Prezydent Donald Trump spędził drugą kadencję na niszczeniu wybieranych i mianowanych urzędników, którzy stawiają mu opór lub nie ulegają jego żądaniom. Być może jednak spotkał swojego odpowiednika w osobie prezesa Rezerwy Federalnej Jerome’a Powella.
W miarę jak administracja Trumpa nasila kampanię nacisku na bank centralny (obecnie obejmującą wezwania do sądu od Departamentu Sprawiedliwości i groźbę postawienia zarzutów karnych), republikanie z Senatu zwarli szeregi wokół Powella, broniąc niezależnego przewodniczącego Fed atakowanego przez przewodniczącego własnej partii.
„Znam bardzo dobrze przewodniczącego Powella. Byłbym zaskoczony i zszokowany, gdyby zrobił coś złego” – powiedział republikański senator John Kennedy z Luizjany, jeden z najbardziej zaufanych sojuszników Trumpa w Senacie.
Krótko po tym, jak Departament Sprawiedliwości skierował wezwania do Rezerwy Federalnej, Powell przeszedł do ofensywy, publikując oświadczenie wideo, w którym oskarża administrację o używanie „pretekstów” w celu wywarcia presji na bank centralny, aby obniżył stopy procentowe, zgodnie z żądaniami Trumpa. 72-letni prezes Rezerwy Federalnej oparł się także na relacjach, które kultywuje na Kapitolu od czasu swojej nominacji w 2018 r., a kilka dni po ukazaniu się wideo odbył wiele rozmów telefonicznych z senatorami Partii Republikańskiej.
„Zna Kongres” – powiedział Robert Tetlow, były główny doradca ds. polityki w Rezerwie Federalnej. „Przychodzi, głaszcze psa, strzela do wiatru i ma sposób na to, by ludzie go polubili, i jest w tym bardzo dobry”.
Dla niektórych w Kongresie to sprawa osobista
Podczas przesłuchania w marcu 2024 r. Powell otrzymał niezwykłe powitanie od członka Senackiej Komisji ds. Bankowości: Pies biurowy pomachał.
„Gus przesyła pozdrowienia” – powiedział senator Thom Tillis z Karoliny Północnej. „Jeśli po przesłuchaniu będziesz miał czas, powinieneś wpaść i się z nim spotkać”.
„Nie chcę zakłócać jego drzemki” – powiedział Powell, wywołując śmiech na sali sądowej.
Teraz Tillis, który pod koniec tego roku odchodzi na emeryturę, znalazł się wśród Republikanów, którzy rzucili się w obronę Powella, obiecując nie wspierać żadnego kandydata z administracji Trumpa do Rezerwy Federalnej, dopóki nie rozwiążą się chmury prawne wokół prezydentury.
Senator Alaski Lisa Murkowski poparła plan Tillisa dotyczący blokowania kandydatów. Była jednym z wielu republikańskich senatorów, którzy twierdzili, że rozmawiali z Powellem po jej oświadczeniu wideo.
„Sytuację z Jayem Powellem i rzekome śledztwo w sprawie reformy jego biura postrzegam jako powód, aby nie robić nic innego, jak tylko zastraszać, grozić i wywierać presję” – powiedział Murkowski reporterom. Powell nieformalnie używa określenia „Jay”.
Murkowski i Tillis w ostatnich miesiącach nie stronili od krytyki administracji Trumpa. Tym, co czyni reakcję Powella wyjątkową, jest fakt, że nawet zaufani sojusznicy Trumpa (i przeciwnicy ostatnich decyzji Fed) szybko stanęli po stronie przewodniczącego Fed.
„Głęboko wierzę w niezależną Rezerwę Federalną” – powiedział senator Pensylwanii Dave McCormick, który zasiada także w Senackiej Komisji ds. Bankowości. Senator pierwszej kadencji dodał, że „zgadza się z prezydentem Trumpem, że przewodniczący Powell opieszale obniża stopy procentowe”, ale stwierdził, że „nie wierzy, że przewodniczący Powell jest winny działalności przestępczej”.
Przywódca większości w Senacie John Thune, R-S.D., powiedział, że śledztwo „lepiej, żeby było prawdziwe” i „lepiej, żeby było poważne”.
W tej izbie przewodniczący ds. usług finansowych French Hill skrytykował śledztwo Departamentu Sprawiedliwości.
„Wiem, że pan Powell jest człowiekiem uczciwym i mocno zaangażowanym w służbę publiczną” – powiedział. „Chociaż przez lata mieliśmy spory polityczne, uważam, że jest on szczery, szczery i cechuje się najwyższą uczciwością”.
Dziesięciolecia służby w Waszyngtonie
Hill stwierdził także w swoim oświadczeniu, że „zna przewodniczącego Powella, odkąd pracowaliśmy razem w Ministerstwie Skarbu za administracji George’a HW Busha”.
Powell, republikanin, od dziesięcioleci jest stałym elementem stolicy kraju, gdzie zyskał reputację centrowca. W latach 2010–2012 pracował w ośrodku doradczym Dwupartyjny Centrum Polityki i namawiał Republikanów w Kongresie do kompromisu podczas ich bitew budżetowych z prezydentem Barackiem Obamą.
Obama z kolei w 2012 roku mianował Powella do zarządu Rezerwy Federalnej. Następnie Trump w 2018 roku wyniósł go na stanowisko przewodniczącego. W 2022 roku został ponownie wybrany przez prezydenta Joe Bidena.
Powell zyskał także wiarygodność wśród Republikanów w Izbie Reprezentantów i Senacie, w dużej mierze ignorując osobiste ataki Trumpa podczas pierwszej kadencji prezydenta, kiedy skarżył się na podwyżki stóp procentowych wprowadzone przez Powella w 2018 r. Powell generalnie starał się zachować spuszczony wzrok i unikać wtrąceń z Białym Domem. Silna gospodarka, przynajmniej do czasu wybuchu pandemii Covid, pomogła również chronić Rezerwę Federalną podczas pierwszej kadencji Trumpa.
„Myślę, że zostało to całkiem dobrze zrozumiane” – powiedział. „Z pewnością jest w Kongresie”.
Program publiczny Powella podkreśla jego zaangażowanie w utrzymywanie kontaktu z Kongresem. W miesiącu następującym po zeszłorocznej inauguracji Trumpa spotkał się lub rozmawiał telefonicznie z 27 senatorami obu partii, zgodnie ze swoim harmonogramem.
Po złożeniu zeznań przed Senacką Komisją Bankową na temat renowacji budynków Rezerwy Federalnej w czerwcu ubiegłego roku, Powell rozmawiał z przewodniczącym Timem Scottem i członkinią rankingu demokratyczną senator Elizabeth Warren na temat kosztów projektu.
„Jak można było się spodziewać po gruntownej renowacji prawie 100-letnich historycznych budynków, projekty Zarządu ewoluowały przez cały czas trwania projektu” – napisał Powell.
Oskarżenia wobec Powella
Wezwania przekazane Rezerwie Federalnej odnoszą się do komentarzy Powella na temat renowacji dwóch budynków biurowych o wartości 2,5 miliarda dolarów, którą Trump skrytykował jako przesadną.
„Groźba postawienia zarzutów karnych jest konsekwencją ustalania przez Rezerwę Federalną stóp procentowych w oparciu o naszą najlepszą ocenę korzyści dla społeczeństwa, a nie kierowanie się preferencjami prezydenta” – powiedział Powell w oświadczeniu wideo.
Trump ostro skrytykował kilku urzędników, którzy jego zdaniem wyrządzili mu krzywdę, w tym próbę zwolnienia innego członka zarządu Rezerwy Federalnej, Lisy Cook. Sąd Najwyższy pozwolił Cookowi utrzymać swoje stanowisko i w środę odbędzie się rozprawa w jego sprawie.
Jednak nie wszystkie wysiłki Trumpa przynoszą skutek, a sądy umorzyły śledztwo federalne przeciwko byłemu dyrektorowi FBI Jamesowi Comeyowi i prokurator generalnej Nowego Jorku Letitii James.
„Jak dotąd wydaje się, że był to błąd administracji” – powiedział Lev Menand, profesor prawa na Uniwersytecie Columbia i autor książki o Rezerwie Federalnej. „Ta próba ścigania Jaya Powella z możliwymi zarzutami karnymi wywołuje znaczny opór ze strony wybranych urzędników, nawet w Partii Republikańskiej”.
