich miast sugerują, że setki tysięcy osób, w tym wiele osób starszych, przeciwstawia się surowym ostrzeżeniom władz, aby trzymać się z dala od ulic, pomimo ogólnokrajowej przerwy w dostępie do Internetu i surowych ograniczeń telekomunikacyjnych, które od czwartku blokują połączenia i SMS-y.
Grupa monitorująca Internet NetBlocks napisała w poście opublikowanym w niedzielę X, że łączność internetowa w Iranie „w dalszym ciągu utrzymuje się w stagnacji na poziomie około 1% normalnego poziomu”.
Mimo to wiele filmów w mediach społecznościowych, rzekomo pochodzących z magazynu w południowym Teheranie, pokazuje ludzi przeszukujących dziesiątki ciał w workach na zwłoki, ułożonych w rzędzie na podłodze i na noszach. Słychać lament, gdy ludzie pochylają się nad torbami, próbując zidentyfikować swoich bliskich.
W zeszłym miesiącu w Teheranie wybuchły protesty wśród grup kupców w związku z pogarszaniem się warunków gospodarczych i życiowych, ale od tego czasu stały się największymi demonstracjami przeciwko reżimowi, jakie ogarnęły kraj od 2022 r., kiedy śmierć Mahsy Aminiego w areszcie wywołała ogólnokrajowy gniew i masowe protesty.
Inne filmy, nakręcone podobno w zachodni Teheran w sobotni wieczór, pokazują tysiące protestujących stłoczonych na ulicach, machających w ciemności latarkami telefonów, przy wyłączonych światłach miasta, pośród gwizdów i skandowań „Śmierć dyktatorowi”. W Meszhed widziano płonącą ciężarówkę, a zdjęcia rzekomo z niedzieli przedstawiają podpalony w nocy budynek stanowej administracji podatkowej we wschodnim Teheranie. Bloomberg nie mógł samodzielnie zweryfikować żadnego ze zdjęć.
W niedzielnym poście X Pahlavi nalegał, aby protestujący kontynuowali demonstracje w weekend. Opisał Trumpa jako „przywódcę wolnego świata”, który obserwuje zamieszki i „jest gotowy, aby im pomóc”.
Pod koniec soboty minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi oskarżył Stany Zjednoczone i Izrael o podsycanie gwałtownych niepokojów i przestrzegł przed wszelkimi działaniami skierowanymi przeciwko Teheranowi.
„Jedynym «urojeniowym» aspektem obecnej sytuacji jest przekonanie, że podpalenie nie powoduje ostatecznie spalenia podpalaczy” – stwierdził Araghchi.
Oprócz zamordowanych zatrzymano kolejnych 2638 osób – podała organizacja Działaczy na rzecz Praw Człowieka. Dodał, że wśród ofiar śmiertelnych znalazł się personel medyczny, a siedem ofiar miało mniej niż 18 lat.
Irański prokurator generalny ostrzegł w sobotę przed szybkimi procesami i oskarżeniami o karę śmierci wobec zatrzymanych dzień po tym, jak Najwyższy Przywódca Ajatollah Ali Chamenei oświadczył, że aparat bezpieczeństwa nie będzie tolerował „wandalizmu” ani „ludzi działających jako najemnicy dla obcych mocarstw”.
