Jasne gwiazdy bożonarodzeniowe od dawna są dobrze znanym widokiem w całych Niemczech podczas najciemniejszych dni w roku, ale żadna nie jest bardziej znana (a ostatnio tak popularna) jak gwiazdy morawskie ze wschodniej wioski Herrnhut, niedaleko granicy z Polską i Czechami.
Występują w różnych rozmiarach i świecą w różnych kolorach. Ozdabiają wieże kościołów i okna mieszkań, a w okresie Adwentu zdobią nawet berlińską Kancelarię.
„To symbol Gwiazdy Betlejemskiej, która prowadziła Trzech Mędrców do Dzieciątka Jezus w żłobie” – mówi Katja Ruppert, dyrektor generalna firmy produkcyjnej Herrnhuter Sterne.
Gwiazdy są wykonywane ręcznie od ponad 180 lat w Herrnhut, założonej przez uchodźców Kościoła morawskiego uciekających z historycznych prowincji Czech i Moraw na terenie dzisiejszej Republiki Czeskiej.
Członkowie kościoła, jednego z najstarszych wyznań protestanckich na świecie, znaleźli schronienie na ziemiach niemieckich w 1722 roku pod auspicjami hrabiego Nikolausa von Zinzendorfa, który udzielił im azylu, aby uniknąć prześladowań ze strony katolików. Dał im ziemię, na której wierzący założyli Herrnhut, co z grubsza tłumaczy się jako „Pod ochroną Pana”.
Słynna gwiazda bożonarodzeniowa powstała podczas lekcji geometrii.
Członkowie Kościoła byli bardzo aktywni w edukacji. W jednej z założonych przez nich szkół powstała słynna morawska gwiazda, gdy nauczyciel matematyki, próbując opisowo wyjaśnić geometrię, poprosił swoich uczniów o stworzenie „ściętego prostopadłościanu z 17 punktami czterokątnymi i ośmioma punktami trójramiennymi”.
Pierwsza tekturowa gwiazda została opatentowana w 1925 roku, dzięki czemu jej punkty można było zdemontować do transportu, a następnie ponownie przymocować.
Najmniejsza gwiazda ma średnicę 8 centymetrów (3,14 cala) i kosztuje od 19 euro (22 dolarów), natomiast największa mierzy 130 centymetrów i kosztuje 205 euro. Zamówienia specjalne są droższe i mogą mierzyć nawet do 250 cm.
Pierwotnie końcówki gwiazdy morawskiej były biało-czerwone, co symbolizowało zarówno „czystość, jak i krew Jezusa Chrystusa” – wyjaśnił Ruppert w wywiadzie dla Associated Press.
Wraz ze wzrostem produkcji gwiazd wzrosła także gama kolorów. Dziś są one wykonane z papieru lub plastiku i są monochromatyczne, wielobarwne lub wzorzyste, w tym niektóre wykonane ze stron starych książek, zwanych „gwiazdami literackimi”.
Dla tych, którzy chcą mieć dekoracyjne dekoracje w swoich domach przez cały rok, a nie tylko w okresie bożonarodzeniowym, przygotowaliśmy nawet wiosenne gwiazdki kwiatowe.
W warsztacie w Herrnhut możesz stworzyć własne gwiazdy
Niedawno firma otworzyła także warsztat rzemieślniczy w Herrnhut, w którym można wykonać własne gwiazdy. Dodatkowo istnieje duży salon wystawowy, który prezentuje i sprzedaje wszystkie odmiany. Do najpopularniejszych kreacji należą biel, żółć i czerwień, ale coroczna edycja specjalna firmy (w tym roku jest to jasna fioletowa gwiazda) również stała się pożądanym przedmiotem kolekcjonerskim.
„Obecnie uczestniczymy w wielu jarmarkach bożonarodzeniowych, jeździliśmy na jarmarki i znaleźliśmy tam wielu kupców, którzy chcieliby z nami współpracować” – Ruppert wyjaśnia, jak w ciągu ostatnich 20 lat popularność morawskiej gwiazdy szeroko rozpowszechniła się w Niemczech.
Obecnie około 230 pracowników produkuje ponad 820 000 gwiazd rocznie, a sklep i warsztat odwiedza rocznie ponad 60 000 osób, głównie w tygodniach poprzedzających Boże Narodzenie.
Jak dotąd gwiazda nie jest zbyt często eksportowana do innych krajów, powiedział Ruppert. Ale inne wspólnoty Kościoła morawskiego, takie jak Betlejem w Pensylwanii czy Christiansfeld w Danii, również przedstawiają gwiazdę jako symbol swojej wiary w czasie Adwentu.
Silk Schmidt, fryzjerka z Neueibau w południowo-wschodniej Saksonii, przyjechała do Herrnhut ze swoją szwagierką w połowie listopada, aby zrobić trzy gwiazdki na prezent bożonarodzeniowy dla dwójki swoich dzieci i matki.
„Mam w domu co najmniej dziesięć gwiazdek” – mówi i dodaje, że wiesza je zwykle w pierwszy weekend Adwentu.
„Kiedy na zewnątrz jest tak ciemno i nie jest już miło, za oknem wiszą gwiazdy, co jest naprawdę piękne” – powiedziała.
„Wszędzie światła”.
___
Relacje na temat religii Associated Press są wspierane dzięki współpracy AP z The Conversation US i finansowaniu przez Lilly Endowment Inc. AP ponosi wyłączną odpowiedzialność za te treści.
